اصلاح الگوی مصرف در وزارت علوم به شعار تبدیل نشود
چندین سال است که مقام معظم رهبری در فرمایشات نوروزی‌شان، سال جدید را با نامی مشخص معرفی می‌کنند که به طور کلی می‌توان ضرورت توجه به آن موضوع نام‌گذاری شده را تاثیرگذار در امور جامعه دانست. سال جاری نیز با نام اصلاح الگوی مصرف مزین شد تا آحاد جامعه توجه خود را بیشتر به سمت این نکته و کاهش مصرف‌گرایی جلب کنند و به بهره‌وری در امور جاری بپردازند. آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای در این پیام با تشریح زمینه‌هایی که نیازمند تغییر و تحول جدی است به موضوع «اسراف‌های شخصی و عمومی» و مصرف بی‌رویه منابع مختلف کشور اشاره کردند و افزودند: اسلام عزیز و همه عقلای عالم، بر این نکته تأکید می‌کنند که مصرف باید مدبرانه و عاقلانه مدیریت شود. رهبر انقلاب اسلامی تأکید کردند: همه ما بویژه مسؤولان قوای سه‌گانه، شخصیت‌های اجتماعی و آحاد مردم باید در سال جدید در مسیر تحقق این شعار «مهم، حیاتی و اساسی»یعنی«اصلاح الگوی مصرف در همه زمینه‌ها»، برنامه‌ریزی و حرکت کنیم تا با استفاده صحیح و مدبرانه از منابع کشور، مصداق برجسته‌ای از تبدیل احوال ملت به نیکوترین حال‌ها، ظهور و بروز یابد.
با اين وجود مصرف انرژی در کشور ما نسبت به میانگین جهانی بالاتر است، اما باید در بخش‌های دیگر نیز به این رهنمود نگاه ویژه داشت. از این‌رو در حوزه آموزش عالی کشور و به صورت مشخص، وزارت علوم باید برنامه مشخصی در این زمینه تدوین شود که اصلاح روش‌های نادرست مصرف را در دستور کار داشته باشد. از سوی دیگر توجه به این رهنمود کلی سال، باید آنگونه باشد که تنها در حد شعار و حرف باقی نماند و در عمل بتواند مشکلات جاری کشور که ریشه تاکیدات رهبری بر اصلاح الگوی مصرف است را حل کند. در این باره هاشم داداش‌پور مشاور وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در گفت و گویی از تدوین پیش‌نویس اصلاح الگوی مصرف دانشگاهها توسط کارگروهی در وزارت علوم خبر داد. وی گفته است كه وزارت علوم برای تدوین و عملیاتی کردن اصلاح الگوی مصرف کارگروهی را تشکیل داد و این کارگروه نیز برنامه‌ای را به صورت پیش‌نویس برای این موضوع تدوین کرد.
انجمن‌های علمی دانشجویی
تأملی بر اهداف و کارکردها
«به منظور تقویت نشاط علمی در میان دانشجویان و حمایت از فعالیت‌های جمعی و خودجوش پژوهشی و مشارکت دانشجویان مستعد و توانمند در جهت بالندگی علمی و فرهنگی دانشگاه، انجمن‌های علمی دانشجویی رشته‌های مختلف تحصیلی با حمایت دانشگاهها و مراکز آموزش عالی و پژوهشی کشور طبق مفاد این آیین‌نامه تشکیل می‌شود». این توضیح کلی، مقدمه‌ای است بر اساسنامه واحد تمام انجمن‌های علمی دانشجویی. این اساسنامه، در ادامه عناوینی در زمینه اهداف این انجمن‌ها بندهای زیر را افزوده است:
1- ایجاد زمینه مناسب برای تجلی استعدادها و برانگیختن خلاقیت و شکوفایی علمی دانشجویان. 2- نهادمند ساختن فعالیت‌های فوق‌برنامه علمی و پژوهشی دانشجویان. 3- افزایش سطح مشارکت و رقابت دانشجویان در فعالیت‌های علمی جمعی و تقویت ارتباط آموزشی و پژوهشی با استادان. 4- شناسایی دانشجویان نخبه و ممتاز و بهره‌گیری از مشارکت آنان در ارتقای فضای علمی دانشگاه. 5- بهره‌گیری از توان علمی دانشجویان در جهت تقویت پیوندهای دانشگاه با بخش‌های مختلف اجتماعی و اجرایی. گرچه در نگاه اول این توصیفات غیرقابل دسترس به نظر می‌رسد، اما می‌توان گفت تحلیل و ارزیابی همه‌جانبه پیرامون عملکرد و کارکرد انجمن‌های علمی مستلزم بحثی دوطرفه است. در یک سو، دانشگاهها و دانشکده‌ها قرار دارند که غالبا به این انجمن‌ها نگاهی دکوری داشته‌اند. تعابیر و اهداف شیک و کلیشه‌ای این اساسنامه در کمتر دانشکده‌ای لمس شده است (مگر دلسوزی‌های معدود شخصی)، این در حالی است که عمده انرژی و فعالیت اعضای فعال انجمن‌ها صرف دوندگی‌ها، کاغذبازی‌ها و چانه‌زدن‌های کسالت‌بار اجرایی و اداری می‌شود. در سوی دیگر ماجرا اما اعضای انجمن‌های علمی قرار دارند که طبعا با مشاهده بی‌توجهی‌ها و بی‌رغبتی‌های مسؤولان، به مجموعه‌ای سراسر یأس و رخوت مبدل شدند. این در حالی است که عمدتا حجیم‌ترین و پرهزینه‌ترین برنامه سالانه انجمن‌های علمی، صرف برگزاری یک اردوی عملا تفریحی شده و دیگر موارد پررنگ فعالیت انجمن‌ها را نیز برخی دخالت‌ها و مشارکت‌های صنفی‌شان پوشش می‌دهد. به هر شکل، آنچه در این شرایط پرداختن به آن ممکن است مثمر ثمر واقع شود، نقش و عملکرد دانشجویان در تقویت و افزایش کارکرد «علمی» انجمن‌های علمی است. با این توصیفات، به نظر می‌رسد باید قدری واقع‌بینانه‌تر و جدی‌تر به مساله نگاه کرد؛ پرواضح است که تحول و وصول تدریجی به اهداف یادشده در آن اساسنامه، با این بضاعت محدود، به هیچ عنوان امکانپذیر نیست. انجمن‌های علمی متأسفانه یا خوشبختانه، از منابع مالی دیگر تشکل‌ها محرومند و جهش حرکتی آنها پیش از هر چیز در گرو تحول در کیفیت تعامل و حمایت دانشگاهها و گروه‌های آموزشی دانشکده‌ها با آنهاست. از سوی دیگر نیز به نظر می‌رسد که باید نوع نگاه و رویکرد شایع دانشجویان نسبت به ماهیت و کارکرد انجمن‌های علمی، اصلاح و روشن شود. با این حال همه آن مسائل یادشده در اساسنامه که به اختصار می‌توان به تقویت و گسترش گفتمان‌های علمی در گروه‌های آموزشی دانشگاهها و احراز رکن هویتی «دانش»جویی تعبیر کرد، مهم‌ترین اولویت فعالیت‌های انجمن‌های علمی است. نگاه
اصلاح الگوی مصرف در وزارت علوم به شعار تبدیل نشود
چندین سال است که مقام معظم رهبری در فرمایشات نوروزی‌شان، سال جدید را با نامی مشخص معرفی می‌کنند که به طور کلی می‌توان ضرورت توجه به آن موضوع نام‌گذاری شده را تاثیرگذار در امور جامعه دانست. سال جاری نیز با نام اصلاح الگوی مصرف مزین شد تا آحاد جامعه توجه خود را بیشتر به سمت این نکته و کاهش مصرف‌گرایی جلب کنند و به بهره‌وری در امور جاری بپردازند. آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای در این پیام با تشریح زمینه‌هایی که نیازمند تغییر و تحول جدی است به موضوع «اسراف‌های شخصی و عمومی» و مصرف بی‌رویه منابع مختلف کشور اشاره کردند و افزودند: اسلام عزیز و همه عقلای عالم، بر این نکته تأکید می‌کنند که مصرف باید مدبرانه و عاقلانه مدیریت شود. رهبر انقلاب اسلامی تأکید کردند: همه ما بویژه مسؤولان قوای سه‌گانه، شخصیت‌های اجتماعی و آحاد مردم باید در سال جدید در مسیر تحقق این شعار «مهم، حیاتی و اساسی»یعنی«اصلاح الگوی مصرف در همه زمینه‌ها»، برنامه‌ریزی و حرکت کنیم تا با استفاده صحیح و مدبرانه از منابع کشور، مصداق برجسته‌ای از تبدیل احوال ملت به نیکوترین حال‌ها، ظهور و بروز یابد.
با اين وجود مصرف انرژی در کشور ما نسبت به میانگین جهانی بالاتر است، اما باید در بخش‌های دیگر نیز به این رهنمود نگاه ویژه داشت. از این‌رو در حوزه آموزش عالی کشور و به صورت مشخص، وزارت علوم باید برنامه مشخصی در این زمینه تدوین شود که اصلاح روش‌های نادرست مصرف را در دستور کار داشته باشد. از سوی دیگر توجه به این رهنمود کلی سال، باید آنگونه باشد که تنها در حد شعار و حرف باقی نماند و در عمل بتواند مشکلات جاری کشور که ریشه تاکیدات رهبری بر اصلاح الگوی مصرف است را حل کند. در این باره هاشم داداش‌پور مشاور وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در گفت و گویی از تدوین پیش‌نویس اصلاح الگوی مصرف دانشگاهها توسط کارگروهی در وزارت علوم خبر داد. وی گفته است كه وزارت علوم برای تدوین و عملیاتی کردن اصلاح الگوی مصرف کارگروهی را تشکیل داد و این کارگروه نیز برنامه‌ای را به صورت پیش‌نویس برای این موضوع تدوین کرد.
انجمن‌های علمی دانشجویی
تأملی بر اهداف و کارکردها
«به منظور تقویت نشاط علمی در میان دانشجویان و حمایت از فعالیت‌های جمعی و خودجوش پژوهشی و مشارکت دانشجویان مستعد و توانمند در جهت بالندگی علمی و فرهنگی دانشگاه، انجمن‌های علمی دانشجویی رشته‌های مختلف تحصیلی با حمایت دانشگاهها و مراکز آموزش عالی و پژوهشی کشور طبق مفاد این آیین‌نامه تشکیل می‌شود». این توضیح کلی، مقدمه‌ای است بر اساسنامه واحد تمام انجمن‌های علمی دانشجویی. این اساسنامه، در ادامه عناوینی در زمینه اهداف این انجمن‌ها بندهای زیر را افزوده است:
1- ایجاد زمینه مناسب برای تجلی استعدادها و برانگیختن خلاقیت و شکوفایی علمی دانشجویان. 2- نهادمند ساختن فعالیت‌های فوق‌برنامه علمی و پژوهشی دانشجویان. 3- افزایش سطح مشارکت و رقابت دانشجویان در فعالیت‌های علمی جمعی و تقویت ارتباط آموزشی و پژوهشی با استادان. 4- شناسایی دانشجویان نخبه و ممتاز و بهره‌گیری از مشارکت آنان در ارتقای فضای علمی دانشگاه. 5- بهره‌گیری از توان علمی دانشجویان در جهت تقویت پیوندهای دانشگاه با بخش‌های مختلف اجتماعی و اجرایی. گرچه در نگاه اول این توصیفات غیرقابل دسترس به نظر می‌رسد، اما می‌توان گفت تحلیل و ارزیابی همه‌جانبه پیرامون عملکرد و کارکرد انجمن‌های علمی مستلزم بحثی دوطرفه است. در یک سو، دانشگاهها و دانشکده‌ها قرار دارند که غالبا به این انجمن‌ها نگاهی دکوری داشته‌اند. تعابیر و اهداف شیک و کلیشه‌ای این اساسنامه در کمتر دانشکده‌ای لمس شده است (مگر دلسوزی‌های معدود شخصی)، این در حالی است که عمده انرژی و فعالیت اعضای فعال انجمن‌ها صرف دوندگی‌ها، کاغذبازی‌ها و چانه‌زدن‌های کسالت‌بار اجرایی و اداری می‌شود. در سوی دیگر ماجرا اما اعضای انجمن‌های علمی قرار دارند که طبعا با مشاهده بی‌توجهی‌ها و بی‌رغبتی‌های مسؤولان، به مجموعه‌ای سراسر یأس و رخوت مبدل شدند. این در حالی است که عمدتا حجیم‌ترین و پرهزینه‌ترین برنامه سالانه انجمن‌های علمی، صرف برگزاری یک اردوی عملا تفریحی شده و دیگر موارد پررنگ فعالیت انجمن‌ها را نیز برخی دخالت‌ها و مشارکت‌های صنفی‌شان پوشش می‌دهد. به هر شکل، آنچه در این شرایط پرداختن به آن ممکن است مثمر ثمر واقع شود، نقش و عملکرد دانشجویان در تقویت و افزایش کارکرد «علمی» انجمن‌های علمی است. با این توصیفات، به نظر می‌رسد باید قدری واقع‌بینانه‌تر و جدی‌تر به مساله نگاه کرد؛ پرواضح است که تحول و وصول تدریجی به اهداف یادشده در آن اساسنامه، با این بضاعت محدود، به هیچ عنوان امکانپذیر نیست. انجمن‌های علمی متأسفانه یا خوشبختانه، از منابع مالی دیگر تشکل‌ها محرومند و جهش حرکتی آنها پیش از هر چیز در گرو تحول در کیفیت تعامل و حمایت دانشگاهها و گروه‌های آموزشی دانشکده‌ها با آنهاست. از سوی دیگر نیز به نظر می‌رسد که باید نوع نگاه و رویکرد شایع دانشجویان نسبت به ماهیت و کارکرد انجمن‌های علمی، اصلاح و روشن شود. با این حال همه آن مسائل یادشده در اساسنامه که به اختصار می‌توان به تقویت و گسترش گفتمان‌های علمی در گروه‌های آموزشی دانشگاهها و احراز رکن هویتی «دانش»جویی تعبیر کرد، مهم‌ترین اولویت فعالیت‌های انجمن‌های علمی است. ارسال نظر
پربیننده