
مهدی جابری: «وطن امروز» دادگاهی میشود؛ این تیتری بود که دیروز در صفحه نخست روزنامه دولتی ایران نشست. مطابق اصول حرفهای روزنامهنگاری، خبری میتواند در صفحه نخست یک روزنامه با 21 سال قدمت قرار گیرد که در درجه نخست دارای ارزش «فراگیری و دربرگیری» باشد یعنی هر رویدادی که به جمع وسیعی از مردم مربوط بوده و بر آنها تأثیرگذار باشد. دومین ارزش یک خبر، «شهرت» است؛ یعنی همواره افراد، نهادها و گروههایی که شهرت دارند در کانون توجه یک رسانه معتبر قرار میگیرند و میتوانند ارزش و جایگاه ویژهای را در صفحه نخست به خود اختصاص دهند.
دلیل واقعی این اتفاق و آنچه موجب واکنش اینچنینی یک رسانه دولتی میشود و نام روزنامه «وطن امروز» را به صفحه نخست این رسانه میکشاند قطعا آن چیزی نیست که در ظاهر به چشم میآید و برای یافتن علت اصلی این واکنش باید ظواهر را کنار زد و به پشت پرده نگریست! ظاهر امر میگوید «وطن امروز» به خاطر درج تیتر «خبر مرگش» در انعکاس وخامت حال پادشاه عربستان به دادگاه خواهد رفت اما در اتفاقات و جریانات پشت پرده، مسائل مهمتری برای دادگاهی شدن این روزنامه و نیز رسانهای شدن این موضوع موجود است.
اینجانب هفت سال در روزنامه ایران به عنوان خبرنگار فعالیت کردهام؛ بسیاری از خبرنگاران و اعضای شورای سردبیری این روزنامه را میشناسم و بخش زیادی از داشتههای شغلی خود را از آنان فراگرفتهام. «اخلاق حرفهای» نکتهای بود که پیشکسوتان و استادان من در روزنامه ایران بر آن تاکید داشتند و بعید میدانم آنها تصمیمگیرنده و بازیگردان این بازی رسانهای باشند اما برخی افراد که مستقیما با دولت در ارتباط هستند میتوانند در اتخاذ تصمیمات غیرحرفهای نقش مهمی داشته باشند.
بنابراین حساسیت دولت و برخی حامیانش به فعالیتهای رسانهای «وطن امروز» به خاطر انعکاس بخشی از واقعیتهای موجود در جامعه و دولت، موجب میشود آنها برای مقابله با این روزنامه کوچکترین اشارهای به دلایل اصلی عصبانیت خود نکنند؛ چراکه بعید به نظر میرسد آنها واقعا در حمایت از پادشاه عربستان و آلسعود به واکنشهای اینچنینی متوسل شوند. علت اصلی عصبانیت برخی دولتیها از «وطن امروز» را باید در تیترهایی همچون «هیچ»، «شیب»، «نفسکش»، «دشت اول»، «خبرهای فوقالعاده از برداشتهای خارقالعاده»، «حرفهایی که نان نشد»، «اسناد تخلف اعجابآور» و حتی کاریکاتورها و عکسهای صفحه اصلی این روزنامه جستوجو کرد و پادشاه عربستان و «خبر مرگش» فقط بهانه است؛ چیزی شبیه «کعبه و بتخانه»! و مقصود چیز دیگری است.
به نظر میرسد برخی حامیان دولت نمیخواهند این ذهنیت در افکار عمومی ایجاد شود که دولت یازدهم به خاطر انتقادهای تاثیرگذار «وطن امروز» از برخی سیاستهای اقتصادی و سیاسی دولت برآشفته است. بنابراین باید به دنبال مسائل جانبی بود و انعکاس خبر مرگ پادشاه سعودی هرچند برای خیلیها نفت ندارد اما برای بعضیها نفع دارد! و اینچنین است که خبر مرگ پادشاه عربستان، پیراهن عثمان میشود؛ پیراهنی که میتواند عصبانیت عدهای را بپوشاند و در مقابل، منتقدان دولت را در لباس متهم راهی دادگاه کند.
جالب است که عدهای در این مسیر حتی تلاش میکنند با باز شدن پای رسانههای خارجی به این موضوع، به یک اجماع فکاهی بینالمللی برای برخورد با «وطن امروز» برسند!
انتشار خبر دادگاهی شدن روزنامه «وطن امروز» در رسانه دولت، چه از روی عصبانیت از فعالیت ما باشد و چه نباشد و چه از خوشحالی عدهای از مرتبطان با دولتمردان نشأت گرفته باشد یا نه، ثابت میکند «وطن امروز» و آنچه مینویسد و به تصویر میکشد، بازتاب و تاثیر قابل توجهی در جامعه دارد و برخی نگران این تاثیرگذاری هستند؛ چراکه تصور میکنند این تاثیرگذاری میتواند تهدیدی برای آینده سیاسی، اقتصادی و اجتماعی آنها باشد.
افکار عمومی اما هوشیارتر از آن چیزی است که عدهای میپندارند. این روزها هر فرد یک رسانه است و بازی رسانهای را تشخیص میدهد؛ حتی اگر در این بازی به سرباز و وزیر خود اخطار بدهیم.
ما حتی آخر این بازی را هم پیشبینی کردهایم؛ پشت پرده حرکت دادن برخی مهرهها را میدانیم؛ اما مطمئنا ما بازنده اصلی نخواهیم بود و مهرههای کیشنشین و اسبسوار، هرگز نمیتوانند ما را مات کنند!