آن سوی دوربین

درباره مرحوم کامبیز صمیمی‌مفخم وقتی رؤیاهایمان رنگ واقعیت گرفت نوشتن درباره مردی که رویاهای کودکانه‌اش را باور کرد و دوران کودکی را حتی در زمان دوری از آن، زندگی کرد، راحت نیست. کامبیز صمیمی‌مفخم، هنرمند فقیدی است که با ساخت عروسک‌های مختلف، تخیل‌های کودکانه‌‌مان را زنده کرد. او در سال 1331 در تهران متولد و در رشته تئاتر عروسکی فارغ‌التحصیل شد. او علاوه بر عروسک‌گردانی و ساخت عروسک‌های مختلف، فیلمنامه‌نویس و طراح صحنه و لباس نیز بود. از این هنرمند کارهای زیادی به یادگار مانده است. کارهایی که چندین نسل با آنها بزرگ شده‌اند که از جمله آن می‌توان به فیلم‌های الو الو من جوجو‌ام، دزد عروسک‌ها، پاتال و آرزوهای کوچک و... اشاره کرد. صمیمی مفخم، فیلمنامه‌ شام آخر (فریدون جیرانی) را نیز نوشته است. مینو بدیعی درباره این هنرمند اینگونه می‌گوید: از دیدگاه او همه رویدادها هنرمندانه بود و همه پدیده‌ها و اتفاقات زمینه خاصی از طنز داشت. هرجا که او بود همه چیز رنگ فرهنگ و هنر به خود می‌گرفت و نه طنزی از سر خوشی بلکه از سر واقعیت‌های تلخ. او برای سه فرزندش و دیگر کودکان و نوجوانان این سرزمین کار می‌کرد و کار. او در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان شاغل بود و برای هنر عروسک‌سازی و نمایشنامه‌نویسی و کارگردانی تئاتر عروسکی لحظه‌ای درنگ نمی‌کرد. کامبیز صمیمی مفخم در دانشکده هنرهای دراماتیک، هم‌دوره هنرمندان بزرگی بود که پس از پیروزی انقلاب اسلامی بی‌هیچ‌ادعایی برای تئاتر عروسکی و نمایش کودکان و نوجوانان این جامعه کار کردند و هم‌اکنون نیز عده‌ای از آنان فعال هستند و چراغ نمایش عروسکی کودکان و نوجوانان را روشن نگه می‌دارند. زمانی که شادروان صمیمی مفخم فوت کرد سنش تازه از مرز 40 سال گذشته بود. او از جمله آدم‌هایی است که توانست شانس خوب‌زندگی کردن و جاودانه ماندن را به دست بیاورد. عروسک‌های زیادی به واسطه دست‌های هنرمندانه او جان گرفته و دنیای کودکان به واسطه آنها شادتر شد. جالب است بدانید مرحوم صمیمی‌مفخم در مجموعه قصه‌های بازار که در سال 74 پخش می‌شد نیز گویندگی کرده است. در این سال‌ها و هر بار که شاهد برنامه عروسکی تازه‌ای در تلویزیون و گاهی هم سینما هستیم جای خالی این هنرمند بزرگ به خوبی احساس می‌شود. کاش هنوز هم او با عروسک‌هایش برایمان قصه می‌گفت. بخشی از فیلم‌شناسی: 1380: شام آخر (فریدون جیرانی) فیلمنامه‌نویس 1374: قصه‌های بازار (عبدالله علی‌مراد) گوینده 1372: پناهنده (رسول ملاقلی‌پور) طراح صحنه و لباس 1372: الو! الو! من جوجوام (مرضیه برومند) بازیگر، طراح صحنه و لباس 1369: مجنون (رسول ملاقلی‌پور) بازیگر، طراح صحنه و لباس 1368: دزد عروسک‌ها (محمدرضا هنرمند) طراح صحنه و لباس 1368: پاتال و آرزوهای کوچک (مسعود کرامتی) طراح صحنه و لباس، طراح عروسک، بازیگر عروسکی 1367: کارآگاه 2 (بهروز غریب‌پور) طراح صحنه و لباس 1367: گلنار (کامبوزیا پرتوی) طراح صحنه و لباس 1363: شهر موش‌ها (محمدعلی طالبی) گوینده. درباره میلیاردی‌های سینمای ایران رانت پنهان! ادامه از صفحه16 اما این فریبی است که نباید ما را گول بزند؛ این درست به مانند زمانی است که به دلایل مختلف (یا به علت احتکار) مثلا گوجه فرنگی در بازار نایاب می‌شود و این کمبود مدتی به درازا بکشد، مسلماً پارتی‌های اول و دوم گوجه فرنگی به سرعت و با قیمت‌های سرسام آور به فروش می‌روند و پول خوبی به جیب محتکرین می‌ریزند، اما این بازی را نمی‌توان زیاد ادامه داد، چون ذات بازار تمایل به تعادل دارد و بالاخره به نقطه تعادل می‌رسد. رانت پنهان هم نباید ما را گول بزند، چون دلیل طبیعی و واقعی برای فروش فیلم‌ها نیست. مادامی که بشود بازار را در زمینه‌ای حریص و گرسنه نگاه داشت، گاهگاهی می‌شود چنین برداشت‌های غیرطبیعی از موقعیت کرد، اما این روش گذشته از اینکه غیر منصفانه و ناجوانمردانه است (هم نسبت به همکاران و هم نسبت به تماشاگران)، موقتی هم هست و نباید به آن به عنوان یک روش پایدار و درست و همیشگی نگاه کرد. باید روش‌های درست، شرافتمندانه و پایدار را جست‌وجو و به آنها عمل کرد.اما این فروش میلیاردی (گذشته از نحوه رسیدن به آن) همانطور که پیش‌تر گفتم خجسته و مبارک است. به این دلیل که نشان داد پتانسیل و توان سینمای ما بسیار گسترده است. حالا اینکه چطور از این پتانسیل و توان بالقوه، استفاده یا سوء‌استفاده کنیم، به عملکرد‌های ما در آینده بستگی دارد. باز هم در این زمینه صحبت خواهیم کرد.