این روزها شهروندان گرفتار آلودگی هوا هستند و بنابر اظهارنظر کارشناسان و محققان این آلودگی سلامت مردم را تهدید می‌کند در واقع این معضل در کلانشهرها و شهرهای صنعتی آفت جان مردم شده است. با توجه به این شرایط مدیران باید در تدارک باشند تا برای حل این مشکل چاره‌ای اندیشیده شود. در دنیا شهرهای بسیار بزرگ‌تر از تهران وجود دارد که با تردد بالای خودرو و شلوغی بیشتر از پایتخت ایران تا این اندازه دچار معضلات آلودگی هوا نشده‌اند بر این اساس می‌توان امیدوار بود که برای نجات پایتخت از چنگال دود و آلودگی راه‌های عملیاتی فراوانی وجود دارد که باید بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد. با توجه به نحوه مدیریت این معضل در سایر نقاط دنیا می‌توان 3 راهکار را در نظر گرفت که دولت با اتکا و تمرکز بر آنها می‌تواند برای رفع آلودگی هوای پایتخت چاره‌اندیشی کند. یکی از مشکلات کنونی شهر تهران خشکسالی و کویری بودن اطراف این کلانشهر است. طی چند سال گذشته به دلیل کاهش بارندگی‌ها بیابان‌های اطراف تهران کویری شده و با کوچک‌ترین نسیمی گردوغبار بر سر شهر فرود می‌آید و بر آلودگی هوا دامن می‌زند. براین اساس یکی از راهکارهای کاهش آلودگی هوا تعریف ماموریت ویژه برای سازمان محیط زیست است تا با به‌کارگیری امکانات و اختیارات خود مانع از گسترش کانون‌های گرد و خاک در اطراف تهران شود. همانطور که غفلت از کانون‌های گردوغبار در کنار تاسیس صنایع آلاینده و دودزا در اطراف پایتخت توانسته آسمان آبی را از تهران دور کند چاره‌اندیشی برای حذف کانون‌های آلاینده نیز می‌تواند به همین اندازه برای بهتر نفس کشیدن در این شهر کارآمد باشد. از دیگر عواملی که در تشدید وضعیت آلودگی تهران دخالت دارد و سهم قابل توجهی را به خود اختصاص داده تردد خودروها و دوداگزوز وسایل نقلیه است که آلوده شدن آسمان شهر معلول آن به شمار می‌آید. بنابراین اگر این علت هم تا حدودی رفع شود می‌توان به بازگشت هوای سالم به شهرمان امیدوار باشیم. برای این هدف دولت باید از دو راهکار ویژه استفاده کند. اول آنکه با فرهنگسازی شهروندان را برای استفاده از وسایل نقلیه عمومی ترغیب کرده و آمار تردد خودروهای تک‌سرنشین را به حداقل ممکن کاهش دهد. این موضوع باید با برنامه‌ریزی و به‌کارگیری ابزار‌هایی مانند رسانه و جراید به صورت فراگیر اجرایی شود تا استفاده از وسایل نقلیه عمومی به فرهنگ تبدیل شود. همچنین دومین راهکاری که لازم است بیش از پیش مورد توجه دولت قرار گیرد توسعه حمل‌ونقل عمومی از جمله مترو است. در حال حاضر متروی تهران روزانه میلیون‌ها نفر را جابه‌جا می‌کند که اگر تقویت این سیستم حمل‌ونقل عمومی در برنامه‌های شهرداری قرار نداشت باید این آمار را به ترددهای درون‌شهری و خودروهای تک‌سرنشین شهر اضافه می‌کردیم و منتظر آلایندگی دوچندان آسمان شهر می‌شدیم. براین اساس توسعه بیشتر و تقویت همه‌جانبه خطوط مترو در پایتخت می‌تواند به عنوان راهکار مناسبی برای کاهش آلودگی هوا در نظر گرفته شود که لازمه آن توجه بیشتر دولت به این مقوله است. براساس قانون دولت مکلف است سهمی از توسعه حمل‌ونقل عمومی را عهده‌دار باشد و دیر یا زود باید این تعهد را عملی کند اما شیرینی کار اینجاست که دولت با پرداخت بموقع اعتبارات شتاب حرکت شهرداری در ساخت مترو را تقویت و مسیر دستیابی شهروندان به هوای سالم را سهل و آسان کند. در این زمان که شهروندان دچار مشکل هستند کمک‌های دولت می‌تواند کارگشا باشد در غیر این صورت به نوشدارو پس از مرگ سهراب تبدیل خواهد شد.
* رئیس کمیسیون فرهنگی - اجتماعی شورای شهر تهران