حسام آبنوس: انقلاب اسلامی و نقش آن در شکل‌گیری شخصیت افراد بر کسی پوشیده نیست اما پرداختن به آن و نشان دادن این مهم از جمله وظایفی است که بر عهده هنرمندان است و هنرمند متعهد در راستای نشان دادن این حقیقت باید تلاش کند. هنرمندان انقلاب اسلامی در راستای نمایاندن واقعیت‌های تاریخی در تلاش هستند تا بتوانند گوشه‌ای از اتفاقات رخ داده در طول تاریخ معاصر ایران بویژه دهه منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی را نمایان کنند. رمان «هات» به قلم محمدعلی قاسمی یکی از جمله آثاری است که به اتفاقات دوره پهلوی دوم و اتفاقات منتهی به انقلاب اسلامی پرداخته است. «هات» در لغت کردی به معنای «آمد» و در اصطلاح به مفهوم «خیر و برکت» است که در متن هر دو برداشت را می‌توان از آن داشت. در این کتاب شخصیت‌ها به دلیل مشکلات زندگی، مجبور می‌شوند از دیار خود راهی عراق شوند. عراق در این رمان سرزمینی است که در نگاه اول بهشت پناهجویان عصر پهلوی است اما در واقع زندان آرزوهای شخصیت‌های رمان است. دخیل، شخصیت اصلی رمان یکی از این پناهجویان است که همراه با خانواده به عراق پناهنده شده اما به دلیل شرایط سخت، به فردی شرور تبدیل می‌شود، این سیر همچنان ادامه دارد تا آنکه وارد گروه‌های سیاسی می‌شود و در پایان مجبور می‌شود که به ایران بیاید. دخیل، شخصیتی شرور و قداره‌بند است اما با ورود به جریانات سیاسی در ایران، مبارزه با رژیم را در پیش می‌گیرد و دچار یک تحول شده و با آغاز جنگ تحمیلی وارد میدان مبارزه شده تا دین خود نسبت به انقلاب و میهن را ادا کند. «دخیل» همان‌طور که از نام او برمی‌آید، فردی است که ویژگی‌های چندبعدی دارد. در ابتدای رمان و در دوران نوجوانی به واسطه نگاه نافذ دخیل، عده‌ای از او واهمه دارند. چشم‌های زاغ دخیل در واقع نگاه معترض وی نسبت به وضعیت پیش رواست. این نگاه همواره مورد اعتراض نزدیکان خویش هم هست. «دخیل» چیزهایی را می‌بیند که از نگاه ساده دیگران غافل است. وقتی در شب به همراه خانواده از مرز عبور می‌کنند، پدر و مادر در دل شب سایه‌هایی را می‌بینند که انگار سایه چریک‌ها و امنیه‌ها و ژاندارم‌هاست اما «دخیل» خوب که دقت می‌کند، می‌بیند سایه بوته‌های گرمسیری است که باد آنها را تکان می‌دهد. «دخیل» واقع‌نگر است و در برابر واقعیت، سعی می‌کند آنگونه رفتار کند که فضای موجود اقتضا می‌کند. «دخیل» همواره درگیر با تعارضات محیط پیرامون است. ذات او بد نیست اما محیط و فضای پیرامون حکم می‌کند که به سمت زشتی و بدی سوق پیدا می‌کند. در ناخودآگاه او جدالی پنهان در جریان است. ذات وی تمایل به سمت تعالی دارد بنابراین هر از گاهی تلنگری او را به این سمت فرا‌می‌خواند. «دخیل» انسانی است که می‌خواهد انسانیت و جایگاه و قرب آن را در کشاکش با مسائل و مصائب مختلف نشان دهد. او آدمی است که در اصل نماینده انسان است تا انسانیت که «هات» می‌خواهد داستان او را در رسیدن به تکامل نشان دهد. شاید نکته‌ای که در این کتاب توجه‌برانگیز باشد عنوان «فراگاه» روی جلد این کتاب است که قاسمی در توضیح آن گفته است: «ادبیات دهه نود، خصوصا داستان و رمان دیگر ادبیات سرگرمی و وقت‌گذرانی‌های مفرح نیست. به اعتقاد من ادبیات این دوره، ادبیات تامل و آگاهی است. از این رو نشانه آثار من با آرم ادبیات «فراگاه» می‌خواهد این تامل‌گرایی و آگاهی را به خواننده نشان دهد.» این رمان با توجه به ویژگی‌های محتوایی و فرامتنی که دارد در ساختار و متن نیز دارای قوت بالایی است و توجه خواننده را نسبت خود جلب می‌کند. استفاده از یک جریان سیال ذهن در روایت در حقیقت نقطه عطف این کتاب است هرچند شاید به دلیل تجربه پایین استفاده از این نوع روایت در ادبیات ایران، در نقطه آغاز داستان، خواننده سخت با آن ارتباط برقرار کند ولی در ادامه نویسنده به‌خوبی توانسته از این نحوه روایت برای خدمت به داستان استفاده کند. در رمان «هات» چرخش‌های بموقع و اطلاعات دادن‌های به اندازه موجب شده تا با متنی خسته‌کننده و یکنواخت روبه‌رو نباشیم و با اثری خواندنی روبه‌رو شویم. استفاده از این شیوه روایت به‌گونه‌ای است که اگر بجا و درست از آن استفاده نشود می‌تواند لطمه و صدمه بزرگی به اثر وارد کند و موجب شود کمتر مورد توجه خواننده قرار بگیرد و این اتفاقی است که برای رمان محمدعلی قاسمی رخ نداده و توانسته اثری قابل توجه خلق کند. رمان فراگاه «هات» نوشته محمدعلی قاسمی که در شانزدهمین دوره کتاب سال دفاع مقدس نیز در جمع آثار راه‌یافته به مرحله نهایی این جایزه در بخش رمان قرار گرفته، به سفارش مرکز آفرینش‌های ادبی حوزه هنری در قطع رقعی در 304 صفحه و با قیمت 11900 تومان از سوی انتشارات سوره مهر چاپ شده است و علاقه‌مندان به سبکی متفاوت در رمان می‌توانند مطالعه آن را تجربه کنند.