گروه سیاسی: آل‌سعود این روزها نقش پررنگی در تحولات سیاسی و رسانه‌ای ایران دارد. توطئه نفتی که سعودی‌ها علیه ایران به راه انداختند، ارزش نفت، این دارایی ایرانیان را به نصف رساند. سعودی‌ها در شرایط تحریم ضربه ناجوانمردانه‌ای به ایران و دولت روحانی وارد کردند. آنها حتی ملاحظه دوست و شریک خود در ایران یعنی هاشمی‌رفسنجانی را هم نکردند تا این روزها رئیس دولتی که همه در ایران، هاشمی را پدرخوانده آن دولت می‌دانند؛ صریح‌ترین انتقادها را علیه سعودی‌ها مطرح کند. شاید پس از آغاز به کار دولت روحانی، حتی خوشبین‌ترین نزدیکان هاشمی رفسنجانی هم تصور نمی‌کردند سعودی‌ها با آنان چنین کنند. اما این اتفاق افتاد و خنجر سعودی‌ها بر سینه دولت برآمده از هاشمی فرو رفت! این اقدام ناجوانمردانه آل‌سعود واکنش‌های متعددی در ایران به همراه داشت اما در میان مقامات دولتی گویا این حسن روحانی است که فعلا دارد جور بقیه را می‌کشد. در حالی که ظریف و زنگنه مواضع محکمی درباره این توطئه سعودی‌ها اتخاذ نمی‌کنند؛ این حسن روحانی است که بار واکنش را به دوش می‌کشد. روحانی در اولین واکنش به این اقدام، بدون نام بردن از سعودی‌ها، کاهش قیمت نفت را توطئه‌ای دانست که خیانت به جهان اسلام تلقی می‌شود و سعودی‌ها را از عواقب این اقدام برحذر داشت. به گزارش
«وطن امروز»، با این حال اما گویا برای روحانی، این واکنش درخور و شایسته توطئه سعودی‌ها نبود. روحانی دیروز در بوشهر و در ساحل خلیج‌فارس گفت عربستان سعودی از این توطئه پشیمان خواهد شد. روحانی البته این بار در یک اقدام نادر، با نام بردن از عربستان‌سعودی و کویت، گفت توطئه کاهش قیمت نفت بیشتر از همه عربستان و کویت را متضرر خواهد کرد. رئیس‌جمهور با اشاره به کاهش قیمت نفت گفت: مشکل جدیدی که پیش روی مردم ایران به‌خیال خودشان باز کرده‌اند موضوع «کاهش قیمت نفت» است. قیمت نفت گرچه امروز به حدود نصف نسبت به ماه‌های قبل کاهش پیدا کرده اما بدانید آنهایی که کاهش قیمت نفت را علیه برخی از کشورها طراحی کرده‌اند پشیمان خواهند شد و این راه برای آنها قابل ادامه نیست. وی تأکید کرد: اگر از کاهش قیمت نفت، ایران ضرر می‌کند، بدانید کشورهای تولیدکننده دیگر همچون عربستان و کویت بیش از ایران ضرر خواهند کرد.
روحانی افزود: آمار و ارقام نشان می‌دهد کشور عربستان 80 درصد بودجه سالانه‌اش به فروش نفت وابسته بوده و 90 درصد صادرات عربستان مربوط به فروش نفت خام است؛ کویت نیز 95 درصد بودجه‌اش وابسته به نفت بوده و حدود 95 درصد صادراتش مربوط به فروش نفت خام است در حالی که جمهوری اسلامی ایران از لحاظ بودجه فقط 33 درصد امسال وابسته به نفت است.
رئیس‌جمهور با بیان اینکه «در دولت یازدهم در سال 93 کمترین وابستگی به نفت در بودجه تقدیمی به مجلس شورای اسلامی مشاهده می‌شود» خاطرنشان کرد: یک‌سوم بودجه ما وابسته به فروش نفت است؛ ضمن اینکه راه جبران این کاهش را پیش‌بینی کرده‌ایم و با کمک نمایندگان مجلس شورای اسلامی پیش‌بینی می‌کنیم از لحاظ صادرات، فقط 60 درصد صادرات ما مربوط به نفت بوده در حالی‌که بقیه صادرات ما صادرات غیرنفتی است و امسال صادرات غیرنفتی را افزایش خواهیم داد.
وی با تأکید بر اینکه «ایران تحت فشار کاهش قیمت نفت قرار نخواهد گرفت» گفت: همان‌طور که این ملت از توطئه‌ها و مشکلات با وحدت و ایستادگی و استقامت عبور کرده است، از برابر این توطئه نیز عبور خواهد کرد. کاهش قیمت نفت برای مدت طولانی نمی‌تواند ادامه پیدا کند.
روحانی اظهار داشت: ملت بزرگ ایران همانند گذشته برای آرامش در بازار اقتصادی و رونق در زمینه اقتصادی و رشد حرکت خواهد کرد. اگر تمام کارگاه‌های تولیدی کشور اعم از بخش خصوصی و دولتی تلاش کرده در هر ماه یک درصد به تولید خود اضافه کنند، ما می‌توانیم تولید را افزایش دهیم و رشد اقتصادی بالاتر از 8 درصد خواهد بود.
اگرچه صراحت رئیس‌جمهور علیه توطئه‌کنندگان نفتی باعث شد نام کویت نیز برده شود و این تا حدودی تعجب‌انگیز بود اما به هر حال کاملا مشخص است رئیس‌جمهور نسبت به توطئه نفتی آل‌سعود توجه ویژه‌ای دارد و مشخص است اهتمامی جدی برای پرداختن به این ماجرا دارد. البته کارشناسان به آقای روحانی حق می‌دهند نسبت به کشورهایی که با آغاز به کار دولت، چشم امید به آنها وجود داشت؛ و اینگونه در شرایط تحریم از پشت به ایران خنجر می‌زنند؛ اینگونه با صراحت سخن بگوید.
۱۸هزار میلیارد تومان از جیب دولت و ملت ایران رفت
اما توطئه نفتی سعودی‌ها که پس از مدتی فاش شد با هماهنگی آمریکایی‌ها صورت گرفت؛ اقتصاد ایران را تا چه اندازه از خود متاثر کرده است. اگرچه اظهارات رئیس‌جمهور درباره وابستگی بودجه ایران به نفت درست است اما خسارت این توطئه نفتی موضوع دیگری است که باید درباره آن اظهارنظر شود. به عبارتی اینکه سعودی‌ها از این توطئه خود، چه اندازه آسیب می‌بینند چندان برای مردم ایران که قربانی این توطئه شده‌اند مهم نیست. بلکه باید بررسی شود که این توطئه تا چه اندازه سفره مردم ایران را از خود متاثر کرده است.
«وطن امروز» چندی پیش در گزارشی نشان داد این توطئه فقط در آذرماه حداقل 700 میلیون دلار، معادل یک قسط توافق ژنو به ایران آسیب رسانده است. در تازه‌ترین بررسی‌ها نیز خبرگزاری تسنیم گزارش داده است توطئه نفتی سعودی – آمریکایی بالغ بر 18 هزار میلیارد تومان به مردم ایران آسیب رسانده است. براساس این گزارش، توطئه نفتی تاکنون2/5 میلیارد دلار معادل ۱۸هزار میلیارد تومان درآمد نفت ایران را کاهش داده است. قیمت جهانی نفت و به‌تبع آن قیمت نفت ایران از ژوئن 2014 روندی نزولی را طی و در نتیجه، درآمد تولیدکنندگان طلای سیاه بشدت کاهش پیدا کرده و قیمت نفت ایران در حال حاضر به زیر 45 دلار رسیده است. براساس اطلاعات منتشر شده از سوی اوپک، قیمت نفت سنگین ایران از ژوئن 2014 تاکنون بیش از 60 دلار کاهش یافته و از 45/107 دلار در ماه ژوئن سال گذشته میلادی به زیر 45 دلار در حال حاضر یعنی اواسط ژانویه 2015 رسیده است. قیمت نفت ایران از 45/107 دلار در ماه ژوئن به 21/106 دلار در ماه جولای کاهش یافت. این رقم در ماه آگوست با افت حدود 5دلاری به 42/101 دلار در هر بشکه رسید. در ماه سپتامبر نیز هر بشکه نفت ایران در برابر 14/96 دلار معامله شد که این رقم در ماه اکتبر حدود 11 دلار کاهش داشته و به 61/84 دلار رسید. در ماه نوامبر نیز قیمت نفت 10 دلار کاهش داشته و به 46/74 دلار رسید. با فرض صادرات روزانه یک میلیون بشکه‌ای نفت ایران طی ماه‌های ژوئن تا نوامبر و با توجه به متوسط قیمت‌های ماهانه نفت ایران کل درآمد نفتی ایران در این دوره 106/17 میلیارد دلار برآورد شده است. بر این اساس زیان ایران از افت قیمت نفت در ماه‌های ژوئن تا نوامبر بالغ بر 235/2میلیارد دلار بوده است و به‌عبارت دیگر درآمد نفتی ایران 11 درصد کاهش یافته است. چنانچه قیمت نفت در سطح 45/107 دلار باقی می‌ماند درآمد نفتی 341/19 میلیارد دلاری در ماه‌های ژوئن تا نوامبر عاید ایران می‌شد. از اول دسامبر افت قیمت نفت شتاب بیشتری گرفته است و از بیش از 60 دلار به زیر 45 دلار در حال حاضر رسیده است که بدین ترتیب طی 50 روز گذشته نیز با افت شدید متوسط قیمت نفت ایران حدود 3 میلیارد دلار دیگر درآمد نفت ایران کاهش یافته و مجموع زیان ایران از کاهش قیمت نفت در سال جاری به بیش از 2/5میلیارد دلار رسیده است که معادل بیش از 18 هزار میلیارد تومان است. زیان چند میلیارد دلاری ایران از افت قیمت نفت در حالی است که بسیاری از تحلیلگران انگشت اتهام را به‌سوی دیپلماسی نفتی کشور نشانه گرفته‌اند و معتقدند دستگاه نفتی کشور در استفاده از ظرفیت‌های کشور برای مقابله با سقوط قیمت‌ها با جدیت عمل نکرده است. در عین حال بسیاری از تحلیلگران هم معتقدند، گروه 1+5 به‌سرکردگی آمریکا در مقابل امتیاز ناچیزی که در مذاکرات هسته‌ای با آزاد کردن چند میلیارد دلار درآمد نفتی بلوکه شده خودمان به ایران داده است، برای پس گرفتن این امتیاز با همکاری عربستان‌سعودی توطئه کاهش قیمت نفت را در پیش گرفته و تاکنون بیش از 5 میلیارد دلار به‌ضرر ایران شده است.