بحران اقتصادی ایالات متحده که با بوش آغاز شد، کماکان ادامه دارد و باراک اوباما، رئیس‌جمهور جدید این کشور بر خلاف وعده‌های انتخاباتی‌اش از حل این بحران عاجز مانده است. آنچه مسلم است اینکه آمریکا از این بحران اقتصادی ضربه سنگینی را متحمل شده و اقتصاد لیبرالیستی باید برای ادامه حیات خود پس از این بحران، راه‌حلی اصولی و بنیادی بیابد.جایگاه دولت در اقتصاد لیبرالیستی باید بازبینی شود و این بحران در این زمینه بسیار تاثیرگذار خواهد بود. کما اینکه می‌بینیم دولت در این زمینه بسیار فعال شده و به عنوان یک ناجی اقتصادی به کمک شرکت‌های بزرگ تجاری و در سطوح پایین‌تر حتی مردم عادي شتافته است که این ماجرا بعدها موجب تغییرات مهمی در فلسفه اقتصاد لیبرالیستی خواهد شد. امیدها وقتی بیش از پیش کاهش می‌یابد که تئوریسینهای اقتصادی به طرح جدید اوباما نیز امیدوار نیستند،آنها بر این باورند که اين طرح نمی‌تواند موجب تغییر چندانی در وضع اقتصاد آمریکایی شود که به سختی با بحران دست به گریبان است. برای بحران اقتصادی آمریکا می‌توان 3 بعد را متصور شد: بعد مالی، بعد اقتصاد کلان و بعد اجتماعی. تحلیلگران در این رابطه معتقدند که بحران آمریکا از مرحله اول عبور کرده و وارد مرحله دوم یا همان اقتصاد جهانی شده است. بی‌‌شک بزودی پیامدهای این بحران در بعد اجتماعی نیز ظهور و بروز خواهد یافت. این بحران به‌طور کلی الگوی توزیع قدرت اقتصادی را در نظام بین‌الملل تغییر داده است بویژه با توجه به جایگاهی که آمریکا در اقتصاد دارد زیرا اقتصاد ایالات متحده ملی نیست و جهانی است. پیامدهای این بحران اقتصادی از طرفی می‌تواند گریبانگیر اقتصاد کشورهای در حال توسعه شود. تاثیری که این بحران روی اقتصاد این کشورها می‌گذارد، می‌تواند ظهور یک سری بازیگران جدید و در عین حال قدرتمند را در حوزه اقتصاد جهانی سبب شود که از جنس غرب نیستند. بحثی که بتازگي آمریکایی‌ها به عنوان «جهان پس از آمریکا» پیش می‌کشند مصداق همین موقعیت است. به‌گونه‌ای که فرید زکریا، سردبیر نیوزویک و یکی از تئوریسینهای ایالات متحده معتقد است که دنیا به سمت وضعیت پسا آمریکایی حرکت می‌کند که در این دنیای جدید، آمریکا از بسیاری از حوزه‌های انحصاری خود محروم می‌شود که اصلی‌ترین این حوزه‌ها اقتصاد است و حوزه‌های فرهنگی و سیاسی را نیز می‌توان به این مبحث افزود. در این حالت دنیا وارد یک عصر نوظهور بین‌المللی می‌شود که در این دنیای جدید، آمریکا آن انحصارگری پیشین خود را در بسیاری از زمینه‌ها از دست داده است. این مساله که آمریکا هم اکنون نیز جایگاه قبلی خود را در دنیا از دست داده مورد اجماع جامعه جهانی قرار گرفته است، اگرچه اوباما در آخرین سخنرانی‌های خود تاکید کرده است، جایگاه آمریکا همیشه باید در جهان حفظ شود اما در عمل این مسأله رخ نداده است. این بحران اقتصادی در واقع بستری برای تحول جهانی ایجاد کرده است و تاثیر این تحول بر الگوی توزیع قدرت است که گام اول آن قدرت اقتصادی است اما به تدریج در حوزه‌های سیاسی و فرهنگی نیز وارد می‌شود؛ هرچند هنوز اینکه دنیا در آینده نزدیک چه مدلی پیدا می‌کند را نمی‌توان به راحتی پیش‌بینی کرد.
* کارشناس مسائل آمریکا آمریکا و افول اقتصاد لیبرال
بحران اقتصادی ایالات متحده که با بوش آغاز شد، کماکان ادامه دارد و باراک اوباما، رئیس‌جمهور جدید این کشور بر خلاف وعده‌های انتخاباتی‌اش از حل این بحران عاجز مانده است. آنچه مسلم است اینکه آمریکا از این بحران اقتصادی ضربه سنگینی را متحمل شده و اقتصاد لیبرالیستی باید برای ادامه حیات خود پس از این بحران، راه‌حلی اصولی و بنیادی بیابد.جایگاه دولت در اقتصاد لیبرالیستی باید بازبینی شود و این بحران در این زمینه بسیار تاثیرگذار خواهد بود. کما اینکه می‌بینیم دولت در این زمینه بسیار فعال شده و به عنوان یک ناجی اقتصادی به کمک شرکت‌های بزرگ تجاری و در سطوح پایین‌تر حتی مردم عادي شتافته است که این ماجرا بعدها موجب تغییرات مهمی در فلسفه اقتصاد لیبرالیستی خواهد شد. امیدها وقتی بیش از پیش کاهش می‌یابد که تئوریسینهای اقتصادی به طرح جدید اوباما نیز امیدوار نیستند،آنها بر این باورند که اين طرح نمی‌تواند موجب تغییر چندانی در وضع اقتصاد آمریکایی شود که به سختی با بحران دست به گریبان است. برای بحران اقتصادی آمریکا می‌توان 3 بعد را متصور شد: بعد مالی، بعد اقتصاد کلان و بعد اجتماعی. تحلیلگران در این رابطه معتقدند که بحران آمریکا از مرحله اول عبور کرده و وارد مرحله دوم یا همان اقتصاد جهانی شده است. بی‌‌شک بزودی پیامدهای این بحران در بعد اجتماعی نیز ظهور و بروز خواهد یافت. این بحران به‌طور کلی الگوی توزیع قدرت اقتصادی را در نظام بین‌الملل تغییر داده است بویژه با توجه به جایگاهی که آمریکا در اقتصاد دارد زیرا اقتصاد ایالات متحده ملی نیست و جهانی است. پیامدهای این بحران اقتصادی از طرفی می‌تواند گریبانگیر اقتصاد کشورهای در حال توسعه شود. تاثیری که این بحران روی اقتصاد این کشورها می‌گذارد، می‌تواند ظهور یک سری بازیگران جدید و در عین حال قدرتمند را در حوزه اقتصاد جهانی سبب شود که از جنس غرب نیستند. بحثی که بتازگي آمریکایی‌ها به عنوان «جهان پس از آمریکا» پیش می‌کشند مصداق همین موقعیت است. به‌گونه‌ای که فرید زکریا، سردبیر نیوزویک و یکی از تئوریسینهای ایالات متحده معتقد است که دنیا به سمت وضعیت پسا آمریکایی حرکت می‌کند که در این دنیای جدید، آمریکا از بسیاری از حوزه‌های انحصاری خود محروم می‌شود که اصلی‌ترین این حوزه‌ها اقتصاد است و حوزه‌های فرهنگی و سیاسی را نیز می‌توان به این مبحث افزود. در این حالت دنیا وارد یک عصر نوظهور بین‌المللی می‌شود که در این دنیای جدید، آمریکا آن انحصارگری پیشین خود را در بسیاری از زمینه‌ها از دست داده است. این مساله که آمریکا هم اکنون نیز جایگاه قبلی خود را در دنیا از دست داده مورد اجماع جامعه جهانی قرار گرفته است، اگرچه اوباما در آخرین سخنرانی‌های خود تاکید کرده است، جایگاه آمریکا همیشه باید در جهان حفظ شود اما در عمل این مسأله رخ نداده است. این بحران اقتصادی در واقع بستری برای تحول جهانی ایجاد کرده است و تاثیر این تحول بر الگوی توزیع قدرت است که گام اول آن قدرت اقتصادی است اما به تدریج در حوزه‌های سیاسی و فرهنگی نیز وارد می‌شود؛ هرچند هنوز اینکه دنیا در آینده نزدیک چه مدلی پیدا می‌کند را نمی‌توان به راحتی پیش‌بینی کرد.
* کارشناس مسائل آمریکا ارسال نظر
پربیننده