
محمدصادق علیزاده: مدتها قبل در محضر مرتضی سرهنگی بودیم در حوزه هنری. بحث رفت سمت گلهگذاری از سرهنگی و رفیق شفیقش بهبودی که نیستند و نمیخواهند باشند و در رسانهها دیده نمیشوند و قس علی هذا! خوب گوش داد. لبخندی گوشه لبش بود و بعد با همان صدای آهسته و نجواگون خود درآمد: «ما تراکتورهای زیرخیمه اباعبدالله(ع) هستیم! سرمان را انداختهایم پایین و راه خودمان را میرویم و کار خودمان را میکنیم. کار و کار و کار!» راست هم میگفت که اصلا دفتر ادبیات و هنر مقاومت اگر چیزی جز این بود الان نامی از آن باقی نمانده بود.
از آن زمان هر وقت کسی یا گروهی را میبینم که سرش به کار خودش مشغول است و بیتوجه و بیاعتنا به حاشیهها و دعواها، سروصداها، نامها و نانها، گرم است به آنچه وظیفهاش محسوب میشود یاد این تعبیر سرهنگی میافتم. «عصرانههای ادبی فارس» هیچ خوبی که نداشته باشد همینقدر اما به کار میآید که هر سری بخشی از این جماعت را ببینی و از حال و روزشان باخبر شوی. جماعتی که کار خودشان را میکنند و از فرط بیحاشیه و بیسر و صدا بودن، آنقدر عادی شدهاند که دیگر دیده هم نمیشوند، شاید حتی کسی مطلع هم نشود نویسندهای که سالها برای فرهنگ این دیار قلم زده، امروز کارش به مسافرکشی رسیده!
بیستوششمین عصرانه به بهانه علیاکبر والایی بود. والاییِ «خلوت مدیر» و «قصه ظهر جمعه» و «مشق خاکی» و «نغمهساز فاراب»و 300 نمایشنامه رادیویی! جمع بخشی از جماعتی که شرحشان رفت: محمود حکیمی مکتب اسلام، محمدعلی گودینی تالار پذیرایی پایتخت، اکبر خلیلی ترکههای درخت آلبالو، مصطفی جمشیدی وقایعنگاری یک زندیق، راضیه تجار سنگ صبور، محمدرضا اصلانی ستوده در آسمانها و زمین، کامران شرفشاهی ردی بر رملهای تشنه و یوسف قوجق لحظهها جا میمانند. «ایدئولوژی یک انقلاب وقتی در ادبیات و هنر رسوب کرد آن وقت است که تثبیت و شناسانده میشود. بچههای انقلاب در آن اوایل از نظر فرم، فقیر بودند اما الان بعد از سی و اندی سال از نظر فرم و اصول داستاننویسی پخته شده و به اکنونی رسیدهاند که خیلی آسان به دست نیامده! یکی از همینها والایی است.» اینها را قوجُق میگوید در تمجید از والایی!
مصطفی جمشیدی که این روزها «وقایعنگاری یک زندیق»ش تازه راهی بازار شده، تشکری میکند از برگزاری عصرانهها و توجه به نویسندگان و داستاننویسها و در ادامه هم گلایه میکند که ادبیات انقلاب محدود شده به شعر و این، مضاعف کرده مظلومیت ادبیات داستانی را. گلایهای که بحق است به نظرم. هرچند خود نویسندگان نیز در این میان بیتقصیر نیستند که اصلا خود شاعران در این سالها مایه رونق شعر شدهاند. در ادامه حرفهایش هم گریزی میزند به دیدگاههای اخیر یکی از نویسندگان و مترجمان روشنفکر و کنایههایی که در یکی از نشریات داخلی، حواله گلشیری کرده: «حرفهایی که ایشان میزند و به صراحت اعلام میکند هیچ نویسندهای از زیر شنل فلانی بیرون نیامده، همان حرفهای بچههای انقلاب است که 30-20 سال است دارند مظلومانه این حرفها را میزنند ولی کسی تحویل نمیگیرد!»
جمع گرم شده و هر یک از حضار نکتهای میگوید و اشارهای و سخنی. من اما رفتهام توی خودم که چرا عده قلیلی از اهالی های و هوی، شدهاند ویترین اهالی قلم و جماعت کثیری که خاموش و بیصدا سر به کار خود دارند و راه خود را میروند، دیده نمیشوند. بخشی ناشی از قصور ما اهالی رسانه است و بخشی هم ذات این جماعت که اینها به تعبیر مرتضی سرهنگی، سرشان را انداختهاند پایین و میروند و کار خود را میکنند و شهوت نام، نان، اعتبار و آبرو ندارند!