گروه اقتصادی: بانک مرکزی به دنبال اعلام آمارهایی بحث‌برانگیز از نرخ رشد اقتصادی و بیکاری، اخیراً نیز در گزارشی اعلام کرد احساس می‌شود فاصله طبقاتی در جامعه کاهش پیدا کرده البته از ارائه آمارهای نهایی نیز خودداری کرده است. این در حالی است که مشاور ارشد اقتصادی رئیس‌جمهور مدتی قبل در جواب منتقدان آمارهای دولتی گفته بود: «عدد را نباید احساس کرد و مردم چند ماه دیگر کاهش تورم و رشد اقتصادی را احساس خواهند کرد». حال مرکز آمار اعلام کرده احساس می‌شود ضریب جینی کاهش یافته است. ضریب جینی پارامتری برای اندازه‌گیری پراکندگی آماری است که معمولاً برای سنجش میزان نابرابری در توزیع درآمد و ثروت یک جامعه استفاده می‌شود. این ضریب با نسبت ارزشی بین صفر و یک تعریف می‌شود؛ اگر ضریب جینی یک جامعه صفر باشد نشانگر تحقق عدالت اجتماعی و توزیع عادلانه درآمد در آن جامعه است. ضریب جینی در ایران در سال ۱۳۸۹ با اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها 3813/0 بود که در سال ۱۳۹۰ به 3750/0 رسید. در ادامه ضریب جینی از 3834/0 در سال ۱۳۹۱ به 3944/0 در سال ۱۳۹۲ افزایش یافت. سرعت افزایش ضریب جینی یا به عبارت دیگر فاصله طبقاتی در برنامه اول و دوم توسعه با اجرای برنامه تعدیل اقتصادی بیشتر شد که در برنامه سوم سرعت آن کاهش یافت و متوقف شد اما ناگهان شدت آن در برنامه چهارم و پنجم توسعه همزمان با اجرای فاز نخست هدفمندی یارانه‌ها در دولت احمدی‌نژاد افزایش یافت. به اعتقاد کارشناسان اقتصادی و براساس محاسبات صورت گرفته ۹۱ درصد کل جمعیت ۲۰ درصد از مصرف جامعه را دارند در حالی که ۹ درصد از جمعیت ۸۰ درصد از کل مصرف جامعه را به خود اختصاص داده‌اند همچنین با توجه به آمارهای منتشر شده میانگین سرانه مصرف دهک دهم ۳ میلیون تومان در ماه است اما میانگین مصرف یک خانوار 4 نفره دهک اول ماهانه ۱۲ میلیون تومان است.
کاهش فاصله طبقاتی با فقیرتر شدن
در همین باره مهدی تقوی، کارشناس اقتصادی گفت: مرکز آمار ایران و بانک مرکزی مجبور به ارائه آمارهای جذاب و خوب هستند و نمی‌توان گفت که تمام آمارها صحیح است. تقوی افزود: اینکه بانک مرکزی از کاهش و توقف فاصله طبقاتی خبر می‌دهد در یک صورت می‌تواند صحیح باشد و آن اینکه ثروتمندان و دهک‌های بالای جامعه به دهک پایین سقوط کرده باشند تا فاصله آنها با قشر پایین‌دست جامعه کمتر شده باشد. کاهش فاصله طبقاتی در صورتی خوب است که درآمد و وضعیت معیشتی قشر ضعیف و متوسط جامعه بهبود پیدا کند و فاصله آنها با دهک‌های بالایی جامعه کمتر شود اما ثابت ماندن وضعیت دهک‌های پایین و کاهش درآمد ثروتمندان دردی را دوا نمی‌کند. تقوی در ادامه به میزان گفت: ضریب جینی در دولت‌های مختلف متفاوت بوده است که در دولت گذشته افزایش فاصله طبقاتی بیداد می‌کرد. بانک مرکزی و مرکز آمار مجبور به ارائه آمارهای خوب هستند و نمی‌توان گفت که تمام آمارهای ارائه شده از سوی بانک مرکزی و مرکز آمار ایران صحیح است. توقف یا کاهش ضریب جینی نتیجه اقدامات و سیاست‌های صحیح در حوزه اقتصادی است که نشان‌دهنده عملکرد خوب و تحقق اهداف دولت است.
کاهش فاصله طبقاتی به‌راحتی حاصل نمی‌شود
کاهش فاصله طبقاتی با اینکه یکی از برنامه‌های بنیادی دولت‌هاست اما رسیدن به آن ساده و سهل نیست. در همین باره عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس گفت: کاهش ضریب جینی وابسته به زنجیره به هم پیوسته حوزه اقتصاد است که عملکرد مناسب در همه حوزه‌ها سبب کاهش فاصله طبقاتی در جامعه می‌شود. محمدعلی عبدالله‌زاده افزود: به طور کلی کاهش فاصله طبقاتی به‌راحتی در جامعه حاصل نمی‌شود، زیرا دولت باید خروجی و عملکرد مناسب و قابل قبولی در زمینه‌های مختلف اقتصادی داشته باشد.
دولت به فکر کاهش فاصله طبقاتی باشد
عضو دیگر کمیسیون برنامه و بودجه مجلس میزان با اشاره به لزوم عدالت اجتماعی در جامعه گفت: قصد زیر سوال بردن آمارهای بانک مرکزی و مرکز آمار ایران را ندارم اما دولت باید به فکر کاهش فاصله طبقاتی باشد. جعفر قادری افزود: برای کاهش فاصله طبقاتی دولت باید به بهبود وضعیت حمل و نقل، بهداشت و درمان، هدفمندی یارانه‌ها و حمایت از تولید توجه جدی داشته باشد. حمایت و توجه جدی به مناطق محروم و همچنین توسعه صنعت کشاورزی و توسعه راه‌های روستایی باید در دستور کار دولت باشد. مهم‌تر از موارد مطرح شده، بحث اشتغالزایی و رسیدگی به معضل بیکاری است. همچنین محمد فروزنده، معاون منابع انسانی دولت سابق و سخنگوی جمعیت ایثارگران درباره طرح موضوعات سیاسی زمانی که وعده‌های اقتصادی محقق نشده، گفت: من به آقای روحانی توصیه می‌کنم به جای طرح بحث‌هایی مثل همه‌پرسی به مشکلات اقتصادی کشور توجه کنند، واقعا روشن است که در کشور مشکل اقتصادی وجود دارد و حل مشکل اقتصادی هم برعهده دولت است. دولت می‌تواند با برنامه‌ریزی، فعالیت شبانه‌روزی، فکر و عقلانیت مساله را حل کند. وی افزود: کیست که در جامعه ما نداند اشتغال مساله اساسی است؟ کیست در جامعه ما که نگران عدم کارآمدی نباشد؟ واقعا توقع این بود اقدامی جدی در جهت حل مشکلات شود. این‌طور نیست که ما بیاییم بگوییم از رکود عبور کردیم و بعد آماری ارائه دهیم که نه نخبگان قبول دارند و نه توده مردم و نه آثارش در جامعه هست. شما قول دادید بانک را اصلاح کنید، در این زمینه چه کار کرده‌اید؟ شما قول دادید اشتغال را درست کنید، چه کرده‌اید؟ قول داده بودید رکود را حل کنید، چه کرده‌اید؟! فروزنده در ادامه به فارس گفت: شما هزار رفراندوم هم برگزار کنید، مساله اصلی مردم خروج از رکود است و با حرف نمی‌شود از رکود خارج شد، مردم باید خروج از رکود را در زندگی خود ببینند. اینکه بگوییم ۴ و نیم درصد رشد داشتیم چه اتفاقی می‌افتد؟ این رشد کجاست؟
کاهش تورم با استفاده از 7 روش پیچیده ریاضی
اکبر کمیجانی، قائم‌مقام بانک مرکزی درباره افزایش نقدینگی در 6 ماه ابتدایی سال و تاثیر آن بر افزایش نرخ تورم اظهار داشت: با وجود اینکه نقدینگی در این مدت افزایش داشته اما شاهد هستیم که نرخ تورم کاهش یافته و آن هم به‌دلیل انضباط پولی و مدیریتی است که بانک مرکزی در سطح کشور برقرار کرده است. وی همچنین به نرخ رشد 4 درصدی نیمه اول سال جاری اشاره کرد و گفت: با توجه به تحرک خوبی که در بخش‌های مختلف اقتصادی آغاز شده امیدواریم این نرخ رشد اقتصادی در نیمه دوم سال نیز تکرار شود البته نه با آن شتابی که در نیمه اول سال طی شد. بررسی‌ها و مطالعات ما نشان می‌دهد تا پایان سال نیز به رشدی بین 5/2 تا 3 درصد دست یابیم. کمیجانی در پاسخ به این سوال که چرا رشد اقتصادی اعلام شده از سوی بانک مرکزی برای مردم قابل لمس نیست به نسیم گفت: متاسفانه این سوال بارها تکرار شده و ما هم بارها جواب داده‌ایم؛ ملموس شدن رشد اقتصادی در زندگی مردم، زمانبر است و باید منتظر ماند تا این نرخ بر بخش‌های کلان اقتصاد تاثیر بگذارد تا بعد از آن به لایه‌های زیرین اقتصادی برسد. قائم‌مقام بانک مرکزی درباره اینکه باتوجه به افزایش نقدینگی در سطح کشور احتمال افزایش نرخ تورم نیز وجود دارد، تاکید کرد: ما از 7 روش پیچیده ریاضی استفاده کردیم تا نرخ تورم امسال را به حوالی ۱۶ درصد برسانیم و همین نرخ با یک مقدار بالا و پایین تا پایان سال برقرار خواهد بود.