گروه اجتماعی: با توجه به خطر خروج ذخایر ژنتیکی کشور از طریق اقدامات صورت گرفته در فضای مجازی و انتشار اسرار ژنتیکی افراد ضرورت دارد وزارت بهداشت و دستگاه‌های بالادستی در این‌باره پیگیر شوند. محمود تولایی، عضو هیات مدیره انجمن بیوتکنولوژی و ژنتیک ایران با اشاره به خطر خروج دخایر ژنتیکی کشور، گفت: مجموعه ویژگی‌های فردی هر انسانی در قالب رازها و اسرار نهفته شده در ژن‌هاست که از سوی خداوند متعال خلق شده و این آثار آنچه بیانگر ویژگی‌های ظاهری فرد مانند رنگ چشم، نوع مو، ظرفیت‌ها، استعدادها و سلامت هستند، همه اطلاعات نهفته‌شده‌ای است که خداوند متعال در ژنوم انسان گذاشته است. وی بیان داشت: به هر میزانی که علم بشر پیشرفت می‌کند و با دستیابی به فناوری‌های علم جدید، بخشی از این رازها برای بشر شناسایی شده و میزان تسلط بر استفاده از ظرفیت‌های خدادادی نیز افزایش می‌یابد.
ویژگی‌های منحصر به فرد ژن‌ها
تولایی در گفت‌وگو با فارس عنوان کرد: یکی از جنبه‌هایی که امروز در جهان مادی مورد توجه قرار گرفته است، توسعه علم پزشکی از پزشکی متداول به سمت علم مولکولی است و وجود چنین ظرفیت‌هایی، پزشکی ما را از سمت پزشکی عام به سمت پزشکی اختصاصی یا پرسنال مدیسین پیش می‌برد یعنی ویژگی‌های ژنتیکی هر شخصی منحصر به فرد است و مطرح کردن اینکه هر دارویی امکان پاسخگویی به همه افراد را دارد، معقول نیست و آن متناسب با تفاوت‌های فردی است.
رئیس سازمان بسیج علمی کشور با بیان اینکه این تفاوت‌ها باعث می‌شود قابلیت پاسخگویی دارو به هر فردی متفاوت باشد، خاطرنشان کرد: این موضوع ایجاب می‌کند برای هر فرد خاص، مطالعات ویژه مولکولی صورت بگیرد و امروز مباحثی مانند ژن‌درمانی و اصلاح ژن یا تغییر در فرآیندهای تولید پروتئین و فرآورده‌های متابولیک می‌تواند در بدن ما به وسیله مطالعات ژنتیک قابل مدیریت کردن باشد که با وجود سودمند بودن این مساله اما اگر این اطلاعات در اختیار افراد غیرمطمئن قرار بگیرد، امکان دارد وضعیت آسیب‌پذیری فردی نسبت به یک بیماری یا شناخت آسیب‌پذیری یک جامعه نسبت به یک عامل عفونی به‌عنوان یک ظرفیت شناسایی شود.
سلاحی به نام اطلاعات ژنتیکی
به گفته تولایی، چنانچه در پشت پرده چنین مجموعه‌ای افراد ناسالم وجود داشته باشند، میکروارگانیسم‌ها، عوامل عفونی و عوامل بیماری‌زایی را طراحی می‌کنند به طوری که جامعه هدف فاقد قابلیت مقابله و پاسخگویی در برابر آن عامل مهاجم پاتولوژیک باشد. به گفته وی، اگر این اطلاعات ژنتیک در اختیار یک مجموعه سالم درمانی قرار بگیرد، به طور اختصاصی می‌تواند برای یک بیمار نجاتبخش باشد و اگر در اختیار یک فرد ناسالم قرار بگیرد، بیماری‌های جدیدی را برای آن فرد، طراحی خواهد کرد که بدن وی توان مقابله با آن بیماری را نداشته باشد و در قالب یک عفونت ویروسی منتقل شود بنابراین اطلاعات ژنتیکی یک سلاح دولبه‌ای است که باید از آن حراست کرد.
خطر افشای ژنوم ایرانیان
عضو هیات مدیره انجمن بیوتکنولوژی و ژنتیک ایران یادآور شد: به تازگی مطالبی در فضای مجازی منتشر شده که ریشه این حرکت مربوط به یک مجموعه آزمایشگاهی در انگلستان است که به ظاهر اعلام کرده‌اند می‌خواهیم به شناخت بیماری‌های خاص و خطرناک کمک کنیم اما با توجه به سوابق کشور انگلستان در لطمه زدن به کشور ما، این نگرانی وجود دارد که هدف اصلی آنها به دست آوردن اطلاعات ژنتیکی مردم جهان سوم بویژه ایران باشد. به باور تولایی، آنها بخواهند نمونه‌هایی را از جامعه ایرانی به دست آورند تا عرصه‌های آسیب‌پذیر ژنوم ایرانیان را شناسایی کنند و این از نظر کلان و اجتماعی یک تهدید به شمار می‌آید و از نظر اخلاقی هم کشف و انتشار بسیاری از رازهای سلامت افراد درست نیست. همانگونه که آنچه به وسیله ویزیت و معاینه یک بیمار به دست می‌آید و پزشک موظف به حفظ این اسرار است، اگر وضعیت بیماری این فرد را به اشخاص دیگر منتقل کند به‌عنوان جرم تلقی می‌شود.
جاسوسی ژنتیکی در فضای مجازی
تولایی اظهار داشت: جاسوسی ژنتیکی هدف اصلی این مراکز است بویژه یک مرکز تحقیقاتی که در بریتانیا مستقر است. این مراکز در نظر دارند که اعمال خطرآفرین اینچنینی را انجام دهند و رسانه‌ها هم باید هوشیار بوده و ریشه این اطلاع‌رسانی را در شبکه‌های اجتماعی شناسایی کنند و به مراجع مربوط اطلاع دهند. وی انتشار اسرار ژنتیکی افراد را یک تهدید ژنتیکی دانست و افزود: مردم باید هوشیار باشند و با برخی شعارهای عوام‌فریبانه، گنجینه اسرار ژنتیکی خودشان را در اختیار هر کسی قرار ندهند و اگر هدف خیرخواهانه‌ای مطرح می‌شود، باید از طریق مراکز مطمئن داخلی اقدام کنند زیرا امروز در کشور ما ظرفیت تخصصی در موضوع ژنتیک، از سطح منطقه بسیار مطلوب‌تر است. وی اظهار داشت: ما در قوانین جاری، لایحه حفاظت از میراث ژنتیکی را داریم اما به نظر می‌آید بر اجرای آنها باید تاکید شود زیرا برخی از این رفتا‌رها و ارتباطات به صورت آشکارا صورت می‌گیرد.
پشت‌پرده خروج ژنوم انسانی از کشور
به تازگی شرکت انگلیسی and me 23 با تبلیغات بسیار از همگان دعوت می‌کند چند قطره از خون یا بزاق دهان خود را برای درمان بیماران سرطانی به آدرس مشخصی بفرستند. سیروس زینلی، رئیس انجمن بیوتکنولوژی ایران چندی پیش درباره پشت‌پرده این ماجرا به «وطن امروز» اظهار داشت: این شرکت از راه ایمیل برای کاربران اینترنت پیام می‌فرستد و از آنها می‌خواهد برای اهداف خیرخواهانه چند قطره خون یا بزاق دهان خود را برای این شرکت بفرستند. اگر کاربری اعلام آمادگی کند، آنها پاکتی را برای وی ارسال می‌کنند تا خون یا بزاق دهان خود را روی کاغذی که داخل پاکت است بریزد و ارسال کند. وی افزود: درباره تبلیغات شرکت‌های اینترنتی برای دریافت چنین نمونه‌هایی از راه بزاق دهان نیز به همه مردم کشورم هشدار می‌دهم. ارسال چنین نمونه‌هایی به خارج از کشور یک تهدید جدی است. به گفته زینلی، به تازگی سایت انجمن ژنتیک انسانی اروپا نیز با درج مطلبی به شرکتی اینترنتی اشاره کرده که گوگل آن را خریده و قرار است برای دریافت نمونه‌های گوناگون از مردم سراسر اروپا و دنیا اقدام کند. وی افزود: متأسفانه اینگونه شرکت‌ها برای یک کار حساب شده اما در قالب پروژ‌ه‌های انسان‌دوستانه از جمله مبارزه با سرطان اقدام می‌کنند و پس از تماس فردی با آنها، بسته‌ای را از راه پست برایش ارسال می‌کنند، در کنار این موضوع بیوتروریسم هم مطرح است که از راه اطلاعات ژنتیکی اقدامات خطرناکی در زمینه تروریسم می‌تواند رخ دهد بنابراین سیر ارسال نمونه‌های ژنتیک انسانی به خارج از کشور برای امنیت کشور بسیار خطرناک است.