
گروه سیاسی: لایحه بودجه دفاعی ایالات متحده چند وقتی است به مجلس نمایندگان سنای آمریکا ارائه شده است. این لایحه که به بررسی اقدامات دولت در حوزه دفاعی در سال 2015 میپردازد، در کنگره با تغییرات متعددی روبهرو شده است که از بسیاری جهات برای ایران نیز مهم به نظر میرسد چرا که نام کشورمان بیشتر از نام هر کشور دیگری و در حدود 40 مرتبه در این لایحه آورده شده است. لایحه بودجه دفاعی برای برآورد میزان بودجهها و همچنین اقداماتی است که آمریکا باید در بسیاری از نقاط دنیا انجام دهد با این حال نمایندگان کنگره بخشهایی را به نام «توصیه» به این لایحه افزودهاند که به بخشهای مهم و همچنین تاثیرگذار در سیاست خارجی ایالات متحده تبدیل خواهد شد. یکی از مهمترین بخشهای این لایحه چگونگی پذیرش توافق نهایی هستهای میان ایران و گروه 1+5 در کنگره آمریکا است. نمایندگان عضو کمیته دفاعی سنا که این لایحه را 2 بار مورد بررسی و تصویب قرار دادهاند، تصریح کردهاند که با شرایطی توافق نهایی هستهای با ایران را میپذیرند. آنها خواستههای خود را عنوان کردهاند اما این درخواستها بهصورت توصیه آمده و ضمانت اجرایی نخواهد داشت. با این حال توجه به این موضوع از این جنبه که چه توافقی مورد نظر کنگره است برای مخاطب ایرانی نیز جالب توجه خواهد بود.
در این لایحه و در بخش 1264 به توافق موقت هستهای ایران با اعضای گروه 1+5 اشاره شده و بیان شده است هرگونه توافق بعدی با ایران باید شامل موارد زیر باشد تا کنگره بتواند آن را پذیرفته و بهصورت قانونی مورد تایید قرار دهد:
1- این توافق باید به تمام نگرانیهای قبلی درباره ابعاد نظامی فعالیتهای هستهای ایران پرداخته و ابعاد مختلف آن – از جمله ابعاد نظامی - را در زمان گذشته مشخص کند.
2- ایالات متحده همچنین باید به همه فعالیتهای ایران برای بیثباتسازی منطقه خلیجفارس و همچنین سایر نقاط جهان اشراف داشته و به خاطر این فعالیتها ایران را حتی در دوران گفتوگوهای هستهای تحت فشار بگذارد.
3- ایالات متحده نباید با هیچ شخص یا سازمانی که پیش از این و پس از این قانون، دست به دور زدن تحریمهای ایران میزند، قرارداد امضا کند.
4- هرگونه قرارداد بعدی با ایران باید زمانی به توافق برسد که ایران موافقت کند این اقدامات را عملی کند:
1- ایران فعالیتهای غنیسازی خود را کاملاً متوقف کند.
2- ایران باید پیگیری، کسب و توسعه در برنامه هستهای خود را متوقف کرده و همچنین به صورت قابل بررسی و تاییدی، برنامه هستهای، بیولوژیک، سلاح شیمیایی، موشکهای بالستیک و تکنولوژیهای مرتبط با موشکهای بالستیک را برچیند.
3- ایران باید از پشتیبانی از تروریسم در دنیا دست بردارد.
با این حال هیچکدام از موارد مندرج در این قانون نباید به گونهای تفسیر شود که کنگره اجازه برخورد نظامی با ایران یا سوریه را داده است.
مقابله با نفوذ ایران در آمریکای جنوبی
یکی دیگر از مواردی که باید در برنامههای دفاعی و استراتژیهای اطلاعاتی آمریکا در این لایحه و در ماده 1255 مدنظر قرار گیرد، مساله مقابله با نفوذ ایران در نیمکره غربی است. در بخش مبارزه با جرائم با کمک راههای اطلاعاتی، 5 توانایی باید به خوبی در میان عناصر و نیروهای آماده فعالیت در بخش جنوبی آمریکا وجود داشته باشد که یکی از آنها مقابله با نفوذ اطلاعاتی ایران در نیمکره غربی است. بر این اساس نیرویی ویژه با تعداد پرسنل و منابع مالی باید در نظر گرفته شود که با همکاری با گروه ضربت جنوب، و واحد
(SouthCom) بتوانند زمینههای اطلاعاتی لازم برای این کار را فراهم کنند.
کمک به اسرائیل در مقابل موشکهای ایران
بخشی از این لایحه به دفاع از اسرائیل اختصاص دارد. در بخش 1258 با عنوان به رسمیت شناختن حق اسرائیل برای دفاع از خود، نیروی دفاعی آمریکا بنابر توصیه اعضای کنگره، ملزم میشود تانکرهای سوختگیری هوایی و مهمات و بمبهای سنگرشکن پیشرفته را در اختیار اسرائیل قرار دهد تا از این طریق بتواند هرگونه تهدیدی از جانب برنامههای موشکی و هستهای ایران را دفع کند. این تنها قانون برای دفاع از اسرائیل نیست. براساس طرح نمایندگان، بعد از تصویب این قانون، رئیسجمهور ایالات متحده باید هر 3 ماه یکبار، به کمیته نیروهای مسلح سنا، و مجلس نمایندگان و کمیته امور خارجه مجلس و سنا گزارشهایی را از میزان تواناییهای نظامی و عملیاتی و اطلاعاتی اسرائیل ارائه کند که شامل موارد زیر است: 1- شناسایی تمام سیستم عاملهای هوایی سوختگیری، مهمات سنگرشکن و مهماتی که برای از بین بردن پناهگاههای زیرزمینی مورد استفاده قرار میگیرد. این مهمات و تجهیزات باید بهگونهای باشد که بتواند تهدید ایران به صورت هستهای و موشکی را کاملاً از اسرائیل دور کند.
تحریمها
در بخش 1262 این قانون، کنگره از وزارت دفاع آمریکا خواسته تا اطلاعات دقیق و بسیار عمیقی از کسانی که به هر نحو ممکن با اشخاص مرتبط با فعالیتهای دفاعی ایران همکاری میکنند، به دست آورد. در این قانون گفته شده وزارت دفاع موظف است، هر 3 ماه یک بار گزارشی را به کنگره و سنا ارائه کند که براساس آن تمام کسانی که با وزارت دفاع آمریکا همکاری میکنند چه به صورت مستقیم و چه غیرمستقیم یا کسانی که با بخشهای مرتبط با این وزارتخانه یا پیمانکاران به صورت غیرمستقیم همکاری میکنند یا زیرمجموعهای از شرکتهای وابسته به این صنایع هستند، مورد مطالعه قرار گرفته و مشخص شود که آیا آنها با دولت یا اشخاص حقیقی و حقوقی در ایران همکاری دارند یا خیر. همچنین بعد از تصویب قانون بودجه دفاعی در کنگره رئیسجمهور آمریکا تنها یک ماه زمان دارد که گزارش مفصل و جامعی درباره توافق اولیه هستهای با ایران منتشر کرده و به دست اعضای کنگره و سنا بدهد. این گزارش باید شامل چنین اطلاعاتی باشد: در این گزارش باید مشخص شود که ایران به تعهدات خود در توافق ژنو پایبند است و همچنین گزارشی جامع از وضعیت فعالیتهای هستهای ایران به کنگره ارائه شود. این گزارش همچنین بخشهای دیگری نیز دارد که در صورت رسیدن به توافق جامع با ایران یا هرگونه توافق بعدی با ایران باید به آن پرداخته شود. بر این اساس رئیسجمهور ایالات متحده در صورتی که با ایران به توافقی جدید رسیده یا به توافق جامع نهایی در خصوص برنامههای هستهای ایران رسید، 90 روز زمان دارد به کنگره رفته و گزارش جامعی در مورد توافق جدید به نمایندگان ارائه دهد.
شورای همکاری خلیجفارس و حضور در منطقه
در بخش 1264 که در مورد فعالیتها و کمکهای نظامی به کشورهای حوزه خلیجفارس است باز هم صحبت از ایران به میان آمده است. این بخش تنها به یک موضوع میپردازد و آن هم موضوع بازدارندگی ایران در منطقه و به خصوص در میان کشورهای عرب منطقه خلیجفارس است که البته در این سند رسمی از آن به عنوان خلیج «ع. ر. ب. ی» یاد شده است. در این بخش اعضای کنگره به صورت توصیه و پیشنهاداتی از رئیسجمهور آمریکا خواستهاند میزان حضور آمریکا در خلیجفارس را به اندازهای قوت بخشیده و تقویت کند که بتواند از متحدان خود در این منطقه حفاظت کامل به عمل آورد. نکته جالب توجه در این میان اما ضرورت همکاری با کشورهای حوزه شورای همکاری خلیجفارس و همچنین اسرائیل برای بازدارندگی ایران است. بر این اساس همچنین بودجه نظامی و نگهداری پایگاههای استراتژیک آمریکا در حوزه خلیجفارس باید از طریق صندوق مالی برای عملیاتهای احتمالی در خارج از آمریکا تأمین شود تا بتواند در عملیاتهای نظامی احتمالی علیه ایران در منطقه مورد استفاده قرار گیرد. با این حال پایگاههای اساسی و استراتژیک آمریکا در منطقه خلیجفارس باید از طریق بودجه پایه وزارت دفاع تأمین شود. یکی دیگر از موارد مهم در این لایحه، موظف کردن دولت آمریکا به بستن قراردادهای همکاری نظامی و دوجانبه با اعضای شورای همکاری خلیجفارس است. در این لایحه به این مساله اشاره شده است که آمریکا تاکنون قرارداد همکاریهای نظامی مشترک با کشورهای عرب حوزه خلیجفارس نداشته و باید در سال میلادی جدید به دنبال عقد سریع این قراردادها باشد.