استراتژی منفعل آمریکا
و رشد طالبانیزم
مسأله افغانستان پس از حمله ایالات‌متحده به این کشور همواره از مهم‌ترین دغدغه‌های سران واشنگتن محسوب می‌شده است، لذا مقامات کاخ سفید برای طراحی استراتژی خود در این کشور حساسیتی مضاعف به خرج می‌دادند.استراتژی آمریکا درباره افغانستان بر مبنای چند واقعیت تنظیم شده است:
1- در سال 2005 مصوبات اجلاس بن به اتمام رسید و تنها سندی که می‌توانست چشم‌انداز آینده تحولات افغانستان را روشن کند، سند افغانستان
(Afghanistan Pact)بود که این سند هم جنبه اجرایی به خود نگرفت. بنابراین استراتژی آمریکا باید بر پایه پیش‌بینی اين كشور از چشم‌انداز آینده افغانستان ترسیم شود .
2- آمریکاییها تصور کردند که پس از ورود به افغانستان و فروپاشی نظام حکومتی طالبان، شبکه القاعده و گروه طالبان از هم فروپاشیده است، حال آنكه القاعده و طالبان به شكل دست نخورده در دو سوی مرز‌های افغانستان و پاکستان، یعنی منطقه قبايلی ایالت سرحد و منطقه بلوچستان پناه گرفته‌اند.
3- بحث مواد مخدر در افغانستان نه‌تنها کاهش پیدا نکرده است بلکه افزایش یافته و باعث شده تا طالبان از طریق فروش موادمخدر، اقتصاد جنگی خود را تامین کند.
4- در درون ناتو شکاف‌های جدی وجود داشته که باعث می‌شود هماهنگی لازم جهت برخورد با طالبان به‌وجود نیاید. 5- افغانستان در حال گذار از اقتدارگرایی به دموکراسی است و باید از این فرآیند حفاظت و حمایت به عمل آید. مجموعه‌ای از این عوامل باعث شده تا آمریکاییها در صدد ارائه استراتژی نوینی برای افغانستان باشند. در رابطه با این استراتژی می‌توان به واژه «AFPK» اشاره کرد که کاراکتر‌های اول نام افغانستان و پاکستان هستند. بر اساس این استراتژی باید از یک سو تمامی منابع و امکانات برای سرنگونی طالبان و رادیکالیسم در افغانستان و پاکستان به‌کار گرفته شود و از سوی دیگر باید حمایت جدی از فرآیند‌های دموکراتیک در کشور‌های افغانستان و پاکستان به‌عمل آید. همچنین منطقه واقع میان افغانستان و پاکستان که منطقه قبائلی نامیده می‌شود در یک هماهنگی کامل میان دولت پاکستان، افغانستان و آمریکا مورد هدف قرار گیرد تا خطرناک‌ترین منطقه جهان به منطقه‌ای امن تبدیل شود. نکته بعد اینکه مسائل سیاسی، امنیتی، اقتصادی و فرهنگی در افغانستان باید توأمان با هم در نظر گرفته شود تا یک امنیت جامع و فراگیر ایجاد شود و خلاصه اینکه نیرو‌های زیادی برای اجرای این مأموریت‌ها به افغانستان اعزام شوند. به نظر می‌رسد اگر در آینده همگرایی خاصی میان آمریکا و طالبان به‌وجود آید، به‌رغم آنکه اساسا طالبان مولود ایالات‌متحده تلقی می‌شود، این همگرایی تاکتیکی خواهد بود و الا از لحاظ استراتژیک طالبان و آمریکا تعارضات جدی با هم دارند که این تعارضات حول مسائل ایدئولوژیک است. طالبان مهم‌ترین دشمن خود را آمریکا می‌بیند و آمریکا هم متقابلا مهم‌ترین دشمن خود را طالبان می‌داند؛ این است که هر دو بازیگر در حقیقت منافع خاص خود را دارند، اما زمانی که احساس تهدید مشترک کنند ممکن است به صورت تاکتیکی و موقت به‌هم نزدیک شوند. طالبان در افغانستان در حال قدرت گرفتن است، تعداد و شدت عملیات‌های آنان افزایش پیدا کرده و تلفات ناشی از حملات طالبان هم بالا رفته است. دوستان طالبان افغانستان در پاکستان فعال شده‌اند و دولت پاکستان را با چالش‌های جدی روبه‌رو کرده‌اند. نفوذ فکر طالبانیزم در جنوب آسیا با مرکزیت افغانستان و پاکستان و در آن طرف در کشمیر، بنگلادش و هندوستان در حال رشد است. در مجموع به نظر می‌رسد طالبان پدیده پیچیده‌ای است که با القاعده گره و پیوند خورده و ریشه‌کن کردن این نیرو فعلا از عهده ایالات‌متحده خارج است.
* كارشناس مسائل شبه قاره استراتژی منفعل آمریکا و رشد طالبانیزم
استراتژی منفعل آمریکا
و رشد طالبانیزم
مسأله افغانستان پس از حمله ایالات‌متحده به این کشور همواره از مهم‌ترین دغدغه‌های سران واشنگتن محسوب می‌شده است، لذا مقامات کاخ سفید برای طراحی استراتژی خود در این کشور حساسیتی مضاعف به خرج می‌دادند.استراتژی آمریکا درباره افغانستان بر مبنای چند واقعیت تنظیم شده است:
1- در سال 2005 مصوبات اجلاس بن به اتمام رسید و تنها سندی که می‌توانست چشم‌انداز آینده تحولات افغانستان را روشن کند، سند افغانستان
(Afghanistan Pact)بود که این سند هم جنبه اجرایی به خود نگرفت. بنابراین استراتژی آمریکا باید بر پایه پیش‌بینی اين كشور از چشم‌انداز آینده افغانستان ترسیم شود .
2- آمریکاییها تصور کردند که پس از ورود به افغانستان و فروپاشی نظام حکومتی طالبان، شبکه القاعده و گروه طالبان از هم فروپاشیده است، حال آنكه القاعده و طالبان به شكل دست نخورده در دو سوی مرز‌های افغانستان و پاکستان، یعنی منطقه قبايلی ایالت سرحد و منطقه بلوچستان پناه گرفته‌اند.
3- بحث مواد مخدر در افغانستان نه‌تنها کاهش پیدا نکرده است بلکه افزایش یافته و باعث شده تا طالبان از طریق فروش موادمخدر، اقتصاد جنگی خود را تامین کند.
4- در درون ناتو شکاف‌های جدی وجود داشته که باعث می‌شود هماهنگی لازم جهت برخورد با طالبان به‌وجود نیاید. 5- افغانستان در حال گذار از اقتدارگرایی به دموکراسی است و باید از این فرآیند حفاظت و حمایت به عمل آید. مجموعه‌ای از این عوامل باعث شده تا آمریکاییها در صدد ارائه استراتژی نوینی برای افغانستان باشند. در رابطه با این استراتژی می‌توان به واژه «AFPK» اشاره کرد که کاراکتر‌های اول نام افغانستان و پاکستان هستند. بر اساس این استراتژی باید از یک سو تمامی منابع و امکانات برای سرنگونی طالبان و رادیکالیسم در افغانستان و پاکستان به‌کار گرفته شود و از سوی دیگر باید حمایت جدی از فرآیند‌های دموکراتیک در کشور‌های افغانستان و پاکستان به‌عمل آید. همچنین منطقه واقع میان افغانستان و پاکستان که منطقه قبائلی نامیده می‌شود در یک هماهنگی کامل میان دولت پاکستان، افغانستان و آمریکا مورد هدف قرار گیرد تا خطرناک‌ترین منطقه جهان به منطقه‌ای امن تبدیل شود. نکته بعد اینکه مسائل سیاسی، امنیتی، اقتصادی و فرهنگی در افغانستان باید توأمان با هم در نظر گرفته شود تا یک امنیت جامع و فراگیر ایجاد شود و خلاصه اینکه نیرو‌های زیادی برای اجرای این مأموریت‌ها به افغانستان اعزام شوند. به نظر می‌رسد اگر در آینده همگرایی خاصی میان آمریکا و طالبان به‌وجود آید، به‌رغم آنکه اساسا طالبان مولود ایالات‌متحده تلقی می‌شود، این همگرایی تاکتیکی خواهد بود و الا از لحاظ استراتژیک طالبان و آمریکا تعارضات جدی با هم دارند که این تعارضات حول مسائل ایدئولوژیک است. طالبان مهم‌ترین دشمن خود را آمریکا می‌بیند و آمریکا هم متقابلا مهم‌ترین دشمن خود را طالبان می‌داند؛ این است که هر دو بازیگر در حقیقت منافع خاص خود را دارند، اما زمانی که احساس تهدید مشترک کنند ممکن است به صورت تاکتیکی و موقت به‌هم نزدیک شوند. طالبان در افغانستان در حال قدرت گرفتن است، تعداد و شدت عملیات‌های آنان افزایش پیدا کرده و تلفات ناشی از حملات طالبان هم بالا رفته است. دوستان طالبان افغانستان در پاکستان فعال شده‌اند و دولت پاکستان را با چالش‌های جدی روبه‌رو کرده‌اند. نفوذ فکر طالبانیزم در جنوب آسیا با مرکزیت افغانستان و پاکستان و در آن طرف در کشمیر، بنگلادش و هندوستان در حال رشد است. در مجموع به نظر می‌رسد طالبان پدیده پیچیده‌ای است که با القاعده گره و پیوند خورده و ریشه‌کن کردن این نیرو فعلا از عهده ایالات‌متحده خارج است.
* كارشناس مسائل شبه قاره ارسال نظر
پربیننده