۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۱:۲۳

نگاهی به فیلم تگرگ و آفتاب داش‌آکل محض

مصطفی وثوقی‌کیا: یکی از فیلم‌هایی که در روز سوم جشنواره برای اهالی رسانه به نمایش درآمد «تگرگ و آفتاب» اثر رضا کریمی بود. این فیلم در تعریف خط داستانی خود آورده بود که رزمنده‌ای بعد از پایان مرخصی خود در بازگشت به جبهه تردید می‌کند... قرار بود این فیلم دفاع‌مقدسی باشد ولی آنچه در نهایت روی پرده دیده شد فیلمی بود که ظاهرا نویسنده از داستان داش‌آکل صادق هدایت وام گرفته بود. وام گرفتنی که به نظر می‌رسد حتی صادق هدایت را هم دچار حیرت کند که چگونه قرار است فیلمی با موضوع دفاع‌مقدس از داستان وی استخراج شود ولی این هنری بود که کارگردان فیلم از خود به خرج داد و اثرش را تبدیل کرد به فیلمی ضعیف و سطحی تا حتی کسانی که اصلا در وادی دفاع‌مقدس نیستند هم به آن بخندند. یحیی شخصیت اصلی فیلم که ظاهرا از فرماندهان مهم جنگ است و بنا به گفته یکی از رزمندگان حتی شهید صیاد شیرازی و محسن رضایی هم روی او حساب باز می‌کنند به مرخصی می‌آید. در این مدت خانواد‌ه‌اش درصددند تا برای او زن بگیرند و از این رو دختری آشنا را با وی روبه‌رو می‌کنند که با بی‌اعتنایی وی روبه‌رو می‌شود. در ادامه حاج‌مرتضی که یحیی مدتی نزد او شاگردی می‌کرده فوت می‌کند و وی  را وصی خود قرار می‌دهد. حاج‌مرتضی بر اثر بدهکاری خانه خود را از دست داده و اکنون یحیی باید بنا به وصیت کاری کند که خانه دوباره به همسر و فرزند وی بازگردد. نویسنده خبرگزاری فارس در ادامه اشاره می‌کند: این ماجرا باعث می‌شود فرمانده از بازگشت به جبهه خودداری کند و حتی پیغام‌های متعدد فرماندهان ارشد نیز برای بازگشت وی کارساز نیست. حاج‌مرتضی دختری دارد که حدود 10 سال از مرتضی کوچک‌تر است ولی بر اثر رفت ‌و آمدهای مکرر به خانه عاشق دختر حاج‌مرتضی می‌شود ولی بعد از پایان یافتن امور مربوط به وصیت حاج‌مرتضی در می‌یابد که دخترش خواستگار دارد. این مساله باعث می‌شود وی بدون مقدمه به جبهه بازگردد و در نهایت به شهادت برسد. شخصیت‌پردازی این  فیلم ساده و دم‌دستی صورت گرفته و کارگردان تصور کرده است با گذاشتن ریش بر چهره و انداختن پیراهن روی شلوار می‌توان کسی را به هیبت افراد مذهبی درآورد آن هم برای بازسازی دهه 60 و زمان جنگ. رفتارهای کاریکاتوری یحیی طوری است که تناقض برانگیز است. هنگامی که مادرش دختری را به او معرفی می‌کند او چشم بر زمین می‌دوزد اما وقتی دختر حاج‌مرتضی را می‌بیند نگاه‌های متعدد به او دارد، حتی با او برای انجام امور حاج‌مرتضی در کوچه و خیابان قدم می‌زند و از آن عجیب‌تر هنگامی که او برای رسیدگی به امور حاج‌مرتضی به خانه آنها رفته و  دختر در خانه تنهاست برخلاف عرف جامعه مومنان و حتی افراد کمتر مومن، وی به داخل خانه می‌رود. مضحک‌تر اینکه به شیوه فیلم‌فارسی‌های قبل از انقلاب برای اینکه یحیی بتواند بهتر دختر دلخواهش را ببیند چادر از سر دختر می‌افتد و... در سال‌های اخیر فیلم‌های زیادی از دفاع‌مقدس ساخته شده که توانسته است بخشی از فرهنگ جبهه را منتقل کند، حتی در سال‌های اخیر سریال‌هایی چون «وضعیت سفید» درباره زندگی مردم در دهه 60 به نمایش درآمد که بشدت مورد استقبال مردم قرار گرفت. کارگردان محترم اگر فقط یک بار دور تند این سریال را می‌دید متوجه می‌شد چگونه باید درباره آن دوره فیلم بسازد نه اینکه از یک داستان متعلق به چند دهه قبل وام بگیرد و فیلمی بسازد که فقط عنوان دفاع‌مقدس را بر خود دارد ولی هیچ مفهومی از آن زمانه را به مخاطبش منتقل نمی‌کند. امری که مخاطب را دچار تناقص می‌کند که این فرمانده جنگ به دلیل سرخوردگی ناشی از شکست عشقی به جبهه بازگشت یا نیاز جنگ به وی؟ هر کارگردانی که در زمینه دفاع‌مقدس می‌خواهد فیلم بسازد باید بداند بسیاری از امور در حافظه مردم ثبت و ضبط شده است و فیلمی که خارج از این تصورات ساخته شود هیچگاه مورد اعتنا قرار نمی‌گیرد که نمونه‌های آن را در جشنواره سال گذشته مشاهده کردیم. تفکراتی که دفاع‌مقدس را در امور شخصی و عشقی خلاصه می‌کند در تضاد کامل با دیدگاه مردم است و نشان از ضعف کارگردانی دارد که نمی‌تواند از گنجینه عظیم دفاع‌مقدس گوشه‌ای را برای ساخت فیلم انتخاب کند و ناچار از صادق هدایت
کمک می‌گیرد.

ارسال نظر
captcha