دانش پورشفیعی: عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران اولین زنی است که به‌طور مستقل وارد حرفه کامیون‌داری شده است. با سیده فاطمه مقیمی به گپ نشستم تا از تأثیرگذاری حضور زنان در فعالیت‌های اقتصادی بپرسم.
حضور زنان را در فعالیت‌های اقتصادی تا چه میزان در رشد و توسعه کشور موثر می‌دانید؟
حدود 50 درصد جمعیت کشور را زنان تشکیل می‌دهند؛ در این جامعه چه ایران باشد و چه غیر از ایران، همه مردم باید در تولید و کمک به بهبود اقتصادی تلاش کنند. نگاه این نباشد که زنان به‌عنوان قشر مصرف‌کننده هستند. انتظار این است با تولیدی که توسط زنان صورت می‌گیرد، سطح پویایی، تولید و GDP کشور بالا برود. ورود یک زن به جامعه اقتصادی فقط از زمانی نیست که به صورت مستقل در تولید یا خدمات مشارکت می‌کند. شما اقتصاد را در اقتصاد خانواده ببینید. هرکس با نوع مصرف و کمک به چرخه اقتصادی خانواده می‌تواند به پویایی اقتصاد کشور کمک کند.
گفته می‌شود در سال‌های اخیر کارکردهای زنان ایرانی تغییر کرده به‌طوری‌که ارزش‌های فردگرایانه، استقلال و عمومی‌شدن برداشت‌های فردی از خوشبختی و معنای زندگی رو به رشد گذاشته است. این تغییر کارکرد باعث بالا رفتن میانگین سن ازدواج و کاهش فاصله سنی میان زوجین شده است. درنتیجه گرایش به فرزندآوری، کم و خانواده‌ها کوچک‌تر شده‌اند. تحلیل شما از این تغییرات چیست؟
در سال‌های اخیر فضاها و فرصت‌هایی برای زنان به وجود آمده که همراه شدن آنها با آموزش‌های آکادمیک و دیگر تجربیات آموزشی، سطح توقعات این قشر را بالا برده است. انتظارات جدید دختران و زنان در زمان کنونی، خواسته‌ها و آرزوهایی را برای آنها ایجاد کرده که برآورده‌کردن‌شان موجب تغییر در خط‌مشی زندگی شده است. علاوه‌بر اینها کار کردن زنان در خارج از خانه و داشتن استقلال مالی نیز بر گسترش انتظارات افزوده است، در حالی‌که باید دانست فرهنگ کار زن در خارج از خانه، از خانه آغاز می‌شود. به زبان دیگر اینکه باید باور کنیم زن و مرد به کمک یکدیگر، چرخ اقتصاد زندگی را می‌چرخانند. اینکه بگوییم مرد نان‌آور خانه است و زن فقط برای تفنن کار می‌کند، درست نیست. زن و مرد باید هر دو در اقتصاد خانواده‌شان موثر باشند. همچنین باید باور کنیم هر دختری که برای ادامه تحصیل به یکی از دانشگاه‌های کشور می‌رود، وظیفه دارد پس از پایان تحصیلات در حد لیاقت، کفایت و توانایی خود به جامعه و کشورش خدمت کند.
در دوران کنونی مهم‌ترین نقش‌هایی که یک زن ایرانی باید ایفا کند، چیست؟
در هیچ دوره‌ای نقش زن ایرانی تغییر نکرده است. او مدیریت خانه را برعهده دارد و باید رابطه میان فرزندان و همسرش را حفظ کند. همچنین به تحکیم بنیان خانواده بپردازد. به‌طور قطع موفقیت در خانه و خانواده، عامل موفقیت و پیروزی هر زن در فعالیت‌های خارج از خانه است.
نمی‌توان این مهم را نادیده گرفت که قوام و دوام هر خانواده ایرانی بسته به مدیریت زن یا مادر آن خانواده است و این مهم گاه با کار کردن زن در بیرون از خانه، آسیب‌پذیر می‌شود. چه باید کرد؟
خیر، من چنین باوری ندارم. تعادل از نکات مهمی است که لازمه یک روند رشد فعالیت و مسؤولیت‌پذیری است. خواه این مسؤولیت را فقط در خانه، یک زن داشته باشد یا به مسؤولیت‌های وسیع‌تر در جامعه تعمیم دهد.
آیا داشتن شغل و موثر بودن، فقط در کار بیرون از خانه تبلور و نمود پیدا می‌کند؟
به‌طور قطع تاثیرگذاری منحصر به یک فضا یا جامعه کوچک خانواده یا شهر و کشور نمی‌شود. مسؤولیت‌پذیری در تربیت خانوادگی شکل می‌گیرد و در زندگی اجتماعی کامل می‌شود. پس انتظار تبلور رشد و شکل‌گیری شخصیت یکایک افراد متاثر از تربیت اجتماعی و فرهنگ جامعه خواهد بود.
برای موفقیت در کار و تجارت، چه بایدها و نبایدهایی را باید در نظر گرفت؟
رمز و راز موفقیت در هر کاری، صداقت و درستی در عملکرد است، سپس پیگیری و استقامت در برابر مشکلاتی که پیش می‌آید. در ادامه راه نیز باید با تکنولوژی‌های روز همراه و از آنها استفاده کرد اگرچه نباید انطباق با فرهنگ اجتماعی را فراموش کرد.
در جامعه ایران، زنانی که وارد عرصه‌های اقتصادی و کاری می‌شوند باید بین 3 وظیفه حضور در حوزه کاری، همسرداری و مادر بودن هماهنگی برقرار کنند. شما چگونه این 3 وظیفه را هماهنگ کردید؟
فقط با برنامه‌ریزی و همراهی کردن خانواده این امر میسر می‌شود. البته من در این میان تنها به خودم ظلم کردم. از خواب، استراحت و تفریح گذشتم ولی به آن هدفی که داشتم، رسیدم.
توصیه شما به جوانانی که قصد حضور در عرصه‌های اقتصادی و اجتماعی دارند، چیست؟
اعتقادم بر این است که آنها هیچگاه منتظر نباشند برای شروع کار همه چیز آماده و بسترها فراهم باشد. با داشتن حداقل‌ها در صورت برنامه‌ریزی، می‌توان آغاز کرد. باید شرایط موجود را بررسی و با اعتماد به نفس جلو رفت. ناخوشایندی هم هست، با این وجود نباید از مسیر منحرف شد، از همه مهم‌تر، آموزش است. باید به‌دنبال یادگیری راهکارها و تکنولوژی‌های جدید بود. تنها مدیران به‌روز می‌توانند با اقتصاد جهانی در تعامل باشند.