سمیه دهقان‌زاده: از اردیبهشت‌ماه امسال قرار بود، دولت به واسطه اجرای طرح تحول سلامت به‌گونه‌ای متفاوت به نظام سلامت توجه کند و تامین سلامت از تمام جوانب متحول شود. در همین راستا قرار بود بیماران مبتلا به بیماری‌های خاص و صعب‌العلاج تحت عنوان مشترک بیماری‌های ویژه تحت پوشش معاونت درمان وزارت بهداشت قرار گرفته و هزینه‌های بالای تشخیصی و درمانی بیماری آنها که مشمول بیمه نیست، طبق بسته خدمتی تعیین شده تحت حمایت قرار گیرد اما با وجود گذشت بیش از 9 ماه از اجرایی شدن این طرح به نظر می‌رسد، همچنان طرح تحول سلامت در روند اجرا با برخی مشکلات و نواقص سر و کار دارد البته این تنها بخشی از ویژگی‌های این طرح در حال اجراست و به نظر می‌رسد بیماران نیازمند برای گذراندن دوره درمان خود هزینه‌ای اندک در حد 5 تا 10 درصد از کل هزینه‌ها را پرداخت خواهند کرد اما آنچه که می‌تواند سنگ محک عملکرد این وزارتخانه درباره اجرای این طرح باشد، رضایتمندی مردم و محقق شدن وعده‌های مطرح شده است. این موضوعی است که خبرنگار گروه اجتماعی روزنامه «وطن امروز» درباره آن با برخی مراجعه‌کنندگان به مراکز درمانی به گفت‌وگو نشسته است.
غفلت طرح تحول از سلامت دندان
سامان کریمی 28 ساله درباره طرح تحول سلامت به «وطن امروز» می‌گوید: مدت‌ها دنبال فرصت و پول مناسبی بودم که کمی به دندان‌هایم اهمیت بدهم و قبل از اینکه پوسیدگی به عصب برسد، بتوانم برای خودم کاری کنم. وقتی طرح تحول سلامت مطرح شد خیلی خوشحال شدم و فکر کردم بالاخره می‌توانم با خیال راحت‌تری به فکر درمان دندان‌های خرابم باشم اما متاسفانه زمانی که به درمانگاه‌های تحت پوشش طرح سلامت مراجعه کردم، فهمیدم هنوز بحث بهداشت دهان و دندان جزو این طرح نیست و انگار تا سال آینده باید به خاطرش صبر کنم و با همان بیمه تامین اجتماعی خودمان و پر کردن دندان‌ها سر کنم تا پول خوبی دستم بیاید و بتوانم به داد دندان‌هایم برسم.
کیفیت پایین معاینه در بیمارستان‌ها
محبوبه قلی‌پور از جمله بیماران مراجعه‌کننده به یکی از بیمارستان‌های دولتی درباره طرح تحول سلامت به «وطن امروز» می‌گوید: با اجرای این طرح تعداد مراجعه‌کنندگان به مراکز دولتی بسیار رشد داشته در حالی که در مقابل این حجم از مراجعات امکانات چندانی برای این مجموعه‌ها در نظر گرفته نشده است. به گفته وی، این حجم بالای مراجعه‌کنندگان کیفیت دریافت خدمات را تحت تاثیر قرار داده و بیشتر پزشکان وقت کافی برای معاینه و توجه به بیمار ندارند و کیفیت معاینات بشدت تحت تاثیر این شلوغی قرار گرفته است. این در حالی است که نسرین منفرد که مادرش طی 6 ماه گذشته 2 عمل قلب و صفرا انجام داده، روایت دیگری از این ماجرا دارد. وی در گفت‌وگو با «وطن امروز» یادآور می‌شود: برای عمل قلب مادرم دکتر جراح مبلغی را به عنوان حق عمل از ما طلب کرد. وی بیان داشت: پس از انجام عمل جراحی، در بیمارستان متوجه شدم بیشتر بیمارانی که در این بخش بستری هستند مبالغ مشابهی را به صورت زیرمیزی به حساب پزشکان واریز کرده‌اند. به گفته منفرد، نبود نظارت و برنامه‌ریزی جدی برای حذف زیرمیزی از جمله مهم‌ترین نقاط ضعف اجرای طرح تحول سلامت است و امید می‌رود با اجرای تعرفه‌های جدید این پدیده زشت هم از جامعه پزشکی حذف شود. منفرد در پایان می‌گوید: امیدوارم اگر مریض شدید و پایتان به مطب و بیمارستان باز شد، کارتان به یک دکتر خوب و با ایمان بخورد؛ چه با وجود طرح تحول سلامت و چه بدون آن، اگرنه من که چشمم برای نظارت بر کار زیرمیزی‌گیران شیک و باکلاس آب نمی‌خورد! البته این ماجرا برای عمل قلب مادرم با یک مبلغ بیشتر تکرار شد. وقتی مدت زیادی در بیمارستان بودم و با همراهان بیماران حرف می‌زدم متوجه شدم، این روال حق جراحی و هدیه برای عمل‌ها با وجود طرح تحول سلامت هنوز ادامه دارد و خیلی ناراحتم، هم برای خودم، هم برای خیلی از آدم‌هایی که در این مدت با آنها آشنا شدم و مجبور شدند از این پول‌های زور بدهند اما از همه بیشتر برای کسانی ناراحتم که پولی ندارند که خرج اضافه عمل عزیزانشان را دودستی تقدیم بعضی از آقایان و خانم‌های دکتر کنند.
اول پیشگیری، بعد درمان
مهرداد آقامیری که 20 سال دارد و 5/1 سال است با بیماری پلیپ روده سر و کار دارد، به «وطن امروز» می‌گوید: اوایل که به این بیماری دچار شده بودم، هیچ دکتری نمی‌توانست تشخیص دهد چه بیماری‌ای دارم، سرانجام به یک کلینیک فوق‌تخصصی گوارش مراجعه کردم و دکتر برایم یک نوع آزمایش خاص نوشت که هزینه آن خیلی زیاد و در حد یک میلیون تومان بود. به خاطر همین ترجیح دادم آزمایش و نمونه‌برداری را با بیمه انجام دهم اما مدت زیادی در نوبت بودم و مدام حالم بدتر می‌شد، متاسفانه با اینکه از بیمه تامین اجتماعی و بعد طرح تحول استفاده کردم، هم مدت زمان نوبت برای آزمایش خیلی طول کشید هم در نمونه‌برداری اشتباه شد و من مجبور شدم برای بار سوم این آزمایش طاقت‌فرسا را با هزینه شخصی و در مطب خصوصی انجام دهم تا در نهایت دکتر بتواند بیماری‌ام را تشخیص دهد. آقامیری با اشاره به بودجه قابل توجه طرح تحول سلامت می‌افزاید: در بسیاری موارد هزینه درمان به مراتب بیشتر از هزینه‌های پیشگیری و بهداشتی است. به باور وی شیوه عملکرد مناسب در طرح تحول سلامت باید به گونه‌ای باشد که به موارد بهداشتی و پیشگیری متمرکز شود تا ضمن آگاهی‌بخشی و اطلاع‌رسانی به اقشار گوناگون جامعه و اجرای برنامه‌هایی برای پیشگیری از ابتلا به بیماری، هم جامعه سالم‌تر شود و هم هزینه‌های وزارت بهداشت کاهش یابد.
استفاده همزمان از 2 بیمه
این در حالی است که آرزو فیروز درباره طرح تحول سلامت نظر جالبی دارد. وی که چند روزی میهمان یک بیمارستان نیمه‌دولتی بوده، می‌گوید: من برای عمل کلیه‌ام 5/3 میلیون هزینه کردم که 2 میلیون آن را بیمه تکمیلی پرداخت کرد اما من فکر می‌کنم اگر امکانش وجود داشت که همزمان از 2 بیمه تکمیلی و بیمه سلامت استفاده کنیم و هزینه‌ها به صفر برسد، عالی بود.