گروه اجتماعی: آمارها نشان می‌دهد سالانه 70 میلیارد تومان برای درمان افراد سیگاری در ایران هزینه می‌شود و این در حالی است که وجود مافیای قدرتمند سیگار در کشور، موجب افزایش مصرف سیگارهای قاچاق شده است. قاچاق سیگار، یکی از تهدیدات اقتصادی و اجتماعی به شمار می‌رود که با توجه به اوضاع اقتصادی و فرهنگی هر کشوری، تهدیدات آن نیز دچار شدت و ضعف است. متاسفانه این تهدیدات در کشور ما، با توجه به اینکه اقتصاد ما یک اقتصاد نفتی است و از سوی دیگر، نسل جوان نیز جمعیت بالایی دارد، از شدت بیشتری برخوردار است. به گزارش مهر، همین گرایش رو به افزایش مصرف سیگار در بین نوجوانان و جوانان، باعث شده تا وزارت بهداشت از چند سال قبل همواره درصدد اجرای برنامه‌ها و سیاست‌هایی باشد تا بتواند مصرف مواد دخانی در کشورمان را کاهش دهد. الصاق تصاویر هشداردهنده روی پاکت‌های سیگار، یکی از سیاست‌های وزارت بهداشت بود که در حال حاضر اجرای آن کمرنگ شده است زیرا شرکت دخانیات، از ابتدا نیز زیر بار اجرای چنین تصمیمی نمی‌رفت. به دنبال آن، ممنوعیت فروش سیگار در کیوسک‌های مطبوعاتی و ممنوعیت فروش سیگار به افراد زیر 18 سال از دیگر طرح‌های ناموفقی بود که نتوانست از آمار افراد سیگاری کم کند. در کنار این برنامه‌ها، واردات سیگار قاچاق معضلی است که منجر به افزایش مصرف سیگار در کشور شده اما هنوز نتوانسته‌ایم برای مبارزه با «مافیای قاچاق سیگار» چاره‌ای بیندیشیم.
پشت پرده مافیای قاچاق سیگار
شاید برخی بر این باور باشند که عنوان «مافیا» برای قاچاق سیگار، درست نباشد اما واقعیت این است که نمی‌توان باور داشت که این میزان از سیگارهای خارجی در بازار کشور، تنها به واسطه رفت و آمد مسافران وارد کشور بشود بلکه دست‌های پنهانی هستند که درآمدهای هنگفت و کلانی را از قاچاق سیگار به دست می‌آورند.
عبدالرضا مصری، عضو کمیسیون اجتماعی مجلس درباره مافیای قاچاق سیگار می‌گوید: شنیده‌ها حاکی از آن است که برخی از قدرت‌ها پشت واردات سیگار قرار دارند و یک مافیای قدرتمند برای واردات این محصولات به کشور فعالیت می‌کند.
مصری معتقد است: تا زمانی که انحصار دخانیات در اختیار وزارت صنعت، معدن و تجارت بود تا حدودی تلاش می‌شد تا مردم گرایش زیادی به سیگار نداشته باشند اما زمانی‌که این وزارتخانه کارخانه دخانیات را بابت بدهی‌ها در مقابل 5 هزار میلیارد تومان به وزارت رفاه واگذار کرد، شاهد مجوزهایی برای تولید سیگار در داخل کشور به بخش خصوصی هستیم.
هزینه 70 میلیاردی روی دوش وزارت‌بهداشت
محمدحسین قربانی، سخنگوی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، با بیان اینکه سالانه 70میلیارد تومان برای درمان افراد سیگاری در کشور هزینه می‌کنیم، معتقد است که قاچاق 20 میلیارد نخ سیگار بدون هیچگونه نظارت و پرداخت حتی یک ریال مالیات صورت می‌گیرد.
وی با بیان اینکه سالانه حدود 65 میلیارد نخ سیگار در کشور مصرف می‌شود، می‌گوید: از این میزان، حدود 25 میلیارد آن تولید داخل است و 20 میلیارد آن به‌صورت مشترک و با سرمایه‌گذاری کشورهای خارجی در داخل کشور تولید می‌شود و 20 میلیارد نخ آن قاچاق می‌شود. این نماینده مجلس، بهترین روش مدیریت مصرف سیگار در کشورمان را مالیات می‌داند و می‌گوید: در قانون برنامه نیز به این مهم اشاره شده که مالیات بر سیگار باید هر سال 10 درصد افزایش یابد. در سال 86 برای اولین بار مالیات بر دخانیات به 40 درصد رسید و آمارها نشان می‌دهد که در آن سال قاچاق دخانیات به مراتب کاهش پیدا کرده بود.
وی بیان داشت: زمانی که وزارت صنعت با دریافت مالیات بر سیگار مخالفت می‌کند این نشان می‌دهد که با قاچاق سیگار موافق است.
راهکاری به نام مالیات
همچنین سیدحسن هاشمی، وزیر بهداشت با عنوان این مطلب که موافق افزایش مالیات بر سیگار هستیم، می‌گوید: گاهی اوقات مجوز دادن به یک شرکت شناسنامه‌دار که مالیات در کشور پرداخت می‌کند بهتر از این است که چشم‌هایمان را ببندیم و قاچاق را ترویج کنیم.
وی با بیان اینکه این دروغ بزرگی است که عده‌ای عنوان می‌کنند اگر مالیات بر دخانیات اضافه شود قاچاق هم افزایش پیدا می‌کند، افزود: این بحث را کسانی عنوان می‌کنند که خود آلوده به قاچاق هستند بنابراین باید مالیات بر دخانیات آنقدر افزایش یابد که بازدارنده باشد.
کاهش سن مصرف سیگار در کشور
موضوع قاچاق سیگار و دست‌های پشت پرده در واردات غیرقانونی مواد دخانی به کشورمان در حالی عنوان می‌شود که رسول دیناروند، معاون وزیر بهداشت و رئیس سازمان غذا و دارو، گفته است که دید وزارت بهداشت به تولید، توزیع و مصرف سیگار همواره منفی است و این وزارتخانه برای سیگار هیچگونه مجوزی صادر نمی‌کند.
وی معتقد است که سیگار یک فرآورده زیان‌آور برای سلامت انسان است که هیچ فایده‌ای هم برای مصرف‌کننده آن ندارد. از این رو به دنبال افزایش مالیات بر مواد دخانی هستیم تا بتوانیم بخشی از درآمد آن را در راه کنترل بیماری‌های ناشی از مصرف مواد دخانی صرف کنیم.
بررسی‌ها و آمارها نشان می‌دهد که سن مصرف سیگار در کشور رو به کاهش است و در این بین، عرضه انواع سیگارهای خارجی در اماکن عمومی و اجرا نشدن قوانین مربوط به کنترل و مبارزه با مصرف مواد دخانی، باعث شده تا شاهد افزایش جمعیت سیگاری و به دنبال آن، بروز انواع بیماری‌های ناشی از مصرف سیگار در جامعه باشیم. بنابراین انتظار می‌رود که در موضوع برخورد با «مافیای سیگار» و دست‌های پشت پرده که فقط به فکر سودهای کلان از تجارت سیگار هستند، قدری جدی‌تر باشیم.