برداشت بی‌رویه شن و ماسه در شهرستان جم بدون نظارت و کنترل مسؤولان آثار نامطلوبی بر شهرستان گذاشته و خسارت‌های جبران‌ناپذیری به بستر رودخانه‌ها وارد کرده است. به گزارش مهر، یکی از معضلات اصلی شهرستان جم در کنار بحران آب، راه‌های مواصلاتی و طرح‌های آبخیزداری، موضوع برداشت بی‌رویه و غیرمجاز شن و ماسه از بستر رودخانه‌ها است؛ چیزی که کمتر مورد توجه مسؤولان شهرستان و استان قرار گرفته است. وجود حدود 10 کارخانه تولید شن و ماسه در شهرستان جم بویژه در مسیر رودخانه بزرگ بین بخش‌های جم و ریز و افزایش بی‌حد و مرز برداشت این منابع، موضوع دردناکی است که دل هر انسان دوست‌دار طبیعت را به درد می‌آورد. بستر رودخانه جم و ریز به‌عنوان مسیر اصلی راه‌اندازی این کارخانجات شن و ماسه و برداشت منابع محسوب می‌شود و این در حالی است که در دنیا برداشت معادن از بستر و حریم رودخانه‌ها ممنوع است و عدم رعایت این قانون به دلیل عدم آگاهی از اثرات منفی این برداشت‌ها، همچنان در شهرستان ادامه دارد. سهولت برداشت منابع از بستر رودخانه نسبت به منابع کوهی و تپه‌ای، کیفیت بالای این منابع، آب کافی در مجاورت رودخانه‌ها، شتاب عملیات پروژه‌های عمرانی و صنعتی و گاها سودآوری فراوان ناشی از صادرات این منابع به کشورهای حوزه خلیج‌فارس باعث شده است تا غارتگران طبیعت بی‌زبان در شهرستان جم در سکوت مسؤولان به افزایش و تداوم سرمایه‌گذاری فکر کنند. نایب رئیس شورای اسلامی شهرستان جم در گفت‌وگو با مهر، اظهار داشت: آنچه امروز شاهد آن هستیم، برداشت غارتگرانه شن و ماسه از بستر و حریم رودخانه بین جم و ریز و راه‌اندازی قارچ‌گونه کارخانجات سنگ‌شکن بویژه در بخش ریز است. حسین محدثی نابودی و تخریب اجتماعات گیاهی و جانوری را اولین اثر این غارت طبیعت عنوان کرد و گفت: دخل و تصرف در حریم و بستر رودخانه و تغییرات منفی ناشی از برداشت شن و ماسه به محل برداشت محدود نمی‌شود بلکه کیلومتر‌ها بالاتر و پایین‌تر از محل برداشت این امر مشهود است. وی افزود: در اثر این برداشت‌های بی‌رویه، آب آلوده شده و ترکیب لایه‌ای و لجنی در طبقات زیرین و ناپایدار بستر رودخانه سبب می‌شود جمعیت گیاهان آبزی نظیر جلبک‌ها و فیتوپلانکتون‌ها کاهش یابد و جمعیت جانوری نیز به لحاظ از بین رفتن آب و منابع غذایی رو به نابودی رفته است. عضو شورای اسلامی بخش ریز با بیان اینکه این برداشت بی‌رویه سبب افزایش مصرف آب می‌شود، تصریح کرد: وجود حدود 10 کارخانه سنگ‌شکن و مصرف بالای آب برای شست‌وشوی ماسه‌ها، با توجه به ممنوعه بودن دشت‌های جم و ریز سبب شده است تا در اثر استخراج شن و ماسه از بستر رودخانه با ایجاد گودال‌های عمیق با وسعت زیاد، حرکت آب کند شده و با رها کردن رسوبات این کارخانجات در مسیر رودخانه، کیفیت آب کاهش یابد که این عوامل باعث کاهش خاصیت زهکشی خاک و فقیر شدن سفره‌های زیرزمینی می‌شود. عضو شورای اسلامی بخش ریز با بیان اینکه آلودگی ناشی از گرد و غبار این کارخانجات و ایجاد ذرات ریز معلق در هوا از دیگر آثار این غارت منابع طبیعی است، افزود: بر اثر فعالیت شبانه‌روزی این کارخانجات، ذرات ریز معلق در هوا بویژه در شب‌های صاف و آرام کاملاً مشهود است. محدثی از دیگر نتایج منفی وجود این کارخانجات، به ترافیک جاده‌ای توسط ماشین‌های سنگین و سبک در مسیر‌های شهرستان، تصادفات مرگبار، تخریب جاده‌ها و ابنیه فنی جاده‌ها اشاره کرد. محدثی تاکید کرد: اگرچه به خاطر فعالیت این کارخانجات درآمد هنگفتی عاید صاحبان آنها شده ولی هیچ سود و منفعتی شامل حال مردمان شهر‌ها و روستاهای اطراف نمی‌شود. وی در پایان ابراز امیدواری کرد: مسؤولان شهرستان جم و ادارات مرتبط و مسؤول در سطح استان نسبت به این برداشت‌های بی‌رویه نظارت و کنترل اصولی داشته باشند، مجوزهای مدت‌دار این کارخانجات را تمدید نکرده و برای آنها محدودیت‌های خاصی اعمال کنند؛ باید کاهش فعالیت این کارخانه‌ها و تعطیل شدن تعدادی از آنها در دستور کار قرار گیرد چراکه فردا خیلی دیر خواهد بود. رئیس شورای اسلامی روستای دره‌بان شهرستان جم نیز در این باره بیان داشت: متاسفانه برداشت شن و ماسه در اطراف رودخانه جم موجب نارضایتی بسیاری از مردم شده است. عبدالله حیدری با انتقاد شدید از سکوت رسانه‌ها در قبال بهم ریختن تعادل طبیعت در مجاورت روستاهای بخش ریز اظهار داشت: باید مسؤولان در زمینه کنترل و نظارت دقیق بر این مناطق تلاش کنند. حیدری تصریح کرد: رودخانه جم، قنات‌های این بخش و روستاها، بخشی از هویت مردم این منطقه است چرا باید در جلوی چشمانمان، شاهد از بین رفتن طبیعت زیبا و دوست‌داشتنی شهرستان باشیم. وی گفت: خشک شدن سفره‌های آب زیرزمینی، فرسایش خاک، آلوده شدن هوای طبیعت، از بین رفتن گونه‌های مختلف گیاهی و جانوری، تخریب جاده‌ها و از بین رفتن نظم طبیعت از آثار این برداشت‌های بی‌رویه است.