گروه بین‌الملل: طرح گزارش کمیته اطلاعاتی سنا از شکنجه‌های سیا پس از نزدیک به یک سال انتظار، اذهان عمومی را به سمت فیلم هالیوودی روایی‌گونه قتل «بن لادن»، رهبر ارشد القاعده می‌برد. فیلم «30 دقیقه بامداد» (Zero dark thirty)، ساخت 2012، در بخش‌های اولیه‌اش، روایتگر شکنجه‌هایی است (شکنجه افراد مرتبط با القاعده) که در نهایت منجر به قتل بن لادن شد. سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا با شکنجه اطرافیان رهبر سابق القاعده و حتی غیرنظامیانی که امکان ارتباط آنها با سیستم تشکیلاتی القاعده را می‌داد، در نهایت موجب رسیدن نیروهای آمریکایی به مخفیگاه بن لادن شد. این فیلم در بطن خویش دوران شکنجه‌ها را محدود به سال‌های 2003 تا 2006 می‌کند. بعضی از مواردی که گزارش نسبتا سانسور شده کمیته اطلاعاتی سنا به آن اشاره دارد، مخاطب فیلم در سکانس‌های «30 دقیقه بامداد» مشاهده می‌کند. القای حالت غرق‌شدگی با استفاده از جریان آب (واتر بوردینگ)، محرومیت‌‌های طولانی از خواب، برهنگی اجباری، موقعیت استرس‌آور، هتک حرمت انسانی با اجرای رفتاری شبیه رفتار با حیوانات و قرار دادن سوژه در فضاهای تنگ و تاریک جزو شکنجه غیرانسانی آمریکا در این فیلم با مظنونان به اقدام‌های تروریستی به حساب می‌آید. در اینکه شکنجه، یکی از ابزارهای مهم برای اعتراف‌گیری (آن هم در خاورمیانه) در نزد نیروهای امنیتی آمریکایی به حساب می‌آید، تردیدی نیست اما آیا کسی باور می‌کند این فیلم تاکید بر تروریست بودن تمام مظنونانی که شکنجه می‌شدند داشته و به تماشاگر این پیام را می‌رساند که آنها با افراد بیگناه کاری نداشته‌اند و تنها خرده‌تروریست‌ها را مجبور به صحبت می‌کردند؟ آیا حقیقت تا این حد ساده و هالیوودی است؟
نورافکن سنا در اتاق بازجویی سنا
اما مشرق‌نیوز می‌نویسد که گزارش سنای آمریکا در برابر این فعالیت‌های غیرقانونی و غیرمجاز نشان می‌دهد حقیقت به اندازه فیلم «30 دقیقه بامداد» ساده و سطحی نبوده است. گزارش 499 صفحه‌ای که در اختیار رسانه‌ها قرار داده شده، خلاصه‌ای از تحقیقات ۶ هزار صفحه‌ای است که کمیته اطلاعات سنا در طول ۵ سال (2008 تا 2013) آن را تهیه کرده است و در آن چنین نتیجه‌گیری شده که روش‌های سختگیرانه بازجویی مورد اشاره در این گزارش، منجر به دستیابی به «اطلاعات مهم و قابل پیگیری» نشده بود. گزارش سنا نخستین سند غیرمحرمانه و عمومی است که درباره استفاده سازمان سیا از شکنجه علیه مظنونان القاعده، در جریان آنچه دولت جورج بوش آن را «نبرد با تروریسم» می‌نامید، منتشر می‌شود.
تأثیر گزارش بر فضای داخلی آمریکا
همزمانی معنادار بین اعتراضات داخلی آمریکا با منتشر شدن گزارش شکنجه‌های سیا قابل بررسی است. اوباما در جریان اعتراضات ضدنژادپرستی سعی کرد همزمان با ایفای نقش به عنوان رئیس‌جمهور آمریکا، نقش منتقد خود را هم در قبال کاستی‌های سیستم سیاسی حفظ کند. در اکثر اوقات، اعتراضات اجتماعی قابل مدیریت به‌طور طبیعی عامل تقویت جریان چپ در داخل آمریکاست که اوباما جزئی از آن محسوب می‌شود. اوباما با حمایت از انتشار گزارش سنا این دیدگاه را داخل افکارعمومی تقویت کرد که همزمان با ایفای نقش به عنوان رئیس‌جمهور، بعد از 6 سال هنوز از نقش خود به عنوان حامی «تغییر» در داخل سیستم عقب‌نشینی نکرده است. این بویژه با توجه به نتیجه انتخابات اخیر حائز اهمیت است و به معنی تلاش برای دمیدن جان تازه به گفتمانی است که اوباما در سال 2008 به وجود آورد بویژه در شرایطی که جمهوریخواهان در انتخابات کنگره پیروز شده‌اند و حدود 4 هفته دیگر وارد کنگره خواهند شد. انتشار گزارش شکنجه‌های سیا و حمایت اوباما از انتشار آن به‌رغم لطماتی که به وجهه آمریکا وارد کرد، حاوی این پیام نمادین اوباما بود که رئیس‌جمهور همانطور که با کاربرد نامتعارف زور ماموران پلیس در داخل مخالف است، با به کارگیری بدون ضابطه آن به دست ماموران سیا در خارج نیز مخالف است. اوباما با حمایت از انتشار گزارش سنا، تلویحا تقصیر برخوردهای پلیس در داخل را هم سعی کرد به گردن جریان رقیب بیندازد. بدین معنا دوباره شاهد پمپاژ دوباره گفتمان تغییر اوباما با ابزار اجتماعی در داخل و ابزار کنترل‌کننده در خارج برای تضعیف جمهوریخواهان هستیم. این رویداد را می‌توان بعد از استعفای اجباری چاک هیگل، از سمت وزارت دفاع آمریکا دومین اقدام موثر در ضربه به پیروزی جمهوریخواهان در انتخابات ماه گذشته آمریکا تلقی کرد. بازخورد این اقدام دموکرات‌ها از 2 زاویه قابل توجه است؛ زاویه اول به اقدام متقابل جمهوریخواهان ارتباط دارد که آنها نیز گزارشی در حدود 100 صفحه تنظیم کردند که شکنجه‌های سیا را توجیه می‌کرد و زاویه دیگر مربوط به جنبه حقوقی مساله می‌شود. روشن است که کار تنها با اعتراف به شکنجه تمام نمی‌شود و این اعتراف آثار حقوقی دارد چون باید به عواقب آن رسیدگی قضایی شود. به هر حال، اعتراف به شکنجه چیزی نیست که بتواند در حد چند کاغذ بماند و باید دید حاکمیت آمریکایی حاضر می‌شود به عواقب قضایی آن گردن بنهد یا اینکه با تمام ادعاهای حقوق بشری از زیر بار مسؤولیت شانه خالی می‌کند.
سیا چه خواهد کرد؟
این سازمان عملیات خود را در عین فریب مقام‌ها و مردم آمریکا انجام می‌داده است. برای نمونه، یک یادداشت سری سیا از تلاش این سازمان برای پنهان کردن عملیات از کالین پاول، وزیر خارجه وقت آمریکا، پرده برمی‌دارد یا اینکه مأموران سیا با بزرگنمایی عملیات خود سعی داشتند مقام‌های کاخ سفید را نسبت به فعالیت خود متقاعد و آن را توجیه کنند. روش‌های سیا برای شکنجه انسان‌های مظنون به تروریسم به‌رغم مدعای باراک اوباما، رئیس‌جمهور آمریکا همچنان دست‌کم بخش‌هایی از آن ادامه دارد. سیا هنوز هم با شکنجه اعتراف می‌گیرد. همانند موارد قبلی انتقادهای سیاسی و عمومی، انتظار می‌رود سیا از این جنجال تحقیقاتی جان سالم به در برد و نقش و قدرت آن در واشنگتن عمدتا دست نخورده باقی بماند. سازمان سیا یک قدرت بلامنازع در ساختار سیاست و حکومت در آمریکا به حساب می‌آید. پس از حضور نئوکان‌ها در قدرت اجرایی آمریکا شاهد این بودیم که بودجه این سازمان با میلیاردها دلار هزینه‌های ضدتروریسم افزایش یافته، کارکنان آن بیشتر شده، حضور آن در خارج گسترش یافته و زرادخانه (Arsenal) آن در داخل اکنون سیستم‌هایی از جمله ناوگانی از هواپیماهای
بدون سرنشین را شامل می‌شود که برای نسل‌های قبلی رهبران سیا غیرقابل تصور بوده است.