نبض بازارچه مرزی یزدان به عنوان قطب اقتصادی شهرستان زیرکوه در خراسان جنوبی از شمارش افتاده و به دلیل رکود فعالیت این بازارچه، اقتصاد محلی نیز با چالش مواجه است. ایجاد اشتغال و تامین معیشت ساکنان مناطق مرزی از مهم‌ترین اهداف ایجاد بازارچه‌های مرزی در کشور بوده است، با این حال بازارچه یزدان شهرستان زیرکوه به عنوان تنها امید اقتصادی این شهرستان تاکنون نتوانسته است به اهداف مورد نظر دست یابد و به رونق اقتصادی مردمان این منطقه منجر شود که این مهم باید در دستور کار مسؤولان ارشد کشوری و استانی قرار گیرد. متاسفانه در سال‌های اخیر به‌رغم تلاش مسؤولان استان برای بازگشایی بازارچه مرزی شهرستان زیرکوه و تبدیل این بازارچه به معبر اصلی صادرات بعد از بازارچه ماهیرود، هنوز این مهم تحقق پیدا نکرده است. هم‌اکنون بازارچه مرزی شهرستان زیرکوه خراسان جنوبی با تجهیزات میلیاردی به حالت نیمه‌تعطیل درآمده و صادرات از این بازارچه را با رکود مواجه کرده است که این عامل باعث نگرانی مردم و تجار این شهرستان شده و انتظار تجار شهرستان زیرکوه رونق این بازارچه و تبدیل آن به گمرک است که مسؤولان استانی و کشوری بارها در بازدید از این بازارچه قول داده‌اند. گفتنی است بازارچه مرزی یزدان در سال 1380 تا 1385 از لحاظ صادراتی به عنوان بازارچه نمونه کشوری مطرح بوده و از سال 1386 رونق صادراتی در این بازارچه کند شده است و این بازارچه مرزی چند سالی است برای صادرات کالا از طرف کشور افغانستان با وجود فراهم بودن زیرساخت‌های مناسب مورد بی‌مهری تجار افغان قرار گرفته است. همچنین در تیرماه سال جاری استاندار خراسان جنوبی به دلیل بسته شدن بازارچه ماهیرود شهرستان سربیشه توسط افغانستان و باهدف تقویت بازارچه‌های مرزی استان به کشور افغانستان سفر کرد که فعال بودن و رونق تنها دو ماه از بازارچه‌های استان از دستاوردهای این سفر بود و بار دیگر صادرات به بازارچه مرزی خراسان جنوبی بویژه شهرستان زیرکوه مورد بی‌مهری کشور افغانستان قرار گرفت.
تعطیلی یک‌ماهه بازارچه یزدان
مصطفوی، معاون عمرانی فرماندار زیرکوه در گفت‌وگو با مهر، اظهارکرد: در حال حاضر بازارچه مرزی یزدان مدت یک‌ماه است که تعطیل شده است. وی با اشاره به اینکه چند تن کالا در بازارچه مرزی یزدان معطل مانده، افزود: مهم‌ترین مشکل در زمینه بسته شدن بازارچه مرزی یزدان کشور افغانستان است که این بازارچه را به عنوان معبر اصلی تلقی نمی‌کند. وی ادامه داد: چاره حل برخی مشکلات در این بازارچه رایزنی با کشور افغانستان است. وی با بیان اینکه فعال بودن این بازارچه در شکوفایی اقتصادی شهروندان زیرکوهی تاثیرگذار است، بیان داشت: چالش‌های به وجود آمده در این بازارچه باعث مشکلاتی برای تجار شده است. وی عنوان کرد: در حال حاضر کشور افغانستان این بازارچه را به عنوان معبر اصلی تلقی نمی‌کند که در سال جاری با رایزنی‌های مسؤولان این بازارچه برای مدت کوتاهی فعال و دوباره تعطیل شده است. وی افزود: تاکنون نشست‌هایی درباره حل مشکلات این بازارچه در شهرستان زیرکوه برگزار و این مشکلات به استانداری ارسال شده است. وی بیان کرد: در حال حاضر از سوی کشور افغانستان هیچ عزمی برای فعال‌سازی این بازارچه وجود ندارد و در این زمینه مسؤولان گمرک افغانستان ادعا دارند برای اینکه این بازارچه به گمرک تبدیل شود باید تاسیسات طرف افغان نیز توسط ایران احداث شود. وی ادامه داد: این بازارچه گاهی از طرف افغان فعال و گاهی بسته است که اخیرا کالاهای زیادی در این بازارچه انباشت شده است.
دعوت از هیأت افغان
معاون برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی اظهارکرد: در حال حاضر روند صادرات در بازارچه مرزی یزدان نابسامان است. علی رضایی با بیان اینکه این بازارچه از طرف جمهوری اسلامی ایران همیشه فعال است، گفت: کشور افغانستان گاهی این بازارچه را می‌بندد و گاهی فعال می‌کند. وی عنوان کرد: تاکنون برای رسمی شدن بازارچه یزدان و تبدیل این بازارچه به گمرک پیگیری‌های زیادی از مرکز داشته‌ایم. معاون برنامه‌ریزی استاندار خراسان جنوبی با اشاره به اینکه تاکنون درباره فعال بودن دائمی این بازارچه با کشور افغانستان مذاکراتی داشته‌ایم، افزود: این مذاکرات در ابتدای سال موفقیت‌آمیز بود و باعث رونق صادرات در این بازارچه شده بود. وی عنوان کرد: ما همیشه مشکل بسته شدن بازارچه‌ها را در زمینه صادرات با کشور افغانستان داشته‌ایم.
مصوبه راه‌اندازی گمرک
رضایی تاکید کرد: 20 روز پیش مصوبه‌ای برای راه‌اندازی گمرک رسمی یزدان به معاونت حقوقی رئیس‌جمهوری ارسال شده است. وی خبر از ورود هیأت افغان در چند هفته آینده به خراسان جنوبی داد و گفت: در جریان این سفر پیگیر مشکلات بازارچه‌های استان از جمله بازارچه یزدان و گمرک شدن این بازارچه خواهیم بود. معاون برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی در پایان یادآور شد: ما با جدیت پیگیر تبدیل بازارچه یزدان به گمرک رسمی هستیم.
انباشت کالاهای صادراتی در انبارهای بازارچه
مدیرکل گمرکات خراسان جنوبی با بیان اینکه نظر افغانستان درباره بازگشایی برخی بازارچه‌های مرزی خراسان جنوبی قاطع نیست، افزود: با توجه به رایزنی‌های مسؤولان در ابتدای سال بازارچه یزدان از 12 خرداد امسال تا 5 مرداد سال جاری فعال بوده است. محمدعلی خاشی افزود: کشور افغانستان از 17 آبان دوباره این بازارچه را تعطیل کرده و هنوز این بازارچه بسته است. وی عنوان کرد: کشور افغانستان در سال جاری بازارچه گلورده شهرستان درمیان را نیز بسته است و این بازارچه تنها 2 ماه فعال بوده و از خردادماه سال جاری تنها 10 تا 13 روز باز شده است. مدیرکل گمرکات خراسان جنوبی خبر داد: در چند روز گذشته بازارچه گلورده از سوی طرف افغان باز شده است. وی ظرفیت انبارهای بازارچه یزدان را حدود 6هزار تن کالا عنوان کرد و ادامه داد: هر روز اقلام صادراتی به این محل، حمل می‌شود و انبارها در حال پرشدن است که بیشتر کالاهای انباشت شده مصالح ساختمانی است. خاشی با اشاره به اینکه مشکلات بازارچه یزدان به استانداری منتقل شده است، گفت: انتقال این مشکل به استانداری نیز دردی را دوا نمی‌کند چرا که مشکل اصلی کشور افغانستان است و بازارچه یزدان نیز توسط نیروهای مرزبانی افغان باز و بسته می‌شود. وی با بیان اینکه در روز گذشته هیأتی از کشور افغانستان به مرزهای خراسان جنوبی سفر کرده است، تصریح کرد: درباره حل مشکلات بازارچه‌های استان مذاکره شده که قول داده‌اند بازارچه یزدان را فعال کنند که تاکنون خبری از بازشدن این بازارچه نشده است.
ادعای افغان‌ها برای ورود کالای قاچاق
نماینده غرفه‌داران بازارچه مرزی یزدان شهرستان زیرکوه نیز با اشاره به اینکه بازارچه مرزی یزدان مدت یک ماه است که به صورت کلی تعطیل شده است، گفت: در حال حاضر 400 میلیون تومان کالای من در این بازارچه انباشته شده است. محمد موهبتی با انتقاد از اینکه مسؤولان استانی و کشوری درباره راه‌اندازی این بازارچه بسیارضعیف عمل کرده‌اند، بیان داشت: 3 روز پیش رایزن جمهوری اسلامی ایران با مسؤولان کشور افغانستان در این کشور جلسه داشته‌اند که در این جلسه مدیرکل گمرکات کشور افغانستان ادعا داشته است که از بازارچه‌های مرزی کالای قاچاق وارد افغانستان می‌شود و درآمد ناشی از این قاچاق به جیب افراد محلی ایرانی می‌رود. وی ادامه داد: این درصورتی است که حتی یک گرم کالای قاچاق از بازارچه‌های استان صادر نشده است. نماینده غرفه‌داران بازارچه مرزی یزدان شهرستان زیرکوه به اقدامات نماینده مردم شهرستان‌های قائن و زیرکوه در مجلس شورای اسلامی انتقاد کرد و گفت: تاکنون این نماینده قول‌های زیادی برای راه‌اندازی این بازارچه به مردم این شهرستان داده که متاسفانه در حد شعار باقی مانده است. وی افزود: نماینده مردم این شهرستان قول تبدیل این بازارچه را به گمرک تا پایان سال جاری داده که هنوز اقدامی در این باره انجام نشده است.