
گروه بینالملل: آیا حقیقتا سال 2015 میلادی خوش آمده است؟ خوشامدگویی به سالی که خطرهای جهانی بزرگی در گردنههایش کمین کردهاند چندان منطقی به نظر نمیرسد.با این وجود هفتهنامه اکونومیست متعلق به خاندانهای سلطه که خود را پیشگام پیشگوییهای سالانه میداند رسیدن سال جدید را با یک عبارت عادی اما دو پهلو به آمریکاییها و فقط آنها، تبریک گفته است: «سال نو خوش!» (Happy New Year) منظور چشمانداز اقتصادی رو به بهبود آمریکاست که به لطف به آشوب کشیدن خاورمیانه، شرق اروپا و آفریقا، تحریمها برای منزوی کردن روسیه، دستکاری نرخ جهانی طلا برای نجات دلار توسط بانکدارهای صهیونیست و تبانی با عربستان برای افت شدید بهای نفت محقق شده و فعلا رقبایشان را به دردسر انداخته. البته شکی نیست که روتشیلدها و دیگر شرکایشان که به همراه خاندان سلطنتی انگلیس، چشمانداز اکونومیست را تعیین میکنند بدون هیچ پردهپوشی تحلیلهای جهتدارشان را از زاویه نگاه هژمونی سلطه به پیشداری واشنگتن و نه حتی لندن، ارائه میکنند اما با آنکه آمریکا به ظاهر از دل رخدادهای پیچیده 2014 نجات یافته، شاهدیم که کشتی شرکای اروپاییاش به گل نشسته به طوری که میتوان گفت آمریکا به رغم پیمانهای اقتصادی و نظامی و نظامهای تحریم پر سر و صدا، هیچ گاه اینقدر تنها نبوده است. در چنین شرایطی 2015 شاید نخستین سال پس از فروپاشی شوروی و شکلگیری جهان تک قطبی در ابتدای دهه 1990 باشد که این کابوی تنهای تنهای تنها در مقابل واقعیترین و متنوعترین تهدیدها -که دیگر فقط به یک دشمن کمونیستی محدود نمیشود - قرار میگیرد. اگر مقاله ستون سمت چپ از معاون اسبق خزانهداری ایالات متحده را بخوانیم، متوجه میشویم که در معادله چندین مجهولی 2015، در جهانی چنین آشفته، چند قطبی و درگیر منازعات جدی ژئوپلیتیکی که یک سوی هر کدامشان آمریکا قرار دارد، اوباما نمیتواند با استراتژی احمقانه «بازدارندگی» در حیاط رقبایش آتش بیفروزد و با دل خوشداشتن به تقلبها و روندی کاملا موقتی که ادعا میشود 8/0درصد روی رشد اقتصادی ینگهدنیا تاثیر میگذارد، راحت در حیاط خلوت کاخسفید بنشیند. این دهکده جهانی امروز بسیار کوچکتر از آن شده که آخرین مدعیان امپراتوری جهانی بتوانند بدون در نظر گرفتن اثر پروانهای (یا عنکبوتی) اقدامات مخربشان که گاه حکم اعلان جنگ به قویترین رقبا را دارد، جایی دور از آشوب و بحران اقتصادی برای خودشان قصر شیشهای بسازند.
سال حسرت غرب
سال 2015 به شکل جالبی به سالی نمادین برای یادآوری شخصیتها و اتفاقات بزرگ تاریخ معاصر غرب تبدیل شده است؛ دویستمین سالگرد سقوط امپراتوری ناپلئون بناپارت با حمله روس و پروس در 1815 که در همان سال اوتو فون بیسمارک نخستین صدراعظم آهنین ژرمنها دیده به جهان گشود. امسال همچنین نیم قرن از مرگ سیاستمدار بزرگی که بریتانیا را در دل جهنم جنگ جهانی دوم رهبری کرد، میگذرد: وینستون چرچیل. در آن سوی اقیانوس اطلس نیز آمریکاییها، صد و پنجاهمین سالگرد لغو بردهداری و ترور بانی آن، رئیسجمهور فقیدشان آبراهام لینکن را برپا میسازند اما در سال چنین یادبودهای باشکوهی در غرب،به نظر میرسد نظام سلطه بیشتر از آنکه احساس غرور کند، در حسرت رهبران بزرگی است که دیگر حتی نمونهای کوچک از آنها را به خود ندیده است. بحران رهبری در آمریکا هم به اندازه اروپا بیداد میکند و تشتت آرای مراکز تصمیمگیری متعدد این ابرقدرت سابق در مواجهه با بحرانهای سال گذشته نظیر الحاق کریمه، داعش و مذاکرات هستهای با ایران قطعا در سال آتی بیشتر به چشم خواهد آمد.
یورتمه ناتو و نازیسم در آشفتگی اروپا
پیمان نظامی آتلانتیک شمالی اگرچه در سال 2014 بزرگتر شد اما مشکلاتش هم برای اروپا بزرگتر شد.
با ترفند آمریکا حالا ناتو به عنوان یک موجودیت خود سر در بحران اوکراین یورتمه میرود و مشخصا اروپا را به سوی برخورد نهایی با خرس بزرگ روس میبرد که مقتدرترین رهبران قاره مثل مرکل، صدراعظم آلمان نیز از آن هراس دارند و در عوض کاخ سفید در راستای سیاست جنگطلبانهاش مبتنی بر انزوای کرملین برای چنین لحظهای لحظهشماری میکند. برگزیدن فدریکا موگرینی، وزیر خارجه سوسیالیست ایتالیا با سابقه روابط صمیمانه با مسکو، به عنوان جانشین کاترین اشتون بر کرسی مسؤول روابطخارجی اتحادیه اروپا نشان از عمق وحشت اروپاییها از شدت گرفتن خصومت با روسیه دارد.آنها چشمانداز توسعهطلبانه پوتین را که در قالب «روسیه نو» مطرح کرد مبنی بر تشکیل یک اتحاد اسلاو یا ارتدوکس بر بازماندههای بلوک شرق کاملا جدی گرفتهاند. در همین حال فلاکت اروپاییها همراه با بیکاری و افزایش بحران گرسنگی ادامه مییابد و مردم فقرزده و ناامید در انتخابات پارلمانی پیشرو در یونان، اسپانیا، پرتغال و بریتانیا، نارضایتی خود را با روی تافتن از احزاب یا سیاستهای حاکم نشان خواهند داد و آشفتگی با خیزش ملیگرایی نوین گستردهتر میشود به طوری که ظهور دوباره نئونازیسم اروپایی به هیچ وجه دور از انتظار نیست. یونانیهای غرق در بحران اقتصادی و هویتی در انتخابات، سال گذشته خود را برای نخستین بار به طور آشکار در مقابل اتحادیه اروپا قرار دادند و جدایی احتمالی یونان از نظام یورو در سال پیشرو به منزله آغاز فروپاشی اتحادیه خواهد بود. کشورهای کماهمیت حوزه بالتیک در حال پیوستن به یورو هستند و اوکراین هم غربیتر از قبل شده اما به چالش کشیدن اتحادیه در شرق اروپا در مجارستان و مولداوی آغاز شده است،ضمن اینکه بروکسل با خالی کردن پشت استقلالطلبان اسکاتلندی و کاتالان به نفع لندن و مادرید، عملا ابتکار عمل درباره موج روزافزون تجزیهطلبی در قاره را از دست داده است. قدرتنمایی حزب ملیگرای انگلیسی یوکیپ همسان جبهه ملی فرانسه در انتخابات 2014 اروپایی اگر امسال در انتخابات سراسری جزیره هم تکرار شود میتواند میان دو سوی کانال مانش فاصله بیندازد و بریتانیا را از اتحادیه اروپا دورتر کند.
اژدهای خونسرد
چین که همچنان بزرگترین رقیب اقتصادی آمریکاست شاید دیگر رشد نجومی گذشته را نداشته باشد ولی باز هم رشد اعجابانگیزی دارد. اگرچه آمریکا در حال برقراری اتحادهای مختلف در اطراف چین است، نظیر پیمان امنیتی اخیر ژاپن و کرهجنوبی یا پیمان همکاریهای ترانسپاسیفیک میان کشورهای شرق و جنوب آسیا و اقیانوسیه و آمریکای لاتین.با همه اینها اژدها در کمال خونسردی به رشد خود ادامه میدهد و طبق پیشبینیها در سال 2015 به اقتصاد نخست جهان تبدیل میشود. مزیت دیگر چین در رهبری واحد و همگرایی اجتماعی نادر آن است و همینطور در شرکای قدرتمند و هدفمندی که دارد.همزیستی با هند و دیگر اقتصادهای آسیایی و جهانی، قراردادهای اخیر با روسیه برای گشودن جبهه جدید به سمت اروپا و آسیای مرکزی، پیمان شانگهای، استفاده از یوآن برای به حاشیه راندن دلار و حساب کردن روی جریانهای مقاومت در برابر سلطه آمریکا، به چین ثبات بخشیده است.