عباس کی‌منش، ملقب به مشفق‌کاشانی از شعرای پیشکسوت کشورمان یکشنبه‌شب بر اثر حمله قلبی درگذشت. به گزارش فارس، استاد مشفق‌کاشانی شامگاه یکشنبه در پی حمله قلبی دار فانی را وداع گفت.
علیرضا شایان، نوه زنده‌یاد مشفق‌کاشانی در گفت‌وگو با فارس پیرامون مجلس ترحیم این شاعر اظهار داشت: از سوی خانواده مجلس ختمی در روز جمعه سوم بهمن‌ماه از ساعت 9:30 تا 11:30 صبح در مسجد جامع شهرک غرب برگزار می‌شود. به گفته وی، این مجلس ترحیم به همت خانواده ایشان برگزار می‌شود و هنوز از سوی نهاد یا سازمانی برای برگزاری مجلس اطلاع‌رسانی نشده است.
افسون کی‌منش فرزند مرحوم مشفق‌کاشانی در گفت‌وگو با فارس اظهار داشت: پدرم همواره تاکید داشت که در قطعه هنرمندان در کنار مرحومه سپیده کاشانی، محمود شاهرخی یا مهرداد اوستا به خاک سپرده شود.
عباس کی‌منش ملقب به مشفق‌کاشانی مرداد 1304 در کاشان به دنیا آمد و تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در همین شهر به پایان رساند. وی در دوره دبیرستان و بعدها نیز در اداره فرهنگ کاشان با برخی شعرای آن زمان از جمله سهراب سپهری دوست و همکار بود. شعرهای این افراد در روزنامه‌های آن زمان کاشان به چاپ می‌رسید و محتوای آنها بیشتر انتقاد از سرمایه‌دارانی بود که کارگران فرش را استثمار می‌کردند. مشفق با اتمام تحصیلات به استخدام اداره فرهنگ کاشان درآمد و همزمان به تحصیل نیز پرداخت. مشفق در سال 1333 برای ادامه تحصیل در رشته بودجه و حسابداری راهی تهران شد. حضور در پایتخت در آن سال‌ها موجب توجه مشفق به مباحث سیاسی و اجتماعی شد. مشفق‌کاشانی در سال 1340 از دانشکده علوم اداری دانشکده حقوق در مقطع کارشناسی ارشد فارغ‌التحصیل شد. او در نهایت در سال 1358 بازنشسته شد. وی به همراه برخی شعرای دیگر همچون مرحوم مهرداد اوستا، مرحوم طاهره صفارزاده و علی گرمارودی از جمله چهره‌های برجسته شعر بودند که با حرکت مردم به رهبری امام خمینی(ره) همراهی و آن را تایید کردند. به همین جهت از بسیاری از مجامع روشنفکری بایکوت شدند. مشفق‌کاشانی با شروع جنگ تحمیلی بارها و بارها همراه تعداد دیگری از شاعران در جبهه‌ها حاضر شده و برای رزمندگان شعرخوانی کرد. وی از آن زمان تا آخر عمرش در شورایعالی شعر وزارت ارشاد به فعالیت مشغول بود. مشفق همچنین در دومین مراسم همایش چهره‌های ماندگار در سال 1382 به عنوان چهره ماندگار رشته ادبیات مورد تقدیر قرار گرفت. رهبر معظم انقلاب درباره مشفق و اشعارش عقیده دارند: «علاوه بر جنبه شعری محض، دو خصوصیت دیگر هم در آقای مشفق هست که قابل توجه است؛ یکی اینکه شعر ایشان در خدمت هدف‌های دینی و هدف‌های انقلابی است. از اول انقلاب شعر ایشان، چه شعر مذهبی و به‌اصطلاح شعر آیینی و چه شعرهایی که درباره مسائل انقلاب گفتند، همه مفید و اثرگذار است. وقتی که دشمن و بعضی از دوست‌های نادان سعی می‌کنند فضاها را تیره و تار جلوه بدهند، می‌گوید اگر هوش و گوشی وجود دارد، اینجا پنجره‌ها باز است. نکته دوم شخصیت ایشان است. انسان محترم و آراسته به اخلاق خوب محسوب می‌شوند. ما در طول این حدود سی وچند سال که با ایشان آشنا هستیم، همیشه این رفتار را از ایشان ملاحظه کردیم. ایشان را، آقای حمید
را - این پیشکسوت‌های شعر معاصر را- بایستی ارجمند داشت و عزیز داشت.» از مشفق تاکنون کتاب‌های زیادی منتشر شده است. «بهار سرخ سرود»، «هفت بند التهاب»، «نقشبندان غزل»، «انوار 15خرداد»، «خلوت انس» و «مجموعه شعر جنگ» از جمله این کتاب‌ها هستند.
برخی از آثار وی بدین شرح است:
«صلای غم» تضمین ۱۲ بند محتشم کاشانی، «خاطرات» (سال ۱۳۲۴)، «سرود زندگی» (سال ۱۳۴۲)، «شراب آفتاب» (سال ۱۳۴۲)، «آذرخش» (گزیده اشعار)، «آینه خیال» (سال ۱۳۷۲)، «بهار سرخ سرود» (سال ۱۳۷۳)، «هفت بند التهاب» (سال ۱۳۷۵)، «نقشبندان غزل» (سال ۱۳۶۵)، «انوار ۱۵خرداد» (سال ۱۳۶۵)، «خلوت انس» (سال ۱۳۶۸)، تصحیح «دیوان حاج سلیمان صباحی بیدگلی» با همکاری پرتو بیضایی (سال ۱۳۴۰)، «مجموعه شعر جنگ»، تذکره شاعران معاصر و
راز مستان.
مشفق‌کاشانی از جمله شاعرانی است که در مصیبت سید و سالار شهیدان، امام
حسین ـ علیهالسلام ـ اشعار پرسوز و گدازی دارد. ترجیع‌‌بندی در مرثیه سیدالشهدا ـ علیهالسلام ـ از او بر جای مانده است.
استاد محمدرضا سهرابی‌نژاد: بامرام و با اخلاق بود
محمدرضا سهرابی‌نژاد از دوستان زنده‌یاد مشفق‌کاشانی گفت: روز شنبه ایشان را در جلسه شورایعالی شعر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دیدم، اتفاقا عکس یادگاری هم با هم ثبت کردیم. وی ادامه داد: ضایعه درگذشت زنده‌یاد مشفق‌کاشانی را به خانواده، دوستان و شاگران او تسلیت می‌گویم، مشفق یکی از جوانمردان، بااخلاق‌ها و بامرام‌های شعری روزگار ما بود. به گفته سهرابی‌نژاد، خاطرات بسیاری از ایشان دارم اما آنچه بیش از دیگران در خاطرم مانده و به چشم می‌آمد جوانمردی و گذشت وی بود، دستگیری از شاعران ضعیف و زمین خورده و بیمار از موارد مورد تاکید و توجه مشفق بود. بارها تاکید داشت که به دیدار شاعران بیمار برود و به دیدن شاعرانی می‌رفت که در جامعه حضور کمرنگ‌تری داشتند. این شاعر با اشاره به شوخ‌طبعی مشفق‌کاشانی بیان کرد: او شوخ‌طبع اما مودب بود، آنچه خیلی به نظرم می‌آمد مرام و مردانگی و مروت وی بود، البته در کنار همه اینها به اهل بیت هم ارادت خاصی داشت، همین موضوع باعث شد در 17 سالگی 12 بند محتشم را تضمین کند، به طوری که بارها چاپ شده است.
حمید سبزواری: از ابتدای انقلاب باهم بودیم
حمید سبزواری بعد از شنیدن خبر درگذشت استاد مشفق‌کاشانی در گفت‌وگو با فارس، گفت: شب گذشته بعد از شنیدن خبر درگذشت ایشان به منزل ایشان رفتیم. وی افزود: از شنیدن این خبر خیلی متاثر شدم و پشتم شکست. سبزواری متخلص به حمید در ادامه گفت: از ابتدای انقلاب با هم بودیم، با مرحوم اوستا، مرحوم شاهرخی و مرحوم مشفق. مشفق‌کاشانی مانده بود و امیدم به وی بود که بعد از اینکه این خبر را شنیدم بسیار ناراحت شدم.
استاد محمدعلی بهمنی: بزرگ بود و بزرگ خواهد ماند
محمدعلی بهمنی از غزلسرایان معاصر در گفت‌وگو با فارس پیرامون زنده‌یاد مشفق‌کاشانی اظهار داشت: مشفق انسان بزرگی بود که بزرگ هم ماند و بزرگ هم خواهد ماند. وی ابراز داشت: شوخ‌طبعی و مهربانی وی در جلسه 28 دی در شورای شعر وزارت ارشاد بسیار بیشتر از سایر جلسات بود، شاید آگاهی‌های درونی از وضعیت داشته است. وی در پایان با ابراز اینکه بسیار متاثر هستم، گفت: مشفق‌کاشانی انسان بسیار بزرگی بود.
استاد حسین اسرافیلی:الگوی همه در شعر و رفتار و منش بود
حسین اسرافیلی از شاعران پیشکسوت کشورمان در گفت‌وگو با فارس درباره مرحوم مشفق‌کاشانی گفت: مرحوم مشفق 9 دهه زندگی کرد و بیش از 7 دهه از زندگی‌اش را فقط با شعر سر و کار داشت. به طوری که در 17 سالگی ترکیب‌بند محتشم را تضمین کرد. وی افزود: ماجرای این تضمین به بیماری سختی برمی‌گردد که در 16 سالگی دچارش شده بود و پدر و مادرش به او گفته بودند تو اسمت عباس است به خود حضرت عباس(ع) توسل کن و شعری بسرا که اتفاقاً عنایت حضرت شامل حال ایشان شد و هم بیماری‌اش خوب شد و هم شعر خوبی سرود. اسرافیلی گفت: استاد مشفق آثار بسیار فاخری پدید آورده است و به عنوان استاد و پیشکسوت مطرح بعد از انقلاب همراه با مرحوم اوستا، شاهرخی و خانم صفارزاده در حوزه هنری پناهگاه و مربی و آموزنده بسیاری از نکات شعری به شاعران بود و الگوی همه در شعر و رفتار و منش و از سوی دیگر متعهد به امام و انقلاب و آرمان‌ها بود. این شاعر اظهار داشت: او شاعران جوان را هدایت و تعهد شعری را در وجودشان نهادینه کرد و آثار بسیار ارجمند، کتاب‌های فراوان و اشعار بسیاری از او به جا مانده که می‌تواند الگویی برای جوانان شاعر باشد. وی افزود: از نظر اخلاقی هم منش، جوانمردی، گذشت، گره‌گشایی و گشاده‌دستی او مثال‌زدنی بود و مشکل افراد را حل می‌کرد. الگوی اخلاقی برای جوانان بود و هر چه درباره منش او بگویم باز هم کم است. خداوند روح استاد مشفق را همنشین
بزرگان و اولیا کند.
سعید بیابانکی: سلامت شعری موسیقی را تضمین کرد
سعید بیابانکی در گفت‌وگو با فارس درباره زنده‌یاد مشفق‌کاشانی اظهار داشت: از یکشنبه شب که خبر درگذشت استاد مشفق را شنیده‌ایم مبهوت هستیم، درست است استاد سن بالایی داشت اما به تنها چیزی که فکر نمی‌کردیم مرگ او بود. وی ادامه داد: شنبه هفته جاری آقای مشفق در جلسه شورای شعر وزارت ارشاد حضور داشتند، کلی گفتیم و خندیدیم اما خبر درگذشت ایشان شوک بزرگی بود. به گفته بیابانکی، نخستین تصویری که از استاد مشفق‌کاشانی در ذهن دارم تا آخرین تصویری که از 2 روز پیش در خاطر دارم این است که او همواره یک شاعر آرام و شوخ‌طبع همراه با لطیفه‌های دست اول در آستین بود که جمع حاضر را شاد می‌کرد. به گفته وی، مشفق شاعری بود که هیچگاه لبخند از چهره‌اش حذف نمی‌شد، این موضوع همانی است که بزرگان دین هم همواره خود را آراسته با آن داشتند. وی به نوجوانی خود و زمانی که برای نخستین بار نام استاد مشفق‌کاشانی را در روزنامه اطلاعات هفتگی یا مجله نوجوان دید اشاره کرد و گفت: سال‌های 61 و 62 غزل‌های ایشان را در این مجلات می‌‌خواندم، وقتی ذیل این غزل‌ها نام مشفق‌کاشانی را می‌دیدم به یاد کلیم کاشانی و نام‌هایی چون فیض می‌افتادم و فکر نمی‌کردم ایشان در روزگار ما حضور داشته باشند. بیابانکی به اولین دیدار با این شاعر اشاره کرد و افزود: اولین بار استاد را در کنگره شعر جنگ در اهواز دیدم، بعدها فهمیدم عباس کی‌منش با نام هنری مشفق‌کاشانی فعالیت می‌کند، از آن زمان ارادت ما به او بیشتر شد. زمانی که در اصفهان دانشجو بودم (سال69) شعری خواندم که مورد تشویق استاد قرار گرفتم، تشویق‌های او راهگشا بود، من بعدها افتخار پیدا کردم تا به همراه ناصر فیض و فاضل نظری به عضویت شورای شعر وزارت ارشاد درآییم و همکار ایشان باشیم. وی ادامه داد: از این رو هفته‌ای 2 بار به مدت 4 سال روزهای شنبه و یکشنبه در خدمت استاد مشفق بودیم اما حالا پس از این سال‌ها همکاری باید در شورا با صندلی خالی ایشان مواجه شویم. بیابانکی عنوان کرد: مشفق‌کاشانی کار تخصصی‌اش در غزل بود، او از غزلسرایان توانای کشور بود که بین غزل دیروز و امروز حلقه وصل بود. نه غزلش کهنه بود نه خیلی نو، او برآیند غزل دیروز و امروز بود، اکثر غزل‌هایی که در ادبیات ما ماندگار شده از جنس غزل‌های مشفق‌کاشانی است. این طناز بیان کرد: مجموعه «آذرخش» اثر کاملی است که همه آثار استاد در آن گرد آمده و برای شناخت ایشان بسیار جامع است، توانایی مشفق‌کاشانی در تصنیف و ترانه بود و بخش زیادی از تصنیف‌های ماندگار 20 سال اخیر از آثار او به شمار می‌رود اما اغلب به نام خواننده تمام می‌شود. برای نمونه سروده زیبای (تو این جان عاشق به من داده‌ای) از اشعار این استاد برجسته است که بهرام حصیری آن را اجرا کرده است. وی در پایان ابراز داشت: تکیه بر مسند شورای شعر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در 20 سال اخیر نقطه قوت برای وزارت ارشاد و بخش موسیقی کشور بود، چون شاهد سلامت شعری موسیقی طی این سال‌ها هستیم.
سروده استاد معلم در سوگ «مشفق‌کاشانی»
رئیس فرهنگستان هنر در سوگ شاعر گرانقدر «مشفق‌کاشانی» ابیاتی سرود. به گزارش فارس، استاد محمدعلی معلم‌دامغانی، رئیس فرهنگستان هنر، در سوگ شاعر بزرگ کشورمان عباس کی‌منش ملقب به مشفق‌کاشانی که شامگاه یکشنبه دارفانی را وداع گفت، ابیاتی چند سرود.
این سروده را با هم می‌خوانیم:
مهـربان مشفق رفت شاعر عاشق رفت
از ستـم عـذرا زیست تا به غم وامق رفت
کـرد داغـش داغــان دشمنش با دق رفت
داغــدل بود از حذق، شاعـر حـاذق رفت
عشق زاد غم زیسـت فتنه زاد عاشق رفت
عشق و اشفاق افسوس مهربان مشفق رفت
کیـــش‌مــند عبــــاس ساجد و صادق رفت
رحمتش بـاد از حـق سوی حق فائق رفت
بیانات مقام معظم رهبری در دیدار دست‌اندرکاران همایش نکوداشت استاد مشفق‌کاشانی(10تیر1392)
بسم‌الله الرحمن الرحیم
اولاً بسیار کار بجا و درستی انجام دادید که برای جناب آقای مشفق - شاعر عزیزمان- بزرگداشت گرفتید، نکوداشت گرفتید. یقیناً تقدیر و برجسته‌سازی شخصیت و خصوصیات برجستگان ما، کمک می‌کند به اینکه جوانان ما، کسانی که استعداد دارند و ظرفیت دارند، بتوانند حرکت کنند و پیش بروند. وقتی از شاعر تمجید می‌شود، نفس این شاعرپرور است. شما می‌بینید، در دوران‌های گذشته شعرای بزرگی که مورد تشویق و تمجید حکام وقت قرار گرفتند، موجب شده که در همان مجموعه کسان زیادی شاعر و نکته‌پرداز و مضمون‌ساز به وجود بیاید؛ این چیز اساسی‌ای است. بنابراین تشویق شاعران بزرگ و برجسته کردن شخصیت آنها کمک می‌کند به پیشرفت ادبیات و شعر. جناب آقای مشفق هم از شعرای خوب زمان ما هستند. بنده البته از قدیم با بعضی از اشعار ایشان - در مطبوعات و اینها- آشنا بودم و شخص ایشان را هم که از اوائل انقلاب به اتفاق آقای حمید و مرحوم شاهرخی و اینها، مکرر آقایان را زیارت می‌کردیم؛ از شعرهایشان می‌شنیدیم، استفاده می‌کردیم. و غزل ایشان، غزل پخته و مضمون‌دار و خوش اسلوبی است؛ یعنی یکی از غزلسرایان برجسته زمان ما جناب آقای مشفق هستند؛ بیشتر سبک عراقی - و در عین حال دارای مضمون، دارای الفاظ شسته‌رفته و پخته - غزل ایشان را تشکیل می‌دهد. حالا البته ایشان در فنون دیگر هم شعر می‌گویند، قصیده هم می‌گویند، قطعه هم می‌گویند، لکن غزل ایشان یک برجستگی ویژه‌ای دارد. در جلسات شعری‌ای که بنده در آنجاها حضور داشته‌ام و توانسته‌ام بشنوم از شعرها، شعر ایشان همیشه یک شیرینی و برجستگی و زیبایی خاصی داشته. جا دارد که از ایشان حقیقتاً تشویق بشود. علاوه بر جنبه شعری محض، دو خصوصیت دیگر هم در آقای مشفق هست که قابل توجه است؛ یکی اینکه شعر ایشان در خدمت هدف‌ها قرار می‌گیرد؛ در خدمت هدف‌های دینی و هدف‌های انقلابی. از اول انقلاب - از قبل انقلاب هم شاید همین‌جور بوده؛ اما آنچه من اطلاع دارم در دوران انقلاب [است]- شعر ایشان، چه شعر مذهبی و به اصطلاح شعر آئینی‌ای که ایشان گفتند در مدایح و در موضوعات مربوط به ائمه (علیهم السلام)، و چه شعرهایی که درباره مسائل انقلاب گفتند، همه اینها شعرهای مفید و اثرگذاری است. آن بیت اول همین غزلی که الان ایشان گفتند، به نظر من می‌ارزد به خیلی از شعرها و گفته‌ها و نوشته‌ها؛ در وقتی که دشمن و بعضی از دوست‌های نادان سعی می‌کنند فضاها را تیره و تار جلوه بدهند، می‌گویند اگر هوش و گوشی وجود دارد، اینجا پنجره‌ها باز است. اینها خیلی نکات مهمی است. در غزل ایشان همیشه در طول این زمان‌ها آدم مشاهده می‌کند. نکته دوم شخصیت خود ایشان است؛ ایشان یک انسان محترم و آراسته به اخلاق خوب، به رفتار خوب محسوب می‌شوند و ما در طول این حدود سی و چند سال که با ایشان آشنا هستیم و مرتبطیم و از ایشان شنیدیم و گاهی با ایشان نشست و برخاست کردیم، همیشه این رفتار را از ایشان ملاحظه کردیم.
امیدواریم ان‌شاء‌الله خداوند به ایشان سال‌های طولانی عمر بدهد؛ ایشان را، آقای حمید را - این پیشکسوت‌های شعر معاصر را- بایستی ارجمند داشت و عزیز داشت؛ ان‌شاء‌الله آینده ادب و شعر فارسی هم به همین مناسبت و به همین میزان پیشرفت داشته باشد.
والسلام علیکم و رحمه‌الله