ایجاد کمربند سبز شهر قم یکی از ضرورت‌های رسیدن به هوای پاک است اما در حال حاضر کمتر از ۳۰ درصد این کمربند اطراف شهر قم شکل گرفته است. به گزارش مهر، روزهای آخر دی‌ماه هر سال به نام هوای پاک نامگذاری شده است. هفته‌ای برای بازخوانی کردن چالش‌های زیست‌محیطی و اجتماعی که این روزها نفس کشیدن را در شهرها سخت کرده است. نگاهی به علل و چگونگی آلودگی هوا در قم نشان می‌دهد مساله ریزگردها مهم‌ترین چالش در این زمینه است. مساله‌ای که نام قم را در فهرست شهرهای آلوده کشور مطرح می‌کند. رئیس کمیته محیط‌زیست شورای اسلامی شهر قم در این زمینه با اشاره به اینکه ریزگردها اثر تخریبی آلاینده‌های فسیلی را هم تشدید می‌کند، ابراز داشت: کانون‌های عمده تولید ریزگرد در شرق و غرب شهر قم قرار دارد که به دلیل تأمین نشدن حقابه‌های زیستی هر روز خطرناک‌تر می‌شوند. حسن بختیاری با اشاره به اینکه دستگاه‌های مسؤول در شهر و استان باید حساسیت بیشتری نسبت به این مساله داشته باشند، گفت: نباید آنقدر در این زمینه تعلل کرد تا بحران آلودگی هوا به شرایط شهرهایی مانند تهران و اصفهان برسد. مهم‌ترین چالش در گسترش خشکی در دشت‌های استان قم که موجب تولد ریزگردها می‌شود، مساله تأمین نشدن حقابه‌های زیستی است که با توجه به قرار داشتن شهر قم در انتهای حوضه آبریز، به نظر چالش بزرگی می‌آید. یکی از راه‌های کنترل آلایندگی‌های هوا ایجاد کمربند سبز در شهرهاست. کمربندی که مانع ورود ریزگردها و آلودگی‌ها همراه با باد می‌شود. به عقیده رئیس کمیته زیست‌محیطی شورای اسلامی شهر قم، ایجاد این کمربند مغفول واقع شده و در واقع هر نهادی آن را به نهاد دیگری می‌سپارد. وی در این زمینه افزود: به این دلیل که کمربند سبز شهرها خارج از محدوده خدمات شهری به‌وجود می‌آید شاید در نگاه اول شهرداری در این زمینه وظیفه‌ای نداشته باشد اما وجود این نیاز در شهر لزوم توجه شهرداری به آن را روشن می‌کند. نایب‌رئیس شورای اسلامی شهر قم با بیان اینکه دغدغه ایجاد کمربند سبز شهر قم در شهرداری و شورای شهر به‌صورت جدی وجود ندارد، ادامه داد: مجموعه مدیریت شهری نمی‌تواند نسبت به چنین موضوعی که به‌طور مستقیم با سلامت شهروندان در ارتباط است، بی‌تفاوت باشد یا به‌راحتی بگوید وظیفه‌ای نداریم. وی با اشاره به اثرات وجود کمربند سبز در شهرها گفت: ایجاد این کمربند سبز در موضوعاتی مانند مدیریت منابع آبی و کاهش دمای هوا هم مؤثر خواهد بود. تعیین حریم شهر به‌وسیله احداث کمربند سبز موضوع دیگری بود که بختیاری به آن اشاره کرد. مساله‌ای که می‌تواند دلیل دیگری برای لزوم توجه مدیریت شهری به این مقوله باشد. وی با اشاره به اینکه این تعیین حریم موجب جلوگیری از ساخت‌وسازهای غیراستاندارد می‌شود، گفت: باید از تجربه دیگر کشورها در این زمینه استفاده کرد که متأسفانه در این مساله غفلت شده و این غفلت ادامه دارد. رئیس کمیته محیط‌زیست شورای اسلامی شهر قم با اشاره به افزایش میانگین دما در شهر قم در سال‌های اخیر ابراز داشت: بخشی از این افزایش دما به دلیل از بین رفتن ۱۸ هزار هکتار باغی است که در 3 دهه اخیر از بین رفته است. وی به استمرار بی‌توجهی به حفظ درختان درون شهر اشاره کرد و افزود: فرهنگ زیست‌محیطی میان مدیران، خواص و توده‌های مردم در شهر ما ضعیف است. الان هم هر جا احساس می‌کنیم درختی مزاحم یک طرح عمرانی است به سرعت آن درخت را می‌اندازیم درحالی که در شهری مانند قم انرژی، قوت و زمان بسیاری لازم است تا یک درخت به آن مرحله برسد. احمد عفتان، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان قم هم در پاسخ به این سوال مهر که ایجاد کمربند سبز مسؤولیت کدام نهاد است، می‌گوید فعالیتی به عنوان ایجاد کمربند سبز برای هیچ نهادی تعریف نشده است. وی با اشاره به اینکه منابع طبیعی، شهرداری و جهاد کشاورزی در گذشته فعالیت‌هایی برای ایجاد کمربند سبز شهر قم در پیش گرفته‌اند، ابراز داشت: این تلاش‌ها از سال ۷۶ شروع شده اما تاکنون تنها ۳۰ درصد فضایی که در این زمینه نیاز داریم، تأمین شده است. به گفته عفتان، اداره‌کل منابع طبیعی در جنوب و جنوب غربی شهر قم که اراضی ملی وجود داشته اقدام به ایجاد بوستان‌هایی مانند غدیر و علوی کرده تا بخشی از این مشکل برطرف شود. جهاد کشاورزی و شهرداری هم در میدان ولی‌عصر تا سه‌راه خرمشهر زیرساخت‌هایی برای ایجاد کمربند سبز ایجاد کرده‌اند. وی افزود: برای ایجاد حائل میان بیابان‌های کوه نمک و شهر قم هم یکسری گیاهان بیابانی در این منطقه به مساحت ۲ هزار و ۲۰۰ هکتار کشت شده است. شهرداری هم در شمال و شمال‌شرق قم اقداماتی انجام داده است. احداث بوستان بزرگ ثامن‌الائمه(ع) موضوع دیگری بود که مدیرکل منابع طبیعی به آن اشاره کرد. این بوستان به مساحت ۴۳۵ هکتار در مرحله ایجاد زیرساخت است. آن‌طور که عفتان می‌گوید، مشکل عمده در منطقه شرق قم یعنی جمکران و کاشان است که باد از این سمت ذرات ریز بسیاری را با خود جابه‌جا می‌کند.