
فوتبال حرفهای به معنای واقعی کلمه ورزشی بینالمللی است. بنا به برآوردها، در جهان، اطلاعات بیش از 240 میلیون بازیکن ثبت شده و شرکت هواداران، میلیاردی است. فدراسیون جهانی فوتبال (فیفا) بهعنوان نهاد بینالمللی حاکم بر فوتبال عمل میکند. فیفا متشکل از باشگاههای زنان و مردان سراسر جهان است که در یک لیگ جهانی فوتبال سازماندهی شده و با یکدیگر رقابت میکنند. فیفا که در 1904 در پاریس تاسیس شد، در حال حاضر شامل 205 اتحادیه اعضا، با بیش از 300 هزار باشگاه و 240 میلیون بازیکن از سراسر جهان است. مدیریت فیفا برعهده رئیس آن است که هر 4 سال یکبار توسط سازمانهای عضو برگزیده میشود. رئیس فیفا بهعنوان نماینده قانونی بنیاد عمل کرده و جلسات فیفا را اداره میکند. فیفا از سال 1904 تا کنون تنها 8 رئیس داشته است.در 1954 فیفا، ایجاد کنفدراسیونهای قارهای فوتبال (فوتبال بینالمللی) را آغاز کرد. در کنفرانسی برای اروپا، اتحادیه فوتبال اروپا (یوفا) متشکل از 25 کشور عضو اولین موردی بود که تاسیس شد. پس از آن کنفدراسیون فوتبال آسیا (AFC) بنیان نهاده شد. کنفدراسیون فوتبال اقیانوسیه آخرین کنفدراسیونی بود که به فیفا ملحق شد. این اتفاق ابتدا در سال 1966 رخ داد و در سال 1996 این کنفدراسیون تبدیل به یک عضو کاملا قانونی فیفا شد. تمام کشورهای عضو در هر کنفدراسیون برای ورود به جامجهانی رقابت میکنند که در آن جایزه قهرمانی به بهترین تیم فوتبال در این لیگ بینالمللی اهدا میشود؛ دو جامجهانی برای مردان و زنان برگزار میشود.
سیستم درآمد فیفا
فیفا بهعنوان یک بنیاد غیرانتفاعی با درآمد سالانه بیش از 700 میلیون دلار عمل میکند. براساس گزارش مالی سال 2003 فیفا، سود حاصل از رخدادهای ورزش فوتبال 96 درصد درآمد فیفا را تشکیل میدهد که بیش از 30 میلیون دلار از امتیاز پخش تلویزیونی و تبلیغات جامجهانی به دست آمده است. امتیاز بازاریابی حدود 140 میلیون دلار و برنامههای تفریحی جانبی حدود 50 میلیون دلار را حاصل آوردهاند. بودجههای سالانه که هر سال جهت تایید به کنگره فیفا تسلیم میشوند را بودجههایی نقدی میدانند. این بودجهها شامل مخارج فیفا اعم از هزینههای اجرایی، رقابتها، کمکهایی که به بازیکنان میشود، کنفدراسیونها و برنامههای توسعه فیفا هستند.در 20 سال اول موجودیت خود، فیفا درآمد سالانهای در حدود 500 تا 1300 هزار فرانک سوییس ایجاد میکرد که بیشتر حاصل آبونمان اتحادیههای این فدراسیون، مالیات بازیها و البته درآمدهای فزاینده آن زمان جامجهانی بود. تا 1970 درآمد سالانه فیفا به 5/1 میلیون فرانک سوییس رسیده بود. پس از 1982، فیفا مشارکتهای تجاری خود یعنی تبلیغات و بازاریابی را بسط داد به طوری که چشمگیرترین رشدها در امتیاز بازاریابی و پخش تلویزیونی در نسخههای 1998، 2002، و 2006 جامجهانی رخ داد. با گذر زمان درآمد حاصل از تلویزیون و بازاریابی همچنان افزایش خواهد یافت. گزارش مالی سال 2003 فیفا نشان از تغییرات اساسی در روش کسب درآمد این فدراسیون دارد. در 1930، 85 درصد سرمایه فیفا از اتحادیههایش و به صورت آبونمان یا مالیات بازیها تامین میشد اما تا سال 2002، کمتر از یک درصد درآمد فیفا از زیرمجموعههایش به دست میآمد. این فدراسیون بخشی از دریافتی خالص مسابقات و بازیهای درجه A بین تیمهای ملی را دریافت میکند که مقدار آن را خود فدراسیون تعیین میکند.
رسانه و بازاریابی
بزرگترین منبع تولید درآمد فیفا، پخش جامجهانی است. اروپا و آمریکا 2 بازار اصلی تولید درآمد از طریق امتیاز پخش تلویزیونی بازیهای جامجهانی هستند. در سال 2003، ایالات متحده آمریکا بنا به تخمین کارشناسان 6/40 میلیون دلار از امتیاز پخش تلویزیونی تولید کرد در حالیکه بازارهای اروپایی حدود 151 میلیون دلار و سایر نقاط جهان 6/146 میلیون دلار به تولید درآمد فیفا کمک کردند. درآمد کل حاصل از امتیاز پخش تلویزیونی در سال 2003، 7/339 میلیون دلار بود. در سال 2003، درآمد امتیاز بازاریابی فیفا در کل حدود 2/140 میلیون دلار بود که 4/9 میلیون دلار از این مقدار، خود حاصل امتیازهای اهدای مجوز بود. درآمد حاصل از امتیازهای میزبانی در کل به حدود 4/52 میلیون دلار رسید. برنامههای تفریحی جانبی شامل فروش بستههای VIP و بلیت رخدادهای ویژه است. جامجهانی همچنان منبع اصلی ایجاد درآمد برای فیفاست. این جام پربینندهترین رخداد ورزشی جهان نیز به شمار میرود. جامجهانی 2002 در 213 کشور جهان پخش شد که به معنای بیش از 41100 ساعت تولید برنامه اختصاصی است. این در واقع به منزله افزایش 38 درصدی پوشش تلویزیونی نسبت به جامجهانی 1998 بود. تعداد کل بینندگان جامجهانی 2002 که بازیهای آن در 25 روز انجام شد به 8/28 میلیارد نفر رسید که آن را تبدیل به پربینندهترین و پوششدادهشدهترین رخداد تاریخ تلویزیون کرد. در سال 1996، فیفا با یک قرارداد حقوق رسانهای به ارزش حدود 3/1 میلیارد دلار برای جامهای جهانی 2002 و 2006 موافقت کرد. انتظار میرود قیمت امتیاز اهدای مجوز تلویزیونی جامجهانی در سالهای آتی همچنان افزایش یابد و فرصتهایی برای افزایش رشد درآمد فیفا فراهم کند.
منبع: football 11