مرتضی اسماعیل‌دوست: آثار تماشا شده در روزهای جاری از جشنواره فیلم فجر، رویه‌ای غریب از حقیقت جاری در هویت زیست ایرانی داشته و این بی‌هویتی مکان در کنار بی‌منطقی روایت، مخاطب را به حسی ناباور کشانده است تا آنچه را بدان متصل بوده، در قاب نگاه لمس نسازد. نقدهای صورت‌یافته از برخی فیلم‌های روز سوم جشنواره، حکایتی چنین دارند، اگر چه باید «مرگ ماهی» را از این مقدمه خارج کرد.
تگرگ و آفتاب (رضا کریمی)
فیلم تگرگ و آفتاب با مبنا قرار دادن نگاهی ارزشی به دوران دفاع مقدس آغاز می‌شود اما در ادامه به سمت روایتی ملودرام از فضایی خارج از نگاه ابتدایی رفته و اثری بی‌هویت از خاستگاه خود را شکل می‌دهد. به نحوی که فیلمساز با پوشاندن لباسی عاریه‌ای از موقعیت جبهه، واقعیتی خارج از این نوع نگاه را در فیلم خود جای می‌دهد. ایده فیلم برگرفته از داستان معروف داش آکل بوده که پیش از این توسط مسعود کیمیایی ساخته شده بود، موقعیتی حساس از انتخاب که میان اَدای مسؤولیت در برابر تعلق خاطر قرار می‌گیرد تا حالی دوگانه از شرایطی متضاد را شکل دهد اما این نوع رویکرد تقابل‌جویانه از درگیری شخص در برابر رخداد در فیلم، رنگی تجسم‌یافته نداشته و به جای آن با محصولی شعارزده و بی‌هویت مواجهیم. اثری که در نقطه اول از روایت خود با اعلام خبر مرگ حاج مرتضی و سپردن مسؤولیت به یحیی، انتظار رسیدن به پرده تقابلی درگیرانه از این موقعیت متضاد را به وجود می‌آورد اما در پرداخت فیلمساز به سمت قصه‌ای بی‌هویت می‌رویم و لحظاتی خسته‌کننده و نگاهی دم‌دستی از عشق و مسؤولیت را تماشا می‌کنیم. در این فیلم همه چیز در سطحی‌ترین برخورد ممکن شکل می‌گیرد و شخصیت‌پردازی و موقعیت‌آفرینی، غریب‌ترین شکل ممکن را در «تگرگ و آفتاب» به خود می‌بیند.
مرگ ماهی (روح‌الله حجازی)
تا این لحظه می‌توان مرگ ماهی را کامل‌ترین اثر به نمایش درآمده دانست. اثری که با در اختیار داشتن عناصری ارزنده از عوامل سینمایی به ظریف‌ترین شکل ممکن، روایت غریب‌ماندگی انسانی ارزش‌گرا را در عصر مدرن‌زده امروز حکایت می‌کند و شکاف مانده در نسل‌های مختلف زندگی را در رویه‌ای معقولانه و با ساختاری مهندسی‌شده به تصویر درمی‌آورد. حادثه محرک از پیشبرد موقعیتی دراماتیک، مرگ مادری است که سال‌ها به دور از نگاه فرزندان بسر برده است و حال وصیتش مبنی بر اینکه تا 3 روز پس از مرگ در خانه مانده و بعد به شکلی بی‌صدا به خاک سپرده شود، چالشی میان فرزندانی متفاوت را شکل می‌دهد. نویسنده، همزمان با ورود شخصیت‌ها به صحنه، دست به خلق خرده‌روایت‌هایی زده که همچون تسبیحی به‌هم‌پیوسته در جهت هسته اصلی روایت حرکت کرده و با بافتی خوشفکرانه به وحدتی تماتیک هدایت می‌شوند.
احتمال باران اسیدی (بهتاش صناعی‌ها)
فیلم بر مبنای زندگی آرام و بی‌حاشیه پیرمردی با نام رهنما، ریتمی بشدت کند دارد و فیلمساز با نگاهی همراه با طمانینه همراه شخصیت اصلی خود حرکت می‌کند. از این رو تماشای فیلم برای بسیاری از مخاطبان عادی سینما همراه با تحملی سخت خواهد بود. رهنما برای پیدا کردن دوست خود، خسرو دوانی از شمال به تهران می‌آید و در هتلی پردغدغه اسکان می‌یابد. از این پس با خرده‌پیرنگی هم‌قرین با پیرنگ اصلی فیلم مواجه می‌شویم، داستانی از رفاقت آزادانه دختر و پسری که در نهایت پیوند عاطفی با پیرمرد می‌یابند و این مسیر موجب دگرگونی روحی پیرمرد و مواجهه او با جهانی تازه از دنیای مدرن می‌شود. آنچه در فیلم «احتمال باران اسیدی» می‌توان به‌عنوان نقصی اساسی در فیلمنامه دانست، عدم وجود رابطه علی و معلولی از چرایی اقدام پیرمرد در جهت یافتن دوست خود بوده که موجب عدم رغبت بیننده به پیگیری رخداد می‌شود و اگر این نوع روایت را با چگونگی شکل‌گیری اثری مشابه به لحاظ ایده چون «گل‌های پژمرده» ساخته جیم جارموش مقایسه کنیم، به این کمبود بن‌مایه داستانی در فیلمنامه «احتمال باران اسیدی» پی می‌بریم.
شکاف(کیارش اسدی‌زاده)
فیلم با تصویری از سونوگرافی جنین آغاز و پایان می‌یابد و در میان این دو پرانتز 90 دقیقه‌ای با اثری مواجه می‌شویم که به دنبال ردیابی چرایی زیستن در جهانی پرتشویش است. فیلم در لایه‌ای مشهود از اختلاف و جدایی زوجی به نام‌های فرهاد (پارسا پیروزفر) و نسیم (سحر دولتشاهی) آغاز می‌شود که در ادامه به قصه‌ای از غرق شدن کودک رسیده و جریان عدم مسؤولیت‌پذیری به زوجی دیگر به نام‌های پیمان (بابک حمیدیان) و سارا (هانیه توسلی) منتقل می‌شود. فیلم «شکاف» در لایه‌ای زیرین به سمت نگاهی فراخ‌تر از طرح فلسفی رفته و به شکافی فاصله‌دار در خانواده‌ها سرک می‌کشد. در کوتاه‌ترین اشاره به فیلم، می‌توان به نقص موجود در ساختار فیلمنامه آن رسید که دچار پارگی روایت بوده و داستان اختلاف خانواده‌ها با مساله چرایی خلقت به زنجیره‌ای منسجم بدل نمی‌شود و کاشت لازم بابت طرح مساله عدم مسؤولیت‌پذیری در فیلم وجود نداشته و این بخش از فیلم که با بستری شدن کودکی چون ایلیا حادث می‌شود و حکم حادثه محرک در فیلمنامه را دارد، بسیار دیر اتفاق می‌افتد و از این رو فیلم شکاف نمی‌تواند ارائه‌گر تقابل و کشمکشی مناسب با موقعیت باشد.