
حسین بابازاده مقدم: اصلاحات جامعهمحور تازهترین دستور کار جناح اصلاحطلبان برای دستیازی به پیروزی انتخاباتی در مجلس آتی است؛ موضوعی که ماه گذشته چند عنصر نسبتا قابل توجه این جریان نسبت به آن مطالبی را بیان کردند.
این رویکرد چندان هم تازه نیست، چرا که در منشور جنبش سبز که طی آن آقایان اصلاحطلب 8 ماه کشور را در آتش کینه و انتقام سوزاندند نیز نگارندگان بر لزوم برگرداندن اقلیتهای مطرود اجتماعی و دگرباشان جنسی اشاره کرده بودند و همین امر موجباتی را فراهم کرد تا از اقشار مادون اجتماعی نهایت بهره را ببرند.
اخیرا محمدرضا خاتمی تفسیر روشنی را از مهندسی اجتماعی و همینطور طرح موسوم به اصلاحات جامعهمحور طی یک مصاحبه بروز داده است که صرفنظر از بحثهای مختلف و قابل اشاره در ادعاهای نامبرده که بهرغم عدم تخصص در هیچیک از حوزههای علوم انسانی در همه حوزهها از اقتصاد تا سیاست خارجی اظهارنظرهای حق به جانب فراوانی داشته است، مساله اصلی افشای پشت پرده تفکر سیاسی این گروه درباره مسائل کشور است.
این یک واقعیت است که اصلاحطلبان هم به ضعف اجتماعی خود پی بردهاند و هم میدانند از پایگاه اجتماعی برخوردار نیستند بنابراین سراغ اقشار مادون اجتماعی میروند تا خود را در انتخابات بعدی بیمه کنند، چرا که بهزعم آنان کشور در فضای انتخاباتی تحت تاثیر همین نیروهای اجتماعی است.
در بخشی از این اظهارنظرها محمدرضا خاتمی اشاره میکند که با گذشت سی و چند سال از پیروزی انقلاب کشور هنوز مشغول آواربرداری است بنابراین روشن میشود اساس این تبلیغ که کشور زیر آوار خرابی رفته است از نظر اصلاحطلبان منحصر به دولت قبل نیست و کل تاریخ انقلاب را دربرمیگیرد، جالب اینجاست که در این صورت پس پاسخی که این گروه به 16 سال تمرکز مدیریتی در دست کارگزاران، جبهه مشارکت و مجاهدین انقلاب میدهند به چه قراری خواهد بود؟
در واقع خاتمی و به صورت کلی اصلاحطلبان در صورت نیاز از کل مسؤولیت با یک عقبنشینی تاکتیکی جا خالی میدهند و اگر سالهای جنگ و دولت احمدینژاد را از مقطع قرار داشتن این افراد در راس هرم قدرت سیاسی، اجرایی و قانونگذاری تفکیک کنیم، پی میبریم که این القای آواربرداری ریشه در کجا دارد.
وی همان فردی است که در فیلم انتخاباتی معین که نماد خود را رنگ سفید و فمینیستی انتخاب کرده بود چندین بار اعلام کرد ولایت فقیه را قبول ندارد، به این اعتبار در همین مصاحبه اخیر نیز با قرار دادن آواربرداری در کنار توصیف آرمانشهر کشورهای غربی مثلا اروپایی و آمریکا توضیح داده است ما در حال آواربرداری هستیم در حالی که الان در آن کشورها مسائل دیگری مثل سقط جنین و دفاع از همجنسگرایی مطرح است.
اینها نشان میدهد پیشبینی اصلاحطلبان برای وضعیت اجتماعی آتی ایران از آنچه در دولت خاتمی نیز در سر داشتهاند غیرانسانیتر و پلیدتر است، چرا که در همان دوره نیز نهایت تلاش خود را برای مبارزه با دین و نهاد معنویت به کار بستند که صفحات متعددی از این حرکتهای شنیع در تاریخ ایران ثبت و ضبط شده است.
خاتمی یکی از کسانی است که به حسب طبیعت تندخویی که دارد خیلی روشن و راحت هرازچندگاهی پشت پردهها را افشا میکند و در عین حال بهزعم خود میکوشد با همسایهسازی مفاهیم این را به آن یکی پیوند دهد که در جریان همین مصاحبه نیز ادعاهایش در توصیف آرمانشهرش را مرتبط با شورای نگهبان و حدود اختیارات ولایت فقیه کرده است.
هنوز آن سازمان مردمستیز و هنجارستیز اصلاحات برمدار بیدینی و لاابالیگری سابق جریان داشته و وقتی یکی از موثرترین و نزدیکترین افراد به محمد خاتمی، رئیسجمهور اسبق کشور اینگونه سقط جنین و همجنسگرایی را از مختصات آرمانی توصیف میکند که پس از مرحله آواربرداری قابل تحقق است، دیگر محلی برای مجادله باقی نمیماند. البته وی در همین اظهارات بیان کرده است که مبنای اصلاحطلبان تکلیف نیست و تفکر است.
در واقع جنس تفکر و عقلانیتی که در استخدام این گروههای سیاسی قرار دارد و در پی تئوریزه کردنش هستند از همین دستاوردها چیزی بیشتر ندارد، یعنی عقلی منفعتطلب که در نهایت حکم میکند برای دستیابی به چند هزار رای بیشتر ارکان اخلاق در جامعه را میتوان به بهانه اصلاحات جامعهمحور مورد حمله قرار داد.
خوشبختانه اظهارات وی نشان میدهد اصلاحطلبان همانند سال 1388 در موضع ضعف و انفعال قطعی هستند، چرا که در آن برهه نیز عمدهترین برنامه این گروه در جذب همجنسبازان و بهاییها ترتیب داده شده بود.
البته تفاوت دیگری نیز حاکم است و آن عبارت از توسعه دایره حمایت از نیروهای مادون اجتماعی برای کسب قدرت در دورههای بعدی رقابت سیاسی است، کاری که بخش دیگری از آن را با سیاستهای قومی و حمایت از اقلیتهای مذهبی و آنچه در سیستان و بلوچستان جریان دارد و کسانی مانند مشاور عالی رئیسجمهور در امور اقوام به پیش میبرند.
علاوه بر اینها اصلاحطلبان کماکان نقاط تمرکز فعالیت یا کنش سیاسیشان را با خارج از مرزهای کشور تنظیم و هماهنگ میکنند. چندی پیش نیز جک استراو انگلیسی بر لزوم حمایت از «نیروهای خیر» با مسائل حقوق بشری به جای پرداختن به مناقشه هستهای تاکید و وظیفه انگلیس را تقویت این نیروها برای دستیابی به حقوق بشر در ایران توصیف کرده بود.
این اظهارنظرها با نشانههایی که دائما در داخل کشور در حال خودنمایی است، بیارتباط نیست.