جناب آقای مهندس باهنر! برای ورود به بحث با توجه به اینکه در بررسی فتنه88 غالبا ابعاد سیاسی آن مدنظر بوده و ابعاد اجتماعی آن کمتر مورد توجه قرار گرفته است، اگر بخواهید از این منظر به موضوع فتنه 88 بپردازید به چه موضوعاتی اشاره می‌کنید؟
فتنه سال 88 پدیده‌ای بود که اگر بخواهیم بازگردیم و ریشه‌های آن را بررسی کنیم قاعدتا مسائل زیادی را دربرمی‌گیرد اما خود فتنه، یک واقعه خطیر و مهم بود. خب! ده‌ها انتخابات قبل از سال 88 در کشور برگزار شده بود. ما به طور متوسط هر سال یک انتخابات داشتیم. مهم این بود که حضرت امام(ره) هدیه‌ای به نسل معاصر و نسل‌های آینده دادند و آن هم جمهوری اسلامی بود. قبل از این هم سر کلمه جمهوری اسلامی بحث‌های زیادی شده بود و حضرت امام (ره) هم سر این واژه حساسیت زیادی داشتند. از همان اول که بحث نامگذاری نظام مطرح بود امام راحل جمله مشهوری داشتند که جمهوری اسلامی نه یک کلمه بیشتر و نه یک کلمه کمتر. بعضی‌ها که قدری پدیده برایشان جدید بود و می‌خواستند مساله انقلاب اسلامی را با سایر پدیده‌های دنیا مقایسه کنند می‌خواستند جمهوریت نظام را از اسلامیت آن تفکیک کنند و احساس آنها این بود که هرچه دامنه جمهوریت بزرگ‌تر و عمیق‌تر شود دامنه اسلامیت باید کوچک‌تر شود و برعکس. متاسفانه ما در گذشته خیلی از کسانی را داشتیم که به بهانه جمهوریت نظام به اسلامیت نظام هجمه می‌کردند و تعدادی را هم داشتیم که به بهانه اسلامیت نظام به جمهوریت نظام هجمه می‌کردند و از همان اول نظام هم این مباحث مطرح بود. برخی جمهوری دموکراتیک می‌گفتند و برخی هم حکومت اسلامی می‌گفتند. من تعبیری را خودم در این زمینه همواره داشتم که هرکسی به بهانه جمهوریت به اسلامیت نظام و هر کسی به بهانه اسلامیت نظام به جمهوریت نظام حمله کند به یک میزان مقصر است. یک تعبیر بسیار زیبایی حضرت آقا داشتند با این مضمون که جمهوری اسلامی یک کلمه مرکب نیست بلکه یک واژه بسیط است و تعریف دارد. این واژه که بعدا به مردمسالاری دینی تعبیر شد هدیه حضرت امام (ره) به نسل فعلی و آینده است.
پیکان فتنه 88 به کدام یک از این دو محور نشانه رفته بود؟
دقیقا اهمیت بررسی فتنه 88 به همین موضوع بازمی‌گردد و فتنه 88 از این جهت پدیده تازه‌ای محسوب می‌شود که به طور همزمان جمهوریت و اسلامیت نظام را نشانه رفت. توهم تقلب این بود که نه تنها انتخابات سال 88 بلکه همه انتخابات ریاست‌جمهوری برگزار شده در نظام را می‌خواستند زیر سوال ببرند. برای اینها اصلا انتخابات مهم نبود. خب! انتخاباتی برگزار شده و یکی برده و یکی باخته بود. طبق روال عرف و قانونی هرکسی اعتراضی دارد می‌رود و شکایت می‌کند و به آن رسیدگی می‌شود. حتی می‌خواهم فراتر بروم، در انتخابات مجلس هم که از ریاست‌جمهوری کوچک‌تر است برخی مواقع تقلب انتخاباتی رخ می‌داد که حتی باعث ابطال انتخابات می‌شد. این موضوع اصلا حرف جدید و تازه‌ای نیست، چرا که فرآیند مشخص و قانونی خود را دارد اما این‌بار اتفاقی که افتاد این بود که می‌خواستند رای مردم را بی‌ارزش کنند که البته رهبر انقلاب فرمودند این آرا امانت مردم و حق‌الناس است و نمی‌توان در آن خیانت کرد. این جمله فقط مربوط به سال 88 یا بعد از آن نبود بلکه از ابتدا به این صورت بوده است. از آن طرف هم برای اینکه این حرف خود را بتوانند به کرسی بنشانند شروع کردند بسیاری از محکمات انقلاب را به تدریج زیر علامت سوال بردند.
درباره این محکمات که اشاره کردید مصداقی توضیح می‌دهید؟
بله! من به 3 مقطع بعد از انتخابات سال 88 اشاره می‌کنم. روز قدس، 13 آبان و روز عاشورا. روز قدس یک شعاری از آن درآوردند که «نه غزه نه لبنان». خب! ما اساس مبارزه با رژیم صهیونیستی را همزمان با مبارزه با شاه می‌دانیم. حضرت امام (ره) از همان سال 42 که بحث مبارزه با شاه و خاندان کثیف پهلوی مطرح بود همزمان موضوع آزادی قدس و فلسطین را مطرح کردند. خب! شما می‌بینید که چنین شعاری را در روز قدس سمبل کردند. به 13 آبان که رسیدیم باز هم مسائلی پیش آمد. 13 آبان هم از نظر تاریخی برای ما مهم است؛ هم کشتار دانش‌آموزان و اشغال لانه جاسوسی و هم اینکه مجلس در این زمینه قانونی تصویب کرد که روز 13 آبان به عنوان روز مبارزه با استکبار و در راس مبارزه با آمریکای جنایتکار ثبت شود. ما وقتی شعار مرگ بر آمریکا را در کشور مطرح می‌کنیم این یک ایدئولوژی است. یک تفکر و اعتقاد است. ممکن است برخی بگویند خب! مرگ بر آمریکا که می‌گویید مرگ بر انگلیس، شوروی و فرانسه و... را هم بگویید اما ما می‌گوییم نه، روز 13 آبان ویژه مرگ بر آمریکاست. به عبارتی مرگ بر آمریکا شناسنامه 13 آبان است و این یک ایدئولوژی سیاسی است که برخاسته از ایدئولوژی انقلاب است. البته دیدید که در این روز «مرگ بر»های دیگری هم مانند روسیه، چین و... داده شد که هدف آن کمرنگ کردن شعار مرگ بر آمریکا بود تا این شعار از محوریت بیفتد. در نهایت جریان فتنه ضربه آخر خود را روز عاشورا وارد کرد. خب! عاشورا عمق اعتقاد مردم ایران به عدالتخواهی و آزادیخواهی و در حقیقت اسلام ناب محمدی(ص) است. حضرت رسول فرمودند «حسین منی و ان من حسین». این یعنی حسین(ع) سمبل اسلامخواهی ناب محمدی است. عاشورا به صورتی است که این سمبل عدالتخواهی و آزادیخواهی گاهی با اصل اعتقاد به اسلام هم مسابقه می‌دهد. بعضی‌ها هستند در احکام اولیه دینی شاید جدی نباشند اما سر مساله عاشورا با هیچ کسی تعارف ندارند. شما دقت کنید ما در طول سال برخی ناهنجاری‌های فرهنگی داریم که اینها به خودی خود روز عاشورا تعطیل می‌شود. جریان فتنه اوج فتنه‌گری خود را در روز عاشورا نشان داد. به عزاداران حضرت اباعبدالله‌الحسین هجمه کردند، حمله کردند و به سخره گرفتند. برخی دوستان ما که تند بودند، می‌گفتند چند روز بعد از فتنه باید کار را تمام می‌کردیم و عده‌ای را گرفتیم محاکمه و اعدام کردیم اما من می‌خواهم این نکته را بگویم که از 22 خرداد که روز برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری دهم بود باید روندی طی می‌شد و به 9 دی می‌رسید تا این حماسه عظیم خلق شود. ببینید! ما 30 خرداد نمی‌توانستیم حماسه عظیمی چون 9 دی داشته باشیم، چرا که گاهی باید یک روندی طی شود. یعنی باید این جریان فتنه به روز عاشورا هم می‌رسید تا آن خواص اصل خودشان را نشان دهند آن وقت آن بصیرت عمق پیدا می‌کرد. البته 9 دی سمبل شد و همانطور که می‌دانید در خیلی از شهرها زودتر این اجتماع شکل گرفت؛ برخی شهرها هفتم و برخی شهرهای دیگر نیز هشتم دی مردم به خیابان‌ها آمدند و برای اینکه این وحدت و یکپارچگی متجلی شود روز نهم دی به صورت سراسری مردم این اتحاد را به نمایش گذاشتند.
به نظر شما نهم دی ماه سال 88 حرف جدیدی داشت یا اینکه اعتقاد قلبی مردم ایران را که در این سال‌ها نیز بارها اثبات شده است باردیگر و به‌صورت ویژه به نمایش گذاشت؟
دقیقا به همین مساله می‌خواستم اشاره کنم که نهم دی حرف جدیدی برای گفتن نداشت، بلکه افکار عمومی جامعه آمد و داستان فتنه را از ریشه محکوم و سران فتنه و فتنه‌گران را محاکمه کرد. نظام هم در این زمینه ورودی نداشت. مساله حصر هم که اصلا در آن موقع مطرح نبود و سران فتنه هم آزاد بودند و بیانیه صادر می‌کردند. در حقیقت مساله حصر اصلا ربطی به جریانی که منتج به حماسه 9 دی شد نداشت.
خب! الان چند سال از فتنه می‌گذرد و برخی می‌گویند بر گذشته باید صلوات فرستاد. به اصطلاح عده‌ای آمدند یک غلطی کردند و مردم هم جواب آنها را دادند و ماجرا تمام شد؛ نظر شما درباره این اظهار نظر چیست؟
ببینید! در مقابل هزینه‌ای که فتنه‌گران می‌خواستند در سال 88 به نظام وارد کنند (در عین خیلی از هزینه‌هایی که وارد کردند به جامعه و خون‌هایی که ریخته شد و...) 9 دی شد یک سرمایه بزرگ ملی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی. ما معتقدیم این سرمایه را باید برای همیشه حفظ کرد. یعنی داستان فتنه 88 اصلا چیزی نیست که بشود آن را پاک و تمام کرد. قرار نیست بار دیگر در سال 98 هم اتفاق دیگری در کشور رخ دهد. سال 78 مسائلی داشتیم، سال 88 پررنگ‌تر شد و قرار نیست سال 98 دوباره اتفاقات و فتنه‌هایی از این دست اتفاق بیفتد. دقیقا به همین دلیل است که فتنه و جریان‌شناسی آن و تفکری که آن را به وجود آورد هیچگاه نباید فراموش شود و همواره باید مطرح باشد.
یکی دیگر از موضوعاتی که به صورت ویژه نیاز به واکاوی دارد موضوع تاثیر فتنه بر مسائل اقتصادی کشور و اعمال تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران است. چرا که معمولا حامیان فتنه از بازی تحریم به نفع خود استفاده و دیگران را متهم می‌کنند در حالی که آنها و جریان متبوع‌شان باعث اعمال تحریم‌های علیه ایران شدند و در حقیقت تحریم برای تقویت جریان فتنه اعمال شد. خب! نظر شما در این باره البته از اظهارات مقامات آمریکایی و اپوزیسیون خارج‌نشین در همان برهه نیز کاملا مشخص است، چیست؟
ببینید! ما در رابطه با دعوایی که با نظام استکباری داریم باید به این مساله توجه داشته باشیم که همه مسائل در این دعوا موثر است. پیشرفت‌های علمی، مردمسالاری، فرهنگ، دفاع و... همه در دعوای ما با غرب موثر است اما هیچکدام از اینها علت تامه نیست. حضرت آقا تعبیر جالبی دارند که آمریکا و جریان استکبار با کل نظام جمهوری اسلامی ایران مشکل دارند و این برای آنها قابل هضم و حل شدنی نیست. خب! دنیا بیش از 5 قرن معتقد به این است که مکتب لیبرال - دموکراسی کامل‌ترین مکتبی است که در دنیا تا به حال به وجود آمده. آزادیخواهی، عدالتخواهی، حقوق بشر و همه این مسائل را هم به خودشان نسبت دادند که همه اینها هم برایشان فرعی بود، چرا که سردمداران حقوق بشر بزرگ‌ترین تروریست‌های دنیا هستند و صراحتا حرفشان را در این‌باره می‌زنند. خب! سال 88 در خرداد ماه فتنه‌ای در کشور رخ داد و 9 دی همان سال مردم یک محاکمه عمومی انجام دادند. فتنه و فتنه‌گران را محکوم کردند. 14 ماه از این ماجرا گذشت. 22 بهمن ماه سال 1389 موقعی که نسیم بیداری اسلامی که از سوی جمهوری اسلامی ایران وزیدن می‌گرفت در منطقه پیچید و ظرف 2 سال 4، 5 حکومت قلدر و استثمار شده منطقه سرنگون شدند، این آقایان «علیه ما علیه» فتنه‌گر در خیال خام خود گفتند حالا که در برخی کشورهای منطقه اتفاقاتی در حال وقوع است، ایران را هم در همان خط قرار دهیم. فکر کردند این بیداری اسلامی که از خود جمهوری اسلامی نشأت گرفته می‌تواند عاملی برای بر هم زدن ایران باشد. 22 بهمن به جای اینکه در راهپیمایی شرکت کنند آمدند در 25 بهمن برنامه برگزار کردند. عملا در شعارهایشان و در بیانیه‌هایشان گفتند آقای استکبار بیا ما را بخور. یعنی عملا از استکبار دعوت کردند که همه جا شلوغ شده و ایران هم یکی از آنها. آن موقع در سال 88 نتوانستند کودتای مخملی کنند حالا به خیال خامشان فکر کردند سر بیداری اسلامی را می‌توانند بر گردانند و این توفان بیاید و ایران را هم به هم بریزد. اینقدر اینها به مسائل ساده‌انگارانه نگاه می‌کردند. از آن موقع بود که بحث جدی فتنه و حصر مطرح شد. آن موضوعی که درباره مشکلات اقتصادی و افزایش تحریم‌ها اشاره کردید به دنبال همین بحث بود، چرا که فکر می‌کردند نظام جمهوری اسلامی ایران هم از آن بیدهایی است که با این بادها بلرزد لذا علامت‌ها را آنها دادند و تحریم‌ها در پی فتنه 88 تغلیظ شد.
خیلی از چهره‌های شاخص سیاسی در همان زمان تلاش‌هایی برای بازگشت آقایان کروبی و موسوی داشتند. آیا جنابعالی هم در این زمینه اقدامی کردید؟
28 خرداد 88 روز پنجشنبه یک ملاقاتی با آقای میرحسین موسوی داشتیم. چند نفر بودیم که یکی از آنها هم مرحوم آقای عسگر اولادی بود. خب! در آن جلسه صحبت‌هایی شد. به هر حال من از زمان دولت آقای موسوی در مجلس بودم و با وی ارتباط داشتم. البته با هم اختلاف نظر سیاسی داشتیم. ما از همان اول در حزب و دار و دسته آقای موسوی نبودیم و از همان موقع هم به ما راست می‌گفتند. آقای موسوی گلایه داشت که این چه وضعی است که رئیس ستاد من را گرفتند، ستاد انتخاباتی من را تعطیل کردند و از این حرف‌ها. خلاصه حرف من با آقای میرحسین موسوی این بود که به وی گفتم شما نزدیک 20 سال است که در سیاست نبوده‌ای و خودت کنار کشیده بودی، موضوعی که همیشه هم برای من سوال بود. به او گفتم الان حدود 5، 6 ماه است که مجددا وارد سیاست شده‌ای و 13 میلیون رای هم به دست آورده‌ای که رای خوبی هم محسوب می‌شود. بیا و با این 13 میلیون رای در چارچوب نظام و قانون اساسی کار کن، دوره آینده رئیس‌جمهور خواهی شد. به موسوی گفتم 13 میلیون رای سرمایه شماست آن را خراب نکن. بعد هم به او گفتم اگر اپوزیسیون دولت هستی که اصلا این خوب است. حتی دولت‌هایی که اپوزیسیون نداشته باشند، برای خودشان اپوزیسیون می‌سازند، برای پیشبرد اهدافشان. حتی به او گفتم من در حزبت نمی‌آیم اما از حزب تو و رسانه‌هایت دفاع می‌کنم. به موسوی گفتم حتی معتقدم صدا و سیما باید یک کرسی برای اپوزیسیون دولت اختصاص دهد. گفتم اگر اپوزیسیون مجلس هم می‌خواهی باشی خیلی خوب است اما اگر می‌خواهی اپوزیسیون نظام باشی خیلی که شانس بیاوری، شبیه نهضت آزادی می‌شوی و این حداکثر سرنوشت تو است. سرنوشتی که همه چیز هم در آن هست. دادگاه، محاکمه، حصر و... همه اینها را به موسوی گفتم.
خب! موسوی چه جوابی در آن جلسه داد؟
حرف‌هایی مانند اینکه تا ببینیم چه می‌شود، به من ظلم شده است و از این حرف‌ها.
در نهایت حرف موسوی چه بود؟
بعدا و در ادامه این جریانات به آقای موسوی گفته شد
5 درصد صندوق‌های رای را بازشماری می‌کنیم. آن هم نه به صورت رندومی که روال معمول است بلکه گفته شد همان صندوق‌هایی که خود آقای موسوی بگوید را بازشماری می‌کنیم. گفته شد اگر بازشماری تفاوت معناداری پیدا کرد 5 درصد بعدی را شروع می‌کنیم به بازشماری و به همین ترتیب جلو می‌رویم. به اینجا که رسید، موسوی گفت من اصلا با صندوق‌ها مشکلی ندارم. گفتیم با چه چیزی مشکل داری پس؟ موسوی گفت من با مقدمات انتخابات مشکل دارم.
منظورش از مقدمات را توضیح داد؟
مثلا اینکه فلان شخص در شورای نگهبان به نفع احمدی‌نژاد سخنرانی کرده است. به او گفتیم خب! مثلا فلان شخص یک تخلفی کرده است اینکه دلیلی بر ابطال انتخابات نمی‌شود. رای مردم امانت است مگر می‌شود با رای مردم شوخی کرد. حتی یکی دیگر از دوستان که با میرحسین موسوی جلسه‌ای گذاشته بود برای من نقل می‌کرد که به او گفته بود فرض کن انتخابات باطل شد و دوباره رای‌گیری صورت گرفت. اگر مجددا رای نیاوردی تکلیف چیست؟ موسوی گفته بود که خب! دوباره اعتراض می‌کنم. همین الان هم در بعضی مجامع که بنده می‌روم برخی به من می‌گویند مشکل میرحسین موسوی را نمی‌شود حل کرد؟ من به آنها می‌گویم مشکل موسوی اصلا مشکل ما نیست بلکه مشکل خودش است. آقای میرحسین موسوی که این ظلم بزرگ را به نظام و انقلاب کرده است در وهله اول باید قبول کند که این خطای بزرگ را مرتکب شده است. این استارت قضیه است اگرنه جبران‌ناپذیر است. قطعا این هزینه‌ای که این آقا به نظام وارد کرده است حالا حالا جبران نخواهد شد. حداقل باید احساس شود موسوی یک اراده‌ای برای جبران کردن دارد.
آقای مهندس! برخی کارشناسان معتقدند با توجه به برخی سوابق مشاهده شده از میرحسین موسوی شاید چنین رفتاری از او انتظار می‌رفت اما کروبی - با حدود 300 هزار رای که حتی از آرای باطله نیز کمتر بود - بعید بود تا این حد با موسوی همراه شود. شما علت این رفتار کروبی را در چه می‌دانید؟
ببینید! آقای کروبی چون همواره در عرصه‌های سیاسی فعال بود و حضور داشت ما قبل از 88 هم از این اعوجاج زیاد از او دیده بودیم. از این خاکی کشیدن‌ها خیلی زیاد داشت. به عنوان مثال در سال 78 اتفاقاتی افتاد و مسائل مربوط به قتل‌های زنجیره‌ای. خب! در همان زمان آقای کروبی یک سخنرانی کرد که بعدا به صورت ویژه‌ای مورد استقبال رسانه‌های ضد انقلاب قرار گرفت و در رسانه‌های مختلف خارجی منعکس شد. حرف‌های باربط و بی‌ربطی که واقعا مایه تعجب بود. البته اگر بخواهید به سابقه بنده بازگردید در مجلس سوم، آقای کروبی رئیس مجلس بود و بنده یک سخنرانی آنجا داشتم که در همان سخنرانی با صراحت تمام گفتم آقای کروبی تو کی هستی.
محور سخنان‌تان چه بود؟
همین ساده‌لوحی‌ها و ساده‌باوری‌ها. آن موقع من به این موضوع در نطق پیش از دستور خود اشاره کردم. بعد از آن سخنرانی با خودم فکر کردم که کمی تندروی کردم اما وقتی شرایط امروز را می‌بینم احساس می‌کنم خیلی شل و با ارفاق در آن زمان صحبت کردم.
فارغ از تبعات سیاسی و اجتماعی فتنه، این جریان به نماد یک بی‌اخلاقی بزرگ تبدیل شد. بی‌اخلاقی فتنه‌گران تا حدی بود که حتی در میان خودشان هم اصول اولیه انتخاباتی را رعایت نمی‌کردند. به عنوان نمونه، براساس آنچه مشهور است کرباسچی که رئیس ستاد کروبی بود در انتخابات به موسوی رای و عکس رای خود را هم نشان داد. ظاهرا شما هم در این‌باره صحبتی با کرباسچی داشته‌اید در این زمینه توضیح می‌دهید.
من در جایی موضوع رای دادن کرباسچی به موسوی و نشان دادن برگه رای توسط او را مطرح کردم که بعد از آن کرباسچی به من پیغام داد این کار را نکرده است. من هم حقیقتا چون مستنداتی در این زمینه نداشتم، با توجه به اینکه کرباسچی تکذیب کرد به او تلفنی گفتم که عذرخواهی می‌کنم.
کرباسچی رای دادنش به موسوی را تکذیب کرد یا نشان دادن برگه رای؟
هر دو.
در فتنه 88 ما شاهد بودیم که جریان اصلاح‌طلب تمام قد در این موضوع همراه شد. البته حساب بدنه یک جریان را از نخبگان سیاسی آن همواره جدا می‌کنیم. اما سوال اساسی اینجاست که آیا جریانی که اساسا اعتقادی به دموکراسی ندارد و برای رای مردم احترامی قائل نیست و ساختار انتخابات کشور را زیر سوال می‌برد آیا می‌تواند تا زمانی که تکلیف خود را با موضوع فتنه و روند انتخابات کشور مشخص نکرده است مجددا حیات سیاسی پیدا کند؟ دقیق‌تر اینکه آیا می‌شود روند یک انتخابات را قبول نداشت و تصمیم گرفت از همان روند به قدرت بازگشت؟
ببینید! بنده قائل به تفکیک هستم. بارها در سخنانم گفتم که این را ظلم می‌دانم که مجموعه طیف اصلاح‌طلبی را با چوب فتنه برانیم. روشن‌تر بگویم؛ بالاخره آقای میرحسین موسوی 13 میلیون رای آورد. حضرت آقا هم هر زمان از انتخابات سال 88 نام بردند از 40 میلیون رای‌دهنده تقدیر کردند. بنابراین این 13 میلیون رای دهنده به آقای موسوی قابل احترام هستند و من معتقدم بخش عظیمی از این 13 میلیون در حماسه 9 دی شرکت و فتنه را محکوم کردند. می‌ماند آن نخبگانی که شما به آن اشاره کردید که پس از سخنان آقا بازهم آمدند و از فتنه دفاع کردند. طبیعی است که اینها باید تکلیف خودشان را با نظام جمهوری اسلامی مشخص کنند. بخش‌های نرم اصلاح‌طلبی نه تنها مشکلی ندارند بلکه من گاهی از آنها دعوت می‌کنم که بیاید و در انتخابات حضور داشته باشد. اساسا ما زمانی می‌توانیم قدرت بگیریم که یک رقیب قدرتمند داشته باشیم. چه بهتر که اصلاح‌طلبان معتدل چارچوب‌دار بیایند و فعال شوند و ما هم با آنها رقابت می‌کنیم و الا آنها که هنجارشکنی کردند و بر آتش فتنه دمیدند باید تکلیف خودشان را مشخص کنند.
ارتباط فتنه 88 را با مسائل اول انقلاب چه طور می‌بینید؟ به عبارتی اگر بخواهید قرینه‌سازی کنید چه طور آن را تحلیل می‌کنید.
ببینید! قضاوت کردن یکی از شاخص‌های مهمش مساله زمان و مکان است. مثلا قبل از پیروزی انقلاب عده‌ای بودند از بزرگان انقلاب، کسانی که بعدا عضو شورای انقلاب شدند که متعدد خدمت حضرت امام (ره) می‌رسیدند و می‌خواستند منافقین را شفاعت کنند. می‌گفتند اینها بچه‌های خوبی هستند، زندان رفتند، شکنجه شدند و از این جنس حرف‌ها. خب! یک کسی مثل شهید مطهری از همان ابتدا می‌گفت این منافقین از نظر ایدئولوژی منحرف هستند. بعضی می‌گفتند نه اینها برای انقلاب زحمت کشیدند حالا ممکن است فهم‌شان هم از دین فهم درستی نباشد و باید به آنها کمک کرد. اگر الان یک نفر بگوید فلان شخص در سال 57 از منافقین حمایت کرده و الان باید او را محکوم کنیم خب! این حرف درستی نیست و اصلا نمی‌شود اینگونه رفتار کرد. مثلا خود بنده اوایل انقلاب بر سر این آقای قطبزاده علیه ما علیه کلی با منافقین بحث داشتم. ما از قطبزاده دفاع می‌کردیم و من گفتم چون منصوب حضرت امام(ره) است باید از او دفاع کرد اما منافقین به او فحش می‌دادند. یا اینکه در زمان دولت موقت ما از مرحوم مهندس بازرگان که ان‌شاءالله خدا از سر تقصیراتش بگذرد دفاع می‌کردیم اما منافقین به ما فحش می‌دادند. خب! اینکه الان یک نفر بیاید به من بگوید که تو سال 58 از قطبزاده دفاع می‌کردی و چنان و چنان، من می‌گویم نه! من آن زمان وظیفه خودم می‌دانستم که از قطبزاده دفاع کنم. یا اینکه آن موقع وظیفه من بود که از بازرگان دفاع کنم و قس‌علی‌هذا. بنده خودم قبل از انقلاب با افراد دیگری نیز ارتباط داشتم اما مهم مساله زمان و مکان است. بصیرت که حضرت آقا هم به آن همواره اشاره دارند و می‌فرمایند بصیرت؛ دشمن‌شناسی، دوست‌شناسی و زمان‌شناسی است. مثال جالبی که رهبر انقلاب در این زمینه می‌زنند این است که به خاطر حضرت اباعبدالله الحسین(ع) خیلی‌ها شهید شدند اما هیچکدام از آنها آن 72 تن نمی‌شوند، چرا که آن 72 تن دشمن، دوست و زمان را درست شناختند. اما قرینه‌سازی فتنه 88 با اوایل انقلاب به همان تیپ جبهه ملی و امثالهم برمی‌گردد. وقتی حضرت امام(ره) انقلاب را به ثمر رساندند عده‌ای معتقد بودند که با اسلام، انقلاب می‌شود کرد اما حکومت نمی‌شود کرد.
در فتنه 88 هم همین اعتقاد را می‌خواستند پیاده کنند؟
بله! و قبل از آن در سال 78 در دولت اصلاحات هم یک عده همین را می‌گفتند. می‌گفتند با حکومت ایدئولوژیک منافع ملی را نمی‌شود تامین کرد. این مسائل هم به زمان حضرت امام بازمی‌گشت. آقای بهزاد نبوی که خدا ان‌شاءالله عاقبت بخیرش کند و از سر تقصیراتش بگذرد زمانی که امام راحل فتوای قتل سلمان رشدی را صادر کردند در دولت مطرح کرد با این قبیل کارها ما منافع ملی را نمی‌توانیم تامین کنیم. آنها بحث‌شان این است که حکومت ایدئولوژیک «آمد و نیامد» دارد. یا می‌بری یا می‌بازی و منافع ملی را نمی‌توان همواره تامین کرد. خب! اگر از این دیدگاه بخواهیم نگاه کنیم که العیاذ بالله باید بگوییم حضرت اباعبدالله‌الحسین(ع) هم نتوانست منافع خاندان بنی‌هاشم را تامین کند. اصولا تفکر لیبرالیسم در کشور ما می‌گفت با اسلام، با ابوذر، با نهج‌البلاغه انقلاب می‌شود کرد اما حکومت نمی‌شود کرد اما حضرت امام (ره) می‌فرمودند ما با همان انقلاب کردیم با همان هم حکومت می‌کنیم.
برخورد اخوی شهید شما با جریاناتی که در اول انقلاب هنجارشکن و رادیکال بودند و ترور شخصیت می‌کردند به چه صورت بود؟
برخورد شهید باهنر هم بر همان اساس شرایط مکان و زمان بود که عرض شد. یک موقع برخورد اخوی با بنی‌صدر است که خب! شرایط خود را داشت یک موقع هم می‌بینیم ایشان با امام درباره منافقین صحبت می‌کرد که می‌شود آنها را جذب کرد اما حضرت امام قاطعیت خودشان را داشتند. پس شرایط زمانی و مکانی در این‌باره متفاوت است.
تشکر از وقتی که در اختیار ما قرار دادید.
خواهش می‌کنم. موفق باشید.