
حسام آبنوس: رمان دینی، رمانی است که دین، آداب، تعالیم و آنچه مربوط به مذهب و دین است را مضمون اصلی و آشکار خود قرار میدهد. به عبارت دیگر رمانی است که ماهیت دینی دارد یا معطوف و برآمده از آن است. در نگاه اول به تاریخ داستان و رماننویسی، چنین به نظر میآید که میان دین و رمان ارتباط چندانی نیست. ولی باید گفت که بین رمان و دین ارتباط تنگاتنگی وجود دارد. رمان «رویای نیمهشب» یک گونه از انواع رمانهای دینی خلق شده در سالهای اخیر است که با رعایت کردن خط قرمزهای موجود در حوزه رمان دینی به ظرافت نوشته شده و اثری در خور توجه را سامان داده است. این رمان به قلم مظفر سالاری و به گفته خودش از یک صفحه مستند تاریخی شکل یافته و اکنون در قالب یک رمان 300 صفحهای پیش روی مخاطب است. داستان اصلی این رمان سرگذشت و حکایت تشرف ابوراجح حمامی به محضر نورانی امام زمان (عج) را شرح داده است. حکایتی که تمام آن یک صفحه است اما سالاری با توانمندی شگرف خود از آن یک داستان بلند خارج کرده که مخاطب آن را یک نفس و در یک نشست مطالعه خواهد کرد. این کتاب اثری قابل توجه بوده که مورد پسند و اقبال مخاطب قرار گرفته و توانسته در هفتههای اخیر در میان پرفروشترین کتابها ظاهر شود و خودنمایی کند. روشی که معمولا در ایجاد کشش در یک اثر ادبی از آن استفاده میشود قرار دادن یک داستان عاشقانه در بطن قصه است. سالاری نیز در راستای ایجاد جذابیت و کشش در داستان، ماجرای عشق پسری (هاشم) با مذهب اهل تسنن به دختری (ریحانه) از پیروان امیرالمؤمنین (ع) و تشیع را دستمایه جذابیت اثر کرده و بحق توانسته در این امر موفق باشد و داستانی جذاب را خلق کند. داستانی که در نهایت منجر به تشرف ابوراجح حمامی (پدر ریحانه) به محضر امام عصر (عج) و گرویدن هاشم به مذهب تشیع میشود. نکته مهم در «رویای نیمهشب» توجه به خط قرمزهای رمان دینی است. مسالهای که معمولا در میان نظریهپردازان ادبیات مورد بحث و کشمکش است همین موضوع رمان دینی است. با توجه به وجود حساسیت در حوزه مباحث دینی در این رمان شاهدیم که نویسنده با حساسیت نسبت به این مساله دقت نظر داشته تا اثر خود را از شائبه بیاحترامی به ساحت اولیای دین و شریعت پاک نگه دارد. این اثر که تمام آن با پایین رفتن از چند پله سنگی آغاز میشود، مخاطب لحظه به لحظه با شخصیتهای داستان پیش میرود و با هرکدام ارتباط برقرار میکند و در مسیر اتفاقات قرار میگیرد. هاشم با بیان اینکه از چند پله سنگی پایین آمدم و در کمتر از یک ماه ماجرایی را از سر گذراندم که زندگی من را زیر و رو کرد، در حقیقت در همان خط ابتدایی داستان، این نوید را به خواننده میدهد که با اثری پر کشش و مملو از زد و خوردهای داستانی و رفت و برگشتهای تکنیکی روبهرو است. از جذابیتهای داستان، تسلط نویسنده بر فنون نویسندگی است. او به خوبی نقاط عطف و گرهگشاییهایی را در داستان قرار داده و با کشوقوسهای دلنشین مخاطب را سطر به سطر جلو میبرد تا به مقصود مورد نظر خود برساند. در بخشیهایی از خط روایت دیده میشود که خالق اثر با اتکا به نظریه افلاطون مبنی بر «هدف هنر باید تعالی بخشیدن به روح بشر باشد» به زیبایی و ظرافت و با استفاده از ظرافتهای ادبی مخاطب خود را با معارف متقن و اصیل مکتب تشیع روبهرو و آشنا میکند. سالاری در این کتاب تنها به خلق یک اثر ادبی دست نزده بلکه در کنار آن به بیان موضوعاتی ضروری از تاریخ اسلام و همچنین آموزههای شیعی پرداخته و همین مساله وجه ممتاز بودن و تمایز این اثر از سایر آثار ادبی است. وی در «رویای نیمهشب» پرده از چهره حکام متعصب و جائر تاریخ برداشته و ظلمهایی که در حق شیعیان روا داشته شده را بازگو کرده تا ذهن مخاطب نسبت به موقعیتی که امروز در آن قرار دارد آگاه باشد. نویسنده در این کتاب از زبان ابوراجح به هاشم به بیان معارف دینی مشغول میشود و خواننده ناخواسته در کلاس درسی قرار میگیرد که در آن تعالیم دینی بیان میشود. برای نمونه یکی از مسائلی که در کتاب به آن اشاره میشود ماجرای عمر طولانی حضرت صاحبالزمان(عج) است که اینطور بیان میشود: «هاشم میپرسد: «باورش سخت است! چطور ممکن است یک نفر صدها سال عمر کند و هنوز جوان باشد؟» ابوراجح پاسخ میدهد: «مگر نمیدانی که حضرت نوح حدود هزار سال عمر کرد و حضرت خضر و عیسی هنوز زندهاند؟ آیا در توان خداوند نیست که به انسان چنین عمر بلندی بدهد و او را جوان نگه دارد؟ مگر در بهشت همه برای همیشه، جوان و سالم نمیمانند؟ خدای بزرگ به هرکاری تواناست». شخصیتپردازیها در داستان بهخوبی صورت گرفته و مخاطب بسته به موقعیت، خود را با هرکدام از اشخاص مرتبط کرده و با وی همذاتپنداری میکند. با تمام این توضیحات باید گفت که «رویای نیمهشب» یک رمان دینی موفق است که شاخصهای یک اثر قابل توجه را دارد و خواننده با مطالعه آن در یک موقعیت چند وجهی قرار میگیرد یعنی علاوه بر اینکه از لذت مطالعه یک رمان بهره میبرد با تعلیمات دینی و شیعی نیز روبهرو میشود و پاسخ برخی سوالات و شبهات مطرح در جامعه را نیز پیدا میکند. نکته دیگری که باید به آن اشاره کرد طرح جلد جلب توجه کننده «رویای نیمهشب» است. این کتاب که جلد آن و طراحیاش بسیار ویژه است مورد توجه هر فردی قرار خواهد گرفت. موضوع کتاب از آنجا که از فروش یک جفت گوشواره دستساز (توسط هاشم) به ریحانه آغاز میشود در طرح جلد کتاب نیز لحاظ شده، آن هم با استفاده از یک گوشواره طلایی رنگ که عنوان کتاب روی آن نقش بسته شده و روی جلد کتاب را مزین کرده است. رمان «رویای نیمهشب» به قلم حجتالاسلام مظفر سالاری از سوی انتشارات کتابستان معرفت با قیمت 17500 روانه بازار کتاب شده و به علاقهمندان به رمان آن هم از نوع دینی توصیه میشود این کتاب را مطالعه کنند.