سیاست لاتینی اوباما
شاید بتوان کوبا را به نوعی پدر چپگرایی در آمریکای لاتین دانست؛ چپگرایی‌اي که نمود خارجی آن آمریکا ستیزی است و در حال حاضر تبدیل به گفتمان غالب در این منطقه شده است.
پس از سقوط شوروی سابق در ابتدای دهه 90 و شکست برنامه‌های توسعه مربوط به تئوری‌های وابستگی در آمریکای لاتین، چپ‌ها نیز رو به سقوط رفتند.
این مساله موجب شد تا ایالات متحده آمریکا راحت‌تر به این منطقه چپ‌خیز نفوذ کرده و منافع خود را در آن جست‌وجو کند.
تنها کشوری که پس از شوروی سابق در برابر آمریکا قرار گرفت و اعلام کرد حتی بدون شوروی نیز با سیاست‌های آمریکا مقابله می‌کند کشور کوبا به رهبری فیدل کاسترو بود که هنوز و در بستر بیماری نیز بر حرف خود پافشاری می‌کند.
اما یک دهه بیشتر نگذشت که کشورهای دیگری نیز خود را در این صف قرار دادند و با دعوت دوباره روسیه که سیاستی متفاوت نسبت به دوره گذشته اتخاذ کرده است در حال نهادینه کردن سیاست‌های ضد آمریکایی هستند.
در حال حاضر حضور دولت‌هایی نظیر دولت پاراگوئه به رهبری دانیل اورتگا، اکوادور به رهبری رافائل کوره‌آ، بولیوی به رهبری اوو مورالس و از همه مهم‌تر ونزوئلا به رهبری هوگو چاوز، جمع دولت‌های چپگرا را در آمریکای لاتین کامل کرده‌اند و این منطقه که روزی حیاط‌خلوت ایالات متحده محسوب می‌شد به جولانگاه دولت‌های مخالف آمریکا بدل شده است. به قدرت رسیدن دولت چپگرای لولا در برزیل نیز که یکی از قدرتمندترین و بزرگ‌ترین کشورهای این منطقه محسوب می‌شود، ایالات متحده را بشدت ناامید کرد و مناسبات آمریکا با این منطقه در سال‌های اخیر بشدت در رکود فرو رفته است. حتی نزدیک به دو هفته پیش در السالوادور هم مائوریسیو فونتس، خبرنگار سابق و نامزد جبهه آزادیبخش ملی «فاراباندو مارتی» پیروز شد تا این کشور نیز به جرگه کشورهای ضدآمریکایی آمریکای لاتین بپیوندد. در واقع در حال حاضر آنچه به عنوان حیاط‌خلوت آمریکا به حساب می‌آمد، درهایش را روی قدرت‌های بزرگ دنیا از جمله چین، روسیه و ایران باز کرده است که هر کدام نقش خود را در آمریکای لاتین از راه‌های مختلف افزایش داده‌اند.
از طرف دیگر ایالات متحده در سال‌های اخیر همواره می‌کوشید تا از هر ابزاری برای براندازی حکومت‌های ضدآمریکایی که غالبا حکومت‌هایی دموکرات محسوب می‌شدند، استفاده کند. ساقط کردن حکومت دموکراتیک و مردمی سالوادور آلنده، رئیس‌جمهور شیلی و به قدرت رسیدن ژنرال پینوشه که بعدها به دیکتاتور شیلی معروف شد، نمونه‌ای از اقدامات ایالات متحده در آمریکای لاتین محسوب می‌شود. حتی در ونزوئلا نیز آمریکا بیکار ننشست و سازمان سیا طرح‌های مختلفی را برای کودتا علیه دولت هوگو چاوز برنامه‌ریزی کرد که تمامی این برنامه‌ها با شکست مواجه شدند.
در کوبا نیز همین وضعیت وجود داشته و دولت‌های ایالات متحده از هیچ اقدامی برای به زیر کشیدن حکومت فیدل کاسترو، رئیس‌جمهور سابق این کشور فروگذار نکرده‌اند و همواره کوشیدند که حکومت چپگرای فیدل را که 40 سال علیه ایالات متحده مبارزه کرد، نابود کرده و به زیر بکشند.
اما در حال حاضر با روی کار آمدن اوباما بسیاری انتظار تغییر در سیاست‌های لاتینی آمریکا را می‌کشند. هر چند به نظر می‌رسد انتظار گزافی است که بخواهیم اوباما که میراث دار دو جنگ درازمدت و یک بحران اقتصادی گسترده است، اولویت اول خود را آمریکای لاتین قرار دهد اما به هر حال برخی از صاحبنظران نسبت به وقوع برخی تغییرات خوشبین هستند.
از آنجا که اوباما بازسازی روابط واشنگتن با این کشورها را در برنامه‌های سیاست خارجی خود قرار داده است، روی کار آمدن اوباما و شعارهای متفاوت وی نشانه‌ای مثبت برای کشورهای چپگرای آمریکای لاتین به‌شمار می‌رود، اما تجدیدنظر در روابط با آمریکا نیاز به اهرم‌های جدی‌تری دارد که در این میان نیاز‌های اقتصادی چون سرمایه و فناوری عامل مهمی است.
این در حالی است که کشورهای آمریکای لاتین که سال‌های سال کنش و واکنش‌های خصمانه آمریکا را تجربه کرده‌اند، انتظار یک تغییر عملی در سیاست‌های ایالات متحده نسبت به کشورشان را می‌کشند. از این رو احتمالا باراک اوباما با پیشنهادها و توافقنامه‌هایی روبه‌رو خواهد شد؛ اولین این پیشنهادها درباره کوبا خواهد بود، برای حذف تحریم‌ها به وسیله سازمان کشورهای آمریکایی. چندی پیش لولا تاکید کرد برای گسترش روابط کوبا و آمریکا، این آمریکاست که باید اولین گام را بردارد و حمل و نقل را آسان کند. اکوادور نیز انتظار دارد آمریکا بدهی‌هایش را ببخشد. این کشور اعلام کرده است با وجود آنکه بدهی‌های 28 ساله را پرداخت کرده، همچنان باید به همان میزان به ایالات متحده پول پرداخت کند.
در این میان احتمال پذیرش درخواست‌های کوبا از جانب ایالات متحده بسیار بیشتر از دیگر کشورهاست، چرا که آمریکا به هاوانا به عنوان دروازه ورود به آمریکای لاتین می‌نگرد. در حکومت‌های چپ، همواره کوبا از جایگاه ویژه‌ای برخوردار بوده است. از چندین دهه گذشته تا امروز، نقش کاریزماتیک فیدل کاسترو موجب الهام‌پذیری جنبش‌های انقلابی و مردمی آمریکای لاتین از این رهبر چپگرا شده است به گونه‌ای که علاوه بر دولت‌ها، ملت‌های آمریکای لاتین نیز احترام خاصی برای فیدل و کوبا قائلند بنابراین بی‌شک اوباما می‌کوشد از طریق به دست آوردن دل کاستروها راه خود را در آمریکای لاتین هموار کند. برداشت
سیاست لاتینی اوباما
شاید بتوان کوبا را به نوعی پدر چپگرایی در آمریکای لاتین دانست؛ چپگرایی‌اي که نمود خارجی آن آمریکا ستیزی است و در حال حاضر تبدیل به گفتمان غالب در این منطقه شده است.
پس از سقوط شوروی سابق در ابتدای دهه 90 و شکست برنامه‌های توسعه مربوط به تئوری‌های وابستگی در آمریکای لاتین، چپ‌ها نیز رو به سقوط رفتند.
این مساله موجب شد تا ایالات متحده آمریکا راحت‌تر به این منطقه چپ‌خیز نفوذ کرده و منافع خود را در آن جست‌وجو کند.
تنها کشوری که پس از شوروی سابق در برابر آمریکا قرار گرفت و اعلام کرد حتی بدون شوروی نیز با سیاست‌های آمریکا مقابله می‌کند کشور کوبا به رهبری فیدل کاسترو بود که هنوز و در بستر بیماری نیز بر حرف خود پافشاری می‌کند.
اما یک دهه بیشتر نگذشت که کشورهای دیگری نیز خود را در این صف قرار دادند و با دعوت دوباره روسیه که سیاستی متفاوت نسبت به دوره گذشته اتخاذ کرده است در حال نهادینه کردن سیاست‌های ضد آمریکایی هستند.
در حال حاضر حضور دولت‌هایی نظیر دولت پاراگوئه به رهبری دانیل اورتگا، اکوادور به رهبری رافائل کوره‌آ، بولیوی به رهبری اوو مورالس و از همه مهم‌تر ونزوئلا به رهبری هوگو چاوز، جمع دولت‌های چپگرا را در آمریکای لاتین کامل کرده‌اند و این منطقه که روزی حیاط‌خلوت ایالات متحده محسوب می‌شد به جولانگاه دولت‌های مخالف آمریکا بدل شده است. به قدرت رسیدن دولت چپگرای لولا در برزیل نیز که یکی از قدرتمندترین و بزرگ‌ترین کشورهای این منطقه محسوب می‌شود، ایالات متحده را بشدت ناامید کرد و مناسبات آمریکا با این منطقه در سال‌های اخیر بشدت در رکود فرو رفته است. حتی نزدیک به دو هفته پیش در السالوادور هم مائوریسیو فونتس، خبرنگار سابق و نامزد جبهه آزادیبخش ملی «فاراباندو مارتی» پیروز شد تا این کشور نیز به جرگه کشورهای ضدآمریکایی آمریکای لاتین بپیوندد. در واقع در حال حاضر آنچه به عنوان حیاط‌خلوت آمریکا به حساب می‌آمد، درهایش را روی قدرت‌های بزرگ دنیا از جمله چین، روسیه و ایران باز کرده است که هر کدام نقش خود را در آمریکای لاتین از راه‌های مختلف افزایش داده‌اند.
از طرف دیگر ایالات متحده در سال‌های اخیر همواره می‌کوشید تا از هر ابزاری برای براندازی حکومت‌های ضدآمریکایی که غالبا حکومت‌هایی دموکرات محسوب می‌شدند، استفاده کند. ساقط کردن حکومت دموکراتیک و مردمی سالوادور آلنده، رئیس‌جمهور شیلی و به قدرت رسیدن ژنرال پینوشه که بعدها به دیکتاتور شیلی معروف شد، نمونه‌ای از اقدامات ایالات متحده در آمریکای لاتین محسوب می‌شود. حتی در ونزوئلا نیز آمریکا بیکار ننشست و سازمان سیا طرح‌های مختلفی را برای کودتا علیه دولت هوگو چاوز برنامه‌ریزی کرد که تمامی این برنامه‌ها با شکست مواجه شدند.
در کوبا نیز همین وضعیت وجود داشته و دولت‌های ایالات متحده از هیچ اقدامی برای به زیر کشیدن حکومت فیدل کاسترو، رئیس‌جمهور سابق این کشور فروگذار نکرده‌اند و همواره کوشیدند که حکومت چپگرای فیدل را که 40 سال علیه ایالات متحده مبارزه کرد، نابود کرده و به زیر بکشند.
اما در حال حاضر با روی کار آمدن اوباما بسیاری انتظار تغییر در سیاست‌های لاتینی آمریکا را می‌کشند. هر چند به نظر می‌رسد انتظار گزافی است که بخواهیم اوباما که میراث دار دو جنگ درازمدت و یک بحران اقتصادی گسترده است، اولویت اول خود را آمریکای لاتین قرار دهد اما به هر حال برخی از صاحبنظران نسبت به وقوع برخی تغییرات خوشبین هستند.
از آنجا که اوباما بازسازی روابط واشنگتن با این کشورها را در برنامه‌های سیاست خارجی خود قرار داده است، روی کار آمدن اوباما و شعارهای متفاوت وی نشانه‌ای مثبت برای کشورهای چپگرای آمریکای لاتین به‌شمار می‌رود، اما تجدیدنظر در روابط با آمریکا نیاز به اهرم‌های جدی‌تری دارد که در این میان نیاز‌های اقتصادی چون سرمایه و فناوری عامل مهمی است.
این در حالی است که کشورهای آمریکای لاتین که سال‌های سال کنش و واکنش‌های خصمانه آمریکا را تجربه کرده‌اند، انتظار یک تغییر عملی در سیاست‌های ایالات متحده نسبت به کشورشان را می‌کشند. از این رو احتمالا باراک اوباما با پیشنهادها و توافقنامه‌هایی روبه‌رو خواهد شد؛ اولین این پیشنهادها درباره کوبا خواهد بود، برای حذف تحریم‌ها به وسیله سازمان کشورهای آمریکایی. چندی پیش لولا تاکید کرد برای گسترش روابط کوبا و آمریکا، این آمریکاست که باید اولین گام را بردارد و حمل و نقل را آسان کند. اکوادور نیز انتظار دارد آمریکا بدهی‌هایش را ببخشد. این کشور اعلام کرده است با وجود آنکه بدهی‌های 28 ساله را پرداخت کرده، همچنان باید به همان میزان به ایالات متحده پول پرداخت کند.
در این میان احتمال پذیرش درخواست‌های کوبا از جانب ایالات متحده بسیار بیشتر از دیگر کشورهاست، چرا که آمریکا به هاوانا به عنوان دروازه ورود به آمریکای لاتین می‌نگرد. در حکومت‌های چپ، همواره کوبا از جایگاه ویژه‌ای برخوردار بوده است. از چندین دهه گذشته تا امروز، نقش کاریزماتیک فیدل کاسترو موجب الهام‌پذیری جنبش‌های انقلابی و مردمی آمریکای لاتین از این رهبر چپگرا شده است به گونه‌ای که علاوه بر دولت‌ها، ملت‌های آمریکای لاتین نیز احترام خاصی برای فیدل و کوبا قائلند بنابراین بی‌شک اوباما می‌کوشد از طریق به دست آوردن دل کاستروها راه خود را در آمریکای لاتین هموار کند. ارسال نظر
پربیننده