
گروه بینالملل: رهبر انقلاب یمن صدور بیانیه قانون اساسی و تشکیل دو شورای ریاستی و مجلس انتقالی توسط گروههای سیاسی را که روز جمعه صورت گرفت گامی «تاریخی و مسؤولانه» و به نفع همه مردم این کشور دانست. روز گذشته عبدالملک الحوثی، رهبر جنبش انصارالله ـ که مهمترین جریان انقلاب دوم یمن (موسوم به انقلاب سپتامبر) است ـ همزمان با جشن پیروزی اراده مردم در ورزشگاه ملی صنعا سخنرانی کرد و با دفاع از عملکرد «کمیتههای انقلابی» در خاتمه دادن به وضعیت بلاتکلیفی سیاسی گفت: «مصلحت یمنیها در این نبود که خلأ سیاسی ادامه یابد.» وی ادامه داد: «بیانیه قانون اساسی روند اداره مرحله انتقالی را به سمت مشارکت سوق داد.» سخنرانی الحوثی کمتر از 24 ساعت پس از اعلام بیانیه «قانون اساسی» ایراد شد و از طریق شبکه رسمی انصارالله (المیسره) و شبکه ملی یمن پخش شد. او ادامه یافتن خلأ سیاسی را که ناشی از استعفای رئیسجمهور و نخستوزیر بود، به زیان همه طرفهای یمنی دانست و گفت: «چه نکته مثبتی در خلأ سیاسی و تعطیل شدن نهادهای دولتی بود؟» رهبر انصارالله با تمجید از نقش مردم یمن گفت: «ملت یمن از همه توطئهها بزرگتر است و امروز اعلام میکنیم مردم زمانی که تصمیم بگیرند گامهایی بردارند که مسیر اشتباه را تصحیح کنند، این کار را با قدرت انجام میدهند. برخی طرفهای سیاسی اصل شراکت را رعایت نمیکنند در حالی که قدرت و کشور یمن متعلق به همه یمنیهاست و مردم تحمل نخواهند کرد که برخی طرفها حذف شوند یا کشور عرصه توطئه طرفهای داخلی یا خارجی شود. الحوثی انحلال پارلمان، تشکیل «مجلس ملی انتقالی» متشکل از 551 نماینده و برپایی دولت انتقالی متشکل از تکنوکراتهای یمنی را یک گام سیاسی حکیمانه خواند که مسیر یمن را تصحیح کرد و گفت: «در مقابل فضا برای همه باز است که برای همکاری و شراکت وارد عرصه شود نه اینکه دست به اقدامات تخریبی بزنند. امروز از مردم میخواهیم تا مانند گذشته به خدا تکیه کنند. دست ما به سوی همه گروهها و جریانهای کشور دراز شده است و همه میتوانند به جای کشمکش به همکاری بپردازند».
آزمون بزرگ
انقلابیون یمن که پس از ماهها توانستند میوههای انقلاب خود را بچینند، در برابر یک آزمون بزرگ قرار گرفتهاند. درست است که دولت منصور عبد ربه هادی- دستنشانده غرب و سعودیها- از قدرت کنار رفت و نیروهای انقلابی قدرت را به دست گرفتهاند، ولی از ترفندها و تحرکات مشکوک آمریکا و آلسعود نباید غافل ماند. براساس این گزارش، درپی به نتیجه نرسیدن مذاکرات جریانهای سیاسی در یمن برای توافق بر سر تشکیل یک شورای ریاستجمهوری، عصر جمعه انصارالله با صدور دستوراتی که «بیانیه انقلابی شماره یک» خوانده میشود پارلمان یمن را منحل و مقرر کرد پارلمانی انتقالی با 551 نماینده روی کار آید که این پارلمان انتقالی خود وظیفه تشکیل شورای ریاستی متشکل از 5 عضو را برعهده خواهد داشت. براساس قوانین صادره از سوی الحوثیها، کمیته عالی امنیتی یمن تا زمان تشکیل پارلمان انتقالی و به تبع آن شورای ریاستی، اداره امور را در دست دارد. تا زمان روی کار آمدن شورای ریاستی که دستکم چند ماه به طول خواهد انجامید، کمیته عالی امنیتی و «کمیتههای انقلابی» اداره امور را در دست خواهند داشت. کمیتههای انقلابی یمن که ریاست آن را برادرزاده عبدالملک الحوثی، رهبر الحوثیها بر عهده دارد در کنار کمیته عالی امنیتی وظیفه اداره امور و نظارت بر کار این کمیته را برعهده خواهند داشت. کمیتههای انقلابی همچنین تایید نهایی تشکیل پارلمان انتقالی و نیز تصمیمگیری درباره شورای ریاستی را برعهده دارند. در واقع کمیته عالی امنیتی اتخاذ تصمیمات نظامی و امنیتی را برعهده دارد و کمیتههای انقلابی به تصمیمگیریهای سیاسی میپردازند. با تحولاتی که روز جمعه در یمن رخ داد الحوثیها و جناحهای سیاسی همپیمان آنها عملا همه نهادهای نظامی، قانونگذاری و امنیتی این کشور را در اختیار گرفتهاند و تلاشهایی را برای مشارکت دادن دیگر احزاب سیاسی مخالف در اداره کشور آغاز کردهاند. کمیته عالی امنیتی یمن شامل این مقامات است: جلال الرویشان وزیر کشور در دولت مستعفی، حمود خالد الصوفی رئیس دستگاه مرکزی امنیت سیاسی، حسین خیران رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح، زکریا الشامی معاون رئیس ستاد مشترک و احمد محسن الیافعی فرمانده منطقه سوم نظامی که مقر آن در استان مأرب است. منابع یمنی پیشبینی کردند که این کمیته در اولین اقدام خود در همه مناطق یمن وضعیت فوقالعاده اعلام کرده و اعضای کمیتههای مردمی وابسته به جنبش انصارالله را به عضویت ارتش و نیروهای امنیتی درآورد. همچنین کمیتههای انقلابی یمن اولین تصمیم خود را مبنی بر منصوب کردن محمود الصبیحی به عنوان جانشین وزیر دفاع و جلال الرویشان، به عنوان جانشین وزیر کشور صادر کرد.
واکنش منفی شیوخ عرب و غربیها به ابتکار حوثیها
ابتکار الحوثیها مبتنی بر تشکیل شورای ریاستجمهوری برای حل بحران یمن با مخالفت تعدادی از احزاب یمنی بویژه احزاب جنوب این کشور و نیز جریانهای نزدیک به رئیسجمهوری مستعفی این کشور مواجه شده است. این اقدامات همچنین واکنش منفی شورای همکاری خلیج فارس، آمریکا و شورای امنیت را به دنبال داشت. شورای امنیت سازمان ملل با ابراز «نگرانی شدید» نسبت به اوضاع یمن تهدید کرد، اگر مذاکرات برای خروج این کشور از بحران از سرگرفته نشود، تحریمهای جدیدی علیه صنعا اعمال میکند. در این بیانیه، شورای امنیت از همه طرفها بویژه جنبش انصارالله یمن خواسته است توافقنامههای امضاشده برای حل بحران آن کشور مانند «طرح شورای همکاری خلیجفارس» و «کنفرانس گفتوگوی ملی» را رعایت کنند. آمریکا جمعهشب در بیانیهای مخالفت خود را با بیانیه قانون اساسی که توسط جنبش انصارالله در یمن اعلام شده است، ابراز کرد. در این بیانیه آمده است که عبد ربه منصور هادی، رئیسجمهور مستعفی یمن رئیسجمهور قانونی این کشور است. سازمان ملل نیز پس از انحلال پارلمان یمن توسط جنبش انصارالله و اعلام تشکیل شورای ریاستجمهوری جدید، نسبت به «خلأ قدرت» در یمن اظهار نگرانی کرد. مسؤولان وزارت خارجه بحرین، عمان، قطر، امارات، کویت و عربستان نیز در دیدار با وزیر خارجه آمریکا نسبت به اوضاع یمن اظهار نگرانی کردند. تهدیدات و درخواستهایی از این دست در حالی مطرح شده که همه شواهد گویای این واقعیت است که یمن طی 2 سال پس از سقوط رژیم دیکتاتوری علی عبدالله صالح با فساد اداری فزاینده و همچنین تقویت ایدههای تجزیهطلبانه مواجه بوده است. وضعیتی که منصور هادی در شکلگیری هر 2 مورد نقش بسزایی داشت. الحوثیها نیز پای به صحنه تحولات یمن گذاردند تا مانع از آن شوند این کشور به دوران قبل از انقلاب بازگردد. بنابراین مسلم است که طی روزهای آینده یمن آبستن تحولات دیگری خواهد بود که با خواست و اراده غرب و اعضای شورای همکاری خلیجفارس بسیار در تضاد است. همین موضوع حدس و گمانهایی را مطرح کرده است مبنی بر اینکه ممکن است دستهایی در تلاش باشند تا با امنیتی کردن فضای داخلی یمن، الحوثیها را درگیر بحرانی جدیتر کنند. در همین راستا، یک منبع نزدیک به الحوثیها در گفتوگو با تسنیم، احتمال دخالت نظامی غرب در یمن برای ناکام گذاشتن انقلاب این کشور را منتفی دانسته و تأکید کرده است این کشورها توانایی این کار را ندارند ولی با اینحال بهنظر میرسد برخی کشورها از طریق ایجاد فشارهای سیاسی، تحریم و کمک به گروههای دیگر در یمن درصدد سوق دادن این کشور به سمت جنگی طولانیمدت باشند.
ثبات در گرو وحدت شمال و جنوب
بهنظر میرسد برخلاف نسخهای که طرح شورای همکاری خلیجفارس و 10 کشور ناظر بر آن برای یمن پیچیده است، این کشور راه خود را برای بازسازی حکومت پیدا کرده است. کمیتههای مردمی به رهبری انصارالله و متحدان آن راه خود را برای از بین بردن خطراتی که طرح شورای همکاری برای حفظ نظام سابق دربردارد، در پیش گرفتند. در این چارچوب بیشتر گروههای سیاسی و اجتماعی درباره پر کردن خلأ سیاسی از طریق شورای ریاستجمهوری اتفاق نظر دارند اما برخی از این نیروها بویژه گروههای ائتلاف مشترک برای مذاکرات بیشتر تلاش میکنند تا شاید جای پایی در قدرت پیدا کنند که متناسب با آرمانهای سیاسی و جایگاه سابق آنها باشد اما مشکل این است که درخواستها برای جدا شدن جنوب و قطع ارتباط با شمال با حمایتهای گستردهای روبهرو شده است. طرفهای بینالمللی نیز چنین رویکردی را ترغیب میکنند و طرح شورای همکاری نیز هشدار میدهد در صورتی که کفه توافق درباره حکومتی فدرال بین شمال و جنوب برای بازسازی حکومت یمن سنگینی نکند، یمن دچار درگیریهای منطقهای طولانیمدت میشود.
جشن و شادی یمنیها
یمنیها پس از آنکه کمیتههای انقلابی در یمن اعلامیه قانون اساسی جدید را صادر کردند، در استانها و شهرهای این کشور از جمله در صنعا، پایتخت یمن جشن گرفتند و شادی کردند در حالیکه نخستین احکام کمیتههای انقلابی برای تعیین سرپرستهای وزارت دفاع و کشور نیز صادر شد. تلویزیون المنار گزارش داد آسمان صنعا و دیگر استانها و شهرهای یمن، جمعهشب نورافشانی شد. شبکههای تلویزیونی یمنی به صورت مستقیم جشن و شادی یمنیها از جمله در صنعا و صعده را پخش کردند.