شهرام خرازی‌ها: گزارش این دفعه را با یک خبر خوش آغاز می‌کنیم؛ رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی کشور ضمن اعلام اینکه امسال پایه هفتم دارای کتاب فرهنگ و هنر است که هنرهای نمایشی را آموزش می‌دهد، اظهار داشت: «سال تحصیلی آینده تئاتر وارد کتب درسی پایه نهم می‌شود...» ورود بسیار پرتأخیر و دیرهنگام تئاتر به کتب درسی در حالی رخ می‌دهد که اکثر کودکان و نوجوانان ایرانی شناخت درستی از تئاتر حرفه‌ای ندارند و آموزش از طریق «ایفای نقش» که یکی از قوی‌ترین و کارآترین شیوه‌های تدریس است، همچنان در مدارس جدی گرفته نمی‌شود! خبر مهم دیگر که بسیاری از اهالی تئاتر را شوکه کرد، استعفای حسین طاهری از مدیریت مرکز هنرهای نمایشی در فاصله کمتر از یک ماه مانده به آغاز جشنواره تئاتر فجر بود! تئاتر ایران در دوران مدیریت طاهری اتفاقات بد و بحران‌های عجیب و غریبی را تجربه کرد. چند روز بعد از آنکه خبر نگارش متن یک سریال تلویزیونی براساس زندگی شهید چمران روی خروجی خبرگزاری‌ها قرار گرفت، از حوزه تئاتر هم خبر رسید که ایوب آقاخانی نگارش نمایشنامه «تکه‌های سنگین سرب» که برشی از زندگی آن شهید بزرگوار است را به پایان رسانده. به نظر می‌رسد هنرمندان ایرانی در حال کشف زوایای پنهان و نکات کمتر مطرح شده زندگی پرفراز و نشیب شهید چمران و پتانسیل‌های بصری و نمایشی آن هستند. نمایش آیینی «سکوت سرخ» که نمایشنامه آن با بهره‌گیری از کتاب«صلح امام حسن(ع)» اثر رهبر معظم انقلاب(مدظله العالی) نوشته شده، در باغ موزه دفاع مقدس به روی صحنه رفت. این نمایش به تهیه‌کنندگی حمید نیلی و کارگردانی محمد حمزه‌زاده به رابطه ناگسستنی صلح امام حسن(ع) و پیام عاشورا می‌پرداخت. در پی توقف ناگهانی «مجله تئاتر» که چهارشنبه‌شب‌ها از شبکه چهار سیما به صورت زنده پخش می‌شد، برنامه «سفید» شنبه‌شب‌های شبکه آموزش که به هنر نمایش اختصاص دارد، بیش از پیش دیده شد و در کانون توجه اهالی تئاتر قرار گرفت.«سفید» در صورت افزایش حجم بخش‌های تصویری‌اش، از این پتانسیل برخوردار است تا به یکی از جدی‌ترین و مهم‌ترین برنامه‌های تخصصی تلویزیون در حوزه نمایش تبدیل شود. اجرای موفق رضا گوران، نمایشنامه‌نویس و کارگردان نام‌آشنای تئاتر، به این برنامه رنگ و بوی خاصی داده است. از نمایش‌های روی صحنه، «خانه.وا.ده» (محمد مساوات) همچنان یکی از بهترین‌ها بود.«دو دلقک و نصفی» (جلال تهرانی) و «کالون و قیام کاستلیون» (آرش دادگر) نتوانستند به اندازه نمایش‌های قبلی کارگردان خود، مورد توجه قرار گیرند. تماشاخانه سنگلج میزبان «داستان پرماجرای به شوی رفتن بانو گشست، دختر رستم‌دستان» به کارگردانی مریم معترف بود. سمیرا مهدوی «نمی‌دونم فردا چی میشه» را براساس نمایشنامه
کمتر شناخته‌شده‌ای از تنسی ویلیامز به روی صحنه برد. این نمایش به زندگی زن و مردی می‌پرداخت که مثل دیگر کاراکترهای نمایشنامه‌های ویلیامز در برقراری ارتباط عاطفی با یکدیگر دچار مشکل شده‌اند. مرد بسیار کمرو و خجالتی است و به همین خاطر هم از سوی همسرش مدام مورد تمسخر قرار می‌گیرد اما این همه ماجرا نیست؛ به تدریج متوجه می‌شویم که زن نیز از افسردگی رنج می‌کشد. نمایش در همراه کردن تماشاگر با خود موفق است. نمایشنامه «سوءتفاهم» آلبر کامو که مرحوم جلال آل‌احمد سال‌ها پیش آن را ترجمه کرده بود، بارها در ایران به روی صحنه رفته است. اخیرا شاهد ورژن جدیدی از این نمایشنامه معروف کامو با نام «اسب مرده» (سیدسعید هاشم‌زاده) در تماشاخانه آو بودیم. تفاوت عمده «اسب مرده» با دیگر اجراهای «سوءتفاهم» در تمرکز این نمایش بر فرم بود. کارگردان موفق شده بود تا با طراحی خلاقانه حرکت، صوت و نور اجرایی متفاوت از «سوءتفاهم» را ارائه دهد. «خب چی می‌خوای؟» (مریم‌السادات شجاع‌الدین) که داستانش پیرامون تبعات روانی سرطان شکل گرفته بود، از جمله نمایش‌های نسبتا موفق روی صحنه بود. کاراکتر اصلی«آقا لیلا» (سعید زارع و حسام لک) جانبازی است که به علت سهل‌انگاری در آغاز جنگ تحمیلی همسرش را از دست داده و به خاطر این مساله از سوی اقوام و اطرافیانش طرد می‌شود. او با وضعیت بد جسمی و روانی تصمیم می‌گیرد با 2 فرزند خردسالش به شهر دیگری مهاجرت و به عنوان جنگ‌زده زندگی جدیدی را شروع کند. 20 سال بعد جانباز همچنان درگیر مشکلاتی است که ریشه در گذشته دارند. نمایش در نهایت سادگی می‌کوشد تا حرف دیروز را با زبان امروز در قالبی جذاب به مخاطبش انتقال دهد. «معبد شیطان» (مهدی ملکی) با ایده‌های تازه در فرم به معضل شیطان‌پرستی می‌پردازد. پوستر جذاب با گرافیک قوی «معبد شیطان» یکی از معدود پوسترهای حرفه‌ای نمایش‌های روی صحنه است. از گوشه و کنار خبر می‌رسد که امسال برخلاف پارسال تلاش زیادی از سوی متولیان و سیاستگذاران سی‌وسومین جشنواره تئاتر فجر برای میدان دادن به نام‌های مطرح و قدیمی تئاتر صورت گرفته است. آتیلا پسیانی این روزها در حال تمرین کردن نمایش «باغ آلبالو» با نیم‌نگاهی به نوشته مشهور آنتوان چخوف است البته نمایش اجرای خط به خط نمایشنامه چخوف نیست بلکه محمد چرمشیر تغییراتی در این متن کلاسیک داده است. در «باغ آلبالو» سحر دولتشاهی، بهاره رهنما، رامین ناصرنصیر و نگار عابدی گروه تئاتر «بازی» را همراهی می‌کنند. بهزاد فراهانی هم 2 نمایشنامه «شیخ و ماه بانو» و «مهمانی کارائیب» به قلم خودش را به اداره کل هنرهای نمایشی و معاونت هنری ارسال کرده تا یکی از این دو متن برای اجرا در جشنواره انتخاب شوند. فراهانی گفته: «مهمانی کارائیب نمایشنامه‌ای از کتابی با همین نام است که ابتدا آن را برای تولید یک فیلم سینمایی نوشته بودم ولی از آنجا که در این ملک عزیزکرده و خودی نیستم، سینما را رها کردم». در حوزه نشر، کتاب «نشانه‌شناسی لباس تئاتر» نوشته مرضیه صفری‌نژاد از انتشارات سروش به بازار آمده که حاوی مطالب آموزشی بسیار مفید و خواندنی است. اهمیت این کتاب وقتی بیشتر مشخص می‌شود که به این نکته توجه کنیم که تعداد کتب آموزشی با موضوع لباس تئاتر از تعداد انگشتان یک دست فراتر نمی‌رود! در آستانه جشنواره تئاتر فجر، نمایش‌های روی پرده کم‌کم از تب و تاب افتاده‌اند. نمایش‌هایی که در تئاتر شهر، تالار وحدت و سالن حافظ اجرا می‌شوند همچنان کجدار و مریز و برای پر کردن زمان خالی تا آغاز سی‌وسومین جشنواره تئاتر فجر به راه خود ادامه می‌دهند. سحر قریشی در مصاحبه‌ای به وضعیت نه‌چندان مناسب و حال ناخوش تئاتر در ایران اشاره کرده است: «...از راه تئاتر نمی‌شود بیزنس کرد... وقتی برای بازی در تئاتر ندارم، چون باید ساعت‌ها برای تمرین وقت بگذارم... ترجیح می‌دهم با آدم‌های بزرگی که تئاتر کار می‌کنند، صحبت کنم تا اینکه زمان بگذارم بروم و آخرش هم کسی نیاید آن را ببیند و من هم مجبور شوم با مخابره خبر و تبلیغ و از این دست کارها، التماس کنم بیایید نمایش من را ببینید، این در حالی است که کارهای سینمای ما را با آن همه هزینه نمی‌آیند ببینند». بازگشت بهزاد محمدی به صحنه با نمایش کمدی «ازدواج در قهوه‌خانه» فعلا تنها خبر قابل ذکر در حیطه تئاتر عامه‌پسند است. اردشیر صالح‌پور، دبیر جشنواره تئاتر فجر، در یک نشست مطبوعاتی اظهار داشت: «بودجه امسال جشنواره تئاتر فجر نسبت به سال گذشته 20 درصد و سال ماقبل آن 30درصد کاهش یافته است اما تمام این مشکلات را با صرفه‌جویی و تلاش بیشتر همکارانم در راه انجام هر چه بیشتر این وظیفه به کار می‌گیریم...» او همچنین از نقش کلیدی رسانه‌ها در رونق و اعتلای تئاتر می‌گوید؛ نقشی که مدت‌هاست نادیده گرفته شده است!