۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۲۰:۴۲
نظرات بهروز افخمی درباره فیلم چندمترمکعب عشق

با فشار روشنفکران، برخی فیلمسازی را فراموش کرده‌اند

بهروز افخمی باز هم در سخنانی صریح درباره وضعیت فیلمسازی در ایران و جهان سخن گفت و از شرایطی ناخواسته که بر فیلمسازان می‌رود. وی که از شیفتگان فیلم چند مترمکعب عشق از زمان جشنواره تاکنون بوده است، با اظهار رضایت از فیلم یادشده، آن را غیرجشنواره‌ای و داستان‌گو خواند. به گزارش تسنیم، افخمی درباره فیلم چندمترمکعب عشق چنین گفت: فیلم به نظرم به شکل غافلگیر‌کننده‌ای خوب ساخته شده است یعنی کاملا به نظر می‌آید که یک فیلمساز با تجربه آن را ساخته است و برای همین به نظرم غافلگیرکننده آمد که یک فیلمساز جوان اولی آن را ساخته باشد. چیزی که درباره «چند مترمکعب عشق»  برای من خیلی جالب است این است که این فیلم یک فیلم تجاری به معنای مبتذل و تحقیرآمیزش نیست یعنی نمی‌خواهد آنطور که تماشاگر می‌پسندد رفتار کند و بفروشد. در مقابل یک فیلم جشنواره‌ای هم نیست یعنی نمی‌خواهد آنچه را جشنواره‌ها می‌خواهند به آنها بفروشد و فیلمسازش روی فرش قرمز راه برود، بلکه به معنای واقعی فیلمی شخصی است که خوب هم بلد است ارتباط برقرار کند. در فیلم‌هایی که از این قبیل و با این موضوع ساخته می‌شود و رویکردش جلب نظر جشنواره‌ها است احتمالا در صحنه‌هایی که در «چند مترمکعب عشق» از اسلوموشن استفاده شده است، هرگز این کار انجام نمی‌شد یا از این نوع موسیقی پرحجم و خاص هرگز استفاده نمی‌شد. به طور کلی دوربین محکم و قصه‌گو با استفاده از لنزهای بلند که تصور می‌شود در این نوع از داستان‌ها نباید از آن استفاده کرد به‌خوبی در این فیلم نقش بازی می‌کند. یا دوربینی که اشیا و عناصر تصویری را در نمای بیان‌کننده داستان جمع کرده است و اصلا سعی نمی‌کند آسان‌گیری کند و اتفاقی چیزهایی را ثبت کند نقش مهمی در «چند مترمکعب عشق» دارد که اگر می‌خواست جشنواره‌ای شود هرگز به این سمت نمی‌رفت و لرزاندن و تکان دادن دوربین جایگزین اجرای درست می‌شد، یعنی کاری کاملا جشنواره‌ای. آن فیلمساز‌‌هایی که  نافیلمسازی را برای جشنواره‌ها دنبال می‌کنند هرگز این‌ کارها را نخواهند کرد. اما این فیلم اینطوری نیست و سعی می‌کند که محکم و استوار داستان خودش را بیان کند و این نکته مهمی است که این یک فیلم داستان‌گوی واقعی است. البته داستانی که بازار و تهیه‌کننده‌پسند باشد را هم نمی‌گوید بلکه داستان خودش را بیان می‌کند، انگار فیلمساز می‌خواهد بگوید من نمی‌خواهم  آنطور که شما می‌پسندید داستانم را بگویم، بلکه من می‌خواهم داستان خودم را بگویم و این اتفاق کوچکی نیست. با وجود اینکه ممکن است برای شما هم جالب یا غیرمنتظره باشد اما می‌خواهم بگویم شاید بتوان این فیلم را یک اقتباس آزاد از رومئو و ژولیت محسوب کرد، یعنی فرمول و چارچوب داستانی همان است. دو طایفه یا دو گروه هستند که با یکدیگر آشنایی ندارند که البته در رومئو و ژولیت با یکدیگر اختلاف هم دارند. اتفاقا خیلی هم شبیه به هم هستند اما به دلایلی اختلافاتی داشته و از هم جدا هستند. این یک مساله عادی است، حتی در خود ایران هم طایفه‌هایی هستند که با یکدیگر اختلاف دارند ولی از یک نژاد و فرهنگ هستند، دورانی که شکسپیر رومئو و ژولیت را می‌نوشته است احتمالا همین مساله در محل و فضاهای مختلف در انگلیس و جاهای دیگر اروپا وجود داشته است اما به اعتقاد من هیچ احتیاجی هم نیست که شرح زیادی از آن داده شود برای اینکه خیلی از مواقع این اختلافات واقعی نیست بلکه اختلافات بین دو قبیله است که اتفاقا خیلی هم شبیه به هم هستند و در یک پارادایم فرهنگی مشترک زندگی می‌کنند اما خودشان را متفاوت یا برتر از دیگری می‌دانند و هرکدام برای خودشان استقلالی نسبت به طرف مقابل قائل هستند که واقعی هم نیست. کسی که فکر می‌کند، باید با لحاظ کردن پیش‌فرض‌های غیرسینمایی و غیرداستان‌گویانه به نتیجه برسد دیگر فیلمساز نیست. و این دقیقا همان چیزی است که در «چند مترمکعب عشق» به آن اهمیت داده نشده است و همین است که فیلم را غیرمنتظره و غافلگیرکننده کرده است. آدم فکر می‌کند سازنده «چند مترمکعب عشق» چگونه جرات کرده است که چنین فیلمی بسازد و چگونه فکر کرده است که در این فضای پر از سوء‌تفاهم خیالبافی در سینما می‌تواند مخاطب خود را آن هم در شرایطی که سینما سال‌هاست مخاطب واقعی خود را از دست داده است، پیدا کند. واضح است که به خاطر فشارهای فیلمسازی جشنواره‌ای مخاطبان واقعی سینما را ترک کرده‌اند و در این شرایط فیلم اینجوری ساختن خیلی جرات می‌خواهد. این فشارها در تمام سال‌های بعد از انقلاب ادامه داشته و شدیدتر هم شده است. تاکید بر فیلمسازی مورد سفارش روشنفکران مدیر، روشنفکرانی که در وزارت ارشاد برای سینما نسخه می‌پیچیدند یا روشنفکران جشنواره‌پسند، آنچنان فشارهایی ایجاد کرده است که باعث شده است برخی از فیلمسازان احساس کنند راهی برای فیلمسازی غیر از این وجود ندارد  و در این شرایط اینکه فیلمسازی بداند سینما چیست خیلی عجیب و غافلگیرکننده است. اینکه آدم بداند سینما همچنان هنر همان مردمی است که دیگر به سینما نمی‌آیند و امید و غیرتش برای ارتباط برقرار کردن با همان‌ها که تماشاچیان واقعی هستند باشد، قابل‌تحسین است.

ارسال نظر
captcha
پربیننده