
رضا ملکزاده: پس از مدتها اصرار آمریکاییها درباره هک شرکت سونی پیکچرز توسط کرهشمالی و انکار مدیران ارشد این کشور، سرانجام نخستین «تحریم سایبری» جهان توسط باراک اوباما توام با قطع سوئیچ اینترنت پیونگیانگ، وضع شد. اهمیت قانونگذاری یکجانبه آمریکا، در دورهای که قدرتهای جهانی آشکارا «حاکمیت مطلق آمریکا بر اینترنت» را به چالش کشیدهاند، نشانهای از آغاز «جنگ سرد سایبری»، سالها پس از پایان جنگ سرد اتمی است. مروری بر کشمکشهای سایبری چند سال اخیر میان چین، روسیه، برزیل، ترکیه و ایران و کشورهای اتحادیه اروپایی با آمریکا نشان از آن دارد که یک پای تعیین شکل جدید حاکمیت جهانی، «اینترنت» است. ما در دنیایی زندگی میکنیم که با سرعت هر چه تمامتر به سمت «مجازی شدن» همه اشکال حیات بشری در حال حرکت است. پس، مجازی شدن عرصه حاکمیت و قدرت در فضای تکنولوژیهای نوظهور نباید بهتزدهمان کند. در دنیایی که افت قیمت نفت، سرمایه ثروتمندان را با سرعت به سمت خرید حداکثری سهام شرکتهای دهکده تکنولوژیهای آینده - «سیلیکون ولی»- در آمریکا سرازیر میکند، برنامهریزی برای یک خودزنی سایبری هالیوودی چندان هم دور از انتظار نیست! چند روز پیش روزنامه آمریکایی لسآنجلس تایمز همگام با CNN از شک و شبهات متخصصان امنیتی درباره نسبت تواناییهای کرهشمالی و انگیزههای این کشور برای هک شرکت سونی پیکچرز به بهانه ساخت فیلم سینمایی توهینآمیز «مصاحبه» پرده برداشت. در این گزارش آمده است: «بررسیهای دقیق نشان داده موفقیت حمله هکری به سونی پیکچرز مستلزم آگاهی دقیق از سیستمهای رایانهای این شرکت است و تنها افراد شاغل در سونی تا این حد از مسائل یادشده آگاهی داشتهاند. از جمله شرکتهایی که چنین دیدگاهی دارد کمپانی Norse است که نهادهای دولتی، موسسات بزرگ مالی و شرکتهای فناوری از جمله مشتریان آن هستند. Norse بر این باور است که هک سونی پیکچرز توسط فردی در داخل این مجموعه رخ داده است». در ادامه این گزارش نظرات شرکتهای امنیتی دیگری همچون Taia Global نیز در تایید نظریه بیارتباطی کرهشمالی با هک سونی عنوان شده است. این موضوعی است که برخلاف ادعاهای بیسند و مدرک FBI ضد کرهشمالی، سران دیگر قدرتهای سایبری جهان همچون چین و روسیه نیز به آن اشاره کردند و بارها از آمریکا خواستند که مستنداتی در تایید ادعاهای خود به جهانیان عرضه کند اما در مقابل همه این شبهات رئیسجمهور آمریکا با مقایسه حملات سایبری به سونی با واقعه تروریستی 11 سپتامبر تنها به تحریک حداکثری افکار عمومی با نمایشی هالیوودی اکتفا کرد! در حقیقت شکل تنبیه و تحریم کرهشمالی بسیار شبیه به پروسه یکجانبهگرایی آمریکا در «حمله به عراق» به بهانه «کشف سلاحهای شیمیایی» با مستندات مخدوش است که از عطش بیپایان آمریکاییها برای حفظ موقعیت متزلزل حاکمیت مطلق بر اینترنت، در دوره افول قدرت حکایت دارد. شاید اگر شبههافکنیها کمی بیشتر ادامه مییافت سران کاخ سفید ماجرای «هک سونی» و نسبت آن با کرهشمالی را با «هولوکاست» مقایسه میکردند و به آن وجهه قدسی نیز میبخشیدند! نمایش هر چه بود با کسب بیشترین امتیاز به نفع آمریکا و قربانی حریف تمرینی به پایان رسید. دقیقا در ایامی که ماجرای درگیری سایبری کرهشمالی و آمریکا خط یک بنگاههای خبری جهان بود، چند حادثه دیگر نیز در حاشیه، اتفاق افتاد.
1- اداره امنیت داخلی ایالت بایرن آلمان مدعی کشف یک حمله هکری گسترده از ایران به نهادهای تحقیقاتی و شرکتهای متعدد آلمانی و بینالمللی شد. آلمانیها گفتند: «کنسرنهای (اتحادیهای از شرکتها) تسلیحاتی، کارخانههای فعال در صنعت هوا - فضا، تولیدکنندگان محصولات شیمیایی و همچنین دانشگاهها هدف این حمله بودهاند. این شرکتها آلمانی یا متعلق به دیگر کشورهای اتحادیه اروپایی، آمریکایی، مکزیکی، اسرائیلی، روسی یا چینی بودهاند.
2- سیا نیز با انتشار گزارشی 78 صفحهای به نام «عملیات ساطور»، از توان گسترده سایبری ایران ابراز نگرانی کرد و هشدار داد در صورت وقوع «یک بحران» نیروهای سایبری و هکرهای ایرانی میتوانند پیچیدگیهای گستردهای ایجاد کنند. در این گزارش، ایران یکی از 5 کشور برتر دنیا به لحاظ قدرت هجوم سایبری ارزیابی شده است.
3- نشریه عبری «انسایت» وابسته به مرکز مطالعات امنیت ملی تلآویو هشدار داد قدرت سایبری ایران در فضای اینترنت و الکترونیک رو به گسترش است و میتواند تهدیدی جدی، ویرانگر و شوکآور برای اسرائیل و کشورهای غربی محسوب شود. تلآویو برای مقابله با این تهدید به سمت ایجاد «گنبد آهنین الکترونیک» با هدف مواجهه با خطر رو به رشد ایران حرکت میکند. این پروسه با ماجرای پروندهسازی ضد برنامه هستهای کشورمان با رمز قریبالوقوع بودن دستیابی ایران به «بمب اتم» شباهت بسیار دارد. برخی اطلاعات فاش شده از مذاکرات محرمانه ایران با 1+5 نیز نشان میدهد که جز برنامه هستهای و برنامه موشکی کشورمان، قدرت سایبری ایران نیز یک پای بهانههای غربیها بوده است به نحوی که برخی متخصصان تلاش عجیب دولت برای افزایش سرعت اینترنت با استقراض زیرساختهای آمریکایی و خرید پهنای باند گرانقیمت از این کشور توأم با تلاش برای حفظ حاکمیت شرکتهایی همچون «گوگل» و «فیسبوک» و صاحبان نرمافزارهای ارتباطات آنلاین آمریکایی در فضای سایبری کشور را مرتبط با قولهای ایران بر سر میز مذاکره دانستهاند. هر چند اطلاعات برای تایید یا تکذیب این گمانهها هنوز کافی نیست.
هیچ بعید نیست بزودی در هولوکاستی ساختگی، یکی از نیروگاههای اتمی اسرائیل دچار مشکل شود و پس از وقوع حادثهای کوچک با چند زخمی، به صورت ناگهانی آمریکا، ایران را مجرم شناخته و برخی تحریمهای سایبری ضدایرانی را مشابه موضوع هستهای وضع کند!
شاید به یاد داشته باشید که چند سال قبل تنها به مدت 2 روز سرویس خدمات ایمیلی گوگل در ایران دچار مشکل شد. به دنبال آن بسیاری از خدمات تجاری، اداری و دانشگاهی در کشورمان دچار مشکلات جدی شد! حال در فضایی که وزارت ارتباطات از کمترین تحرک برای بومیسازی زیرساختهای اینترنتی و ارتباطات آنلاین و برنامهریزی برای عملیاتی شدن ایدههای دوراندیشانهای همچون «شبکه ملی اطلاعات» برخوردار است، چگونه میتوان به «قدرت هجومی سایبری» کشور دل بست؟ سایبر در ایران حتی از یک «سخنگوی قانونی» بیبهره است! به نحوی که در غائله درگیری سایبری کرهشمالی و آمریکا بهرغم اظهارنظر همه قدرتهای جهانی، هرگز اعلام نظری هر چند محافظهکارانه از ایران شنیده نشد! این در حالی است که برخی سیاستمداران و رسانههای آمریکایی آشکارا ایران را متهم به همکاری با کرهشمالی در خرابکاری اینترنتی اخیر کردند!
حقیقت این است که قدرت هجومی سایبری در فضایی که امکانات دفاعی و مدیریتی اینترنت کشور در حد ابتدایی است و افتخار وزیر ارتباطات خرید پهنای باند اینترنت از آمریکا است، از توان بازدارندگی و امنیتافزایی لازم برخوردار نیست. رشد نامتوازن توانمندیهای سایبری کشور در شرایطی که ایران از بزرگترین دانشمندان و متخصصان سایبری برخوردار است، چرخ اقتصاد اینترنتی کشور را فلج کرده است. اینترنت که برای سایر قدرتهای سایبری جهان به واسطه بومیسازی زیرساختهای ملی و اجاره آن به سایر کشورهای بیبهره از امکانات سختافزاری و نرمافزاری سایبری، در حکم معدن طلا و چاه نفت است، در کشور ما به مظهر ظهور و بروز درگیریهای بیهوده حامیان وابستگی به غرب در همه حوزهها تبدیل شده است! پنجمین قدرت هجومی سایبری جهان به اعتراف دشمن، هنوز از موتور جستوجوگر گوگل استفاده میکند و هیچ نرمافزار ارتباطی همهپسند بومی ندارد! چین با اتکا بر زیرساختهای خود، گوگل را فیلتر میکند و روسیه سیستمعامل بومیاش را به رخ دیگران میکشد. مدیران ایرانی هم در انتظار «تحریمهای سایبری»، بر دیوار کوچه «بیاعتمادی» یادگاری مینویسند: «توکل بر کدخدا»!