
گروه سیاسی: تنها چند ساعت پس از جدیدترین ملاقات جواد ظریف و جان کری در حاشیه اجلاس امنیتی مونیخ، خبرگزاری رویترز گزارشی منتشر کرد که توانست تاحدودی فضای دور جدید مذاکرات را متاثر از خود کند. این خبرگزاری آمریکایی در این گزارش به نقل از 3 مقام ایرانی مدعی شد جواد ظریف در ملاقات اخیرش با جان کری، به او گفته است در صورت شکست مذاکرات هستهای، جایگاه سیاسی حسن روحانی بشدت آسیب خواهد دید. این خبرگزاری مدعی شده ظریف به کری هشدار داده در صورتی که مذاکرات هستهای شکست بخورد، حسن روحانی به خطر میافتد. به گزارش «وطن امروز»، خبرگزاری رویترز روز گذشته خبری را مخابره کرد که اگرچه باعث ایجاد فضای خبری خاصی درباره دولت روحانی و مذاکرهکنندگان هستهای ایران در جهان شد اما برای شاهدان رسانهای در ایران چندان هم غیرقابل پیشبینی نبود. آنطور که خبرنگار این خبرگزاری از آنکارا درباره مذاکرات برگزار شده در مونیخ گزارش داده است، 3 تن از مقامات ایرانی به خبرنگار این رسانه خبر دادهاند، در مذاکرات پشتپردهای که محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران با جان کری وزیر خارجه آمریکا داشته، به او هشدار داده است که به نتیجه نرسیدن مذاکرات هستهای به معنای مرگ سیاسی روحانی در ایران خواهد بود. براساس این گزارش، ظریف به طرف آمریکایی خود هشدار داده است که عدم توافق هستهای احتمالا باعث افول سیاسی حسن روحانی، رئیسجمهور ایران خواهد شد و این خطر را به همراه دارد که بنبست یک دههای برنامه هستهای ایران به پایان راه خود برسد. براساس خبر این خبرگزاری، محمدجواد ظریف این هشدار را نه تنها در دیدارهای اخیر خود بلکه در طول هفتههای گذشته بارها به جان کری یادآور شده است. به گفته این مقامهای ایرانی که خبر را در اختیار خبرنگار رویترز قرار دادهاند، تیم ایرانی این هشدار را نه تنها به جان کری بلکه به دیگر قدرتهای غربی که در مذاکرات حضور داشتهاند نیز اعلام کردهاند. به نوشته رویترز، این هشدار ظریف پیش از این در رسانهها گزارش نشده بود اما رسانههای ایرانی پیش از این نیز به این مساله اشاره کرده بودند.
اشاره به سابقه
مقامات غربی اما در مقابل بر این عقیدهاند که به احتمال زیاد این گفتوگو و هشدار یکی از تاکتیکهای مذاکره ظریف است تا بلکه بتواند امتیاز بیشتری از آنها دریافت کند اما آنها نیز به این نکته اشاره کردهاند که با شکست مذاکرات، نفوذ سیاسی روحانی بشدت کاهش مییابد. «هشدار در مورد اینکه شکست در مذاکرات هستهای میتواند باعث قدرت گرفتن محافظهکاران تندرو در ایران شود، برای این مطرح شده است که این افراد در طول ۱۲ سال گذشته موضع محکمی گرفته و به مرحله حساسی رسیدهاند و در عین حال زمان برای رسیدن به توافق نهایی نیز کم بوده و دو طرف تنها تا ۳۰ ژوئن فرصت دارند تا به توافق نهایی هستهای برسند.» به گزارش رویترز، هر دوطرف این مذاکره یعنی باراک اوباما، رئیسجمهور آمریکا و حسن روحانی، رئیسجمهور ایران که گفته میشود آینده سیاسی و شغلی خود را بر روی این معامله بنا کرده است، مخالفان سرسختی در داخل دارند که باعث میشود ابعاد توافق بین ایران و آمریکا محدود شود. با این حال یکی از مقامهای آمریکایی دریافت چنین هشداری از طرف ایرانی را تکذیب کرده و بیان کرده است: «ما ارزیابی سیاست ایران را به ایرانیان واگذار میکنیم اما این شایعه نادرست است.» با این حال مقامات ایرانی اصرار دارند که ظریف این نگرانی را با جان کری مطرح کرده است. این دو وزیر امور خارجه طی هفتههای گذشته بارها با یکدیگر ملاقات کردهاند تا بلکه بتوانند راهی برای شکستن بنبست به وجود آمده در مذاکرات بیابند؛ آنها اخیرا روز جمعه نیز در حاشیه نشست امنیتی مونیخ با یکدیگر دیدار داشتند. یکی از مقامهایی که بهصورت مستقیم، در جریان دیدارهای ظریف با جان کری بوده، به رویترز گفته است: «به دلیل اینکه روحانی در خط مقدم این گفتوگوها قرار دارد بیشترین ضربه را او میخورد.» دیگر هیاتهای دیپلماتیک غربی نیز بیان کردهاند که ایرانیان طی دیدارهای اخیر بارها این موضوع و نگرانی را مطرح کردهاند. آنها بیان کردهاند اگر گفتوگوها به نتیجه نرسید، روحانی به حاشیه رانده شده و نفوذ و قدرت داخلیاش بشدت کاهش مییابد و دست برتر را به تندروها در ایران میدهد. یکی از مقامات ایرانی که دسترسی مستقیمی به مذاکرات دارد میگوید، طرف آمریکایی از لغو تحریمها طی چندین سال حرف میزد و این در حالی است که ایران میخواهد تحریمهای نفتی و بانکی ایران ظرف ۶ ماه لغو شود. مقامات غربی میگویند، همانطور که مذاکرهکنندگان ایران به صورت محرمانه میگویند فضا برای توافق در حال کم شدن است، هیأتهای آمریکایی و اروپایی نیز چنین نظری دارند.
ظریف تکذیب کرد
روز گذشته و زمانی پس از انتشار این گزارش، متنی به نقل از جواد ظریف به رسانهها داده شد که در آن ظریف این ادعای رویترز را تکذیب کرد. براساس این متن،وزیر امور خارجه ایران گزارش برخی رسانههای غربی درباره محتوای مذاکرات با همتای آمریکایی خود را «کذب محض» خواند. محمدجواد ظریف گفت: در هیچیک از ملاقاتهای انجام شده به هیچوجه مباحث داخلی مطرح نشده و مطلب منتشر شده در این زمینه کذب محض است. رد ادعای رویترز توسط جواد ظریف البته موضوعی است که باید پذیرفته شود و قاعدتا روایت رسانههای غربی از مذاکرات قابل استناد نیست با این حال اما به نظر میرسد یادآوری یک نکته مهم در این شرایط بسیار حیاتی است و آن اینکه به فرض دروغگویی خبرگزاری رویترز، اما این یک واقعیت است که خط خبری رویترز، یک موضوع جدید نیست. یعنی این برای اولین بار نیست که موضوع مذاکرات هستهای با مسائل سیاسی داخلی ایران گره زده میشود و متاسفانه این جواد ظریف بود که خط گره زدن مذاکرات هستهای با مسائل داخلی ایران را کلید زد. ظریف چند ماه قبل، به صورت صریح و آشکار در شورای روابط خارجی آمریکا به هاله اسفندیاری، همکار جورج سوروس در موسسه وودرو ویلسون، گفت در صورت شکست مذاکرات هستهای، جریان سیاسی متبوع آنها انتخابات آتی مجلس ایران را به غربستیزان خواهد باخت. بنابراین خط ارتباط دادن مذاکرات هستهای به مسائل داخلی ایران را نخستین بار خود آقای ظریف به صورت صریح و آشکار مطرح کرد البته این برای نخستینبار نبود که ظریف مسائل داخلی ایران و رقابتهای جناحی در ایران را به موضوع مذاکرات هستهای گره میزد. ظریف پس از توافق ژنو، 2 بار دیگر نیز به صورت تلویحی درباره شکست مذاکرات و بازگشت جریان غرب ستیز بر مستند قدرت در ایران، به غربیها هشدار داد؛ یک بار طی پیامی در توئیتر و یک بار دیگر نیز در یک فیلم ویدئویی قبل از مذاکرات وین البته این موضوع یعنی پیگیری منافع حزبی در مذاکراتی که اسم آن ملی است، گویا یکی از تخصصهای جواد ظریف است چراکه او در دولت محمد خاتمی نیز در مذاکرات هستهای سعدآباد در مذاکراتی که با محمد البرادعی داشت، به دنبال منافع حزبی جریان سیاسی متبوع خود بود. او در گوشهای از سالن مذاکرات و در گفتوگو با البرادعی درباره تفسیر مدیرکل وقت آژانس از موضوع تعلیق چانهزنی میکرد و آنجا از تاثیر این تفسیر بر انتخابات داخلی ایران (احتمالا انتخابات ریاست جمهوری سال 1384) میگفت. به هر حال به نظر میرسد اکنون که خبرگزاری آمریکایی رویترز در آستانه دور جدید مذاکرات، درباره تاثیر این مذاکرات بر آینده سیاسی حسن روحانی گزارش منتشر میکند، دلایل و ریشههای انتقادات به این رفتار آقای ظریف بیشتر ملموس باشد. منتقدان سیاستهای هستهای آقای ظریف بارها اعلام کردند پیوند زدن مذاکرات هستهای به مسائل داخلی ایران، این پیام را به طرف غربی مخابره میکند که طرف ایرانی بشدت نیازمند توافق است و همین موضوع میتواند توافق هستهای را سختتر کند! اگرچه هیچگاه انتقادات منتقدان شنیده نشد و حسن روحانی جواب منتقدان را با توهین و اتهام داده است اما اکنون که یک به یک درستی انتقادات در حال ثابت شدن است، حداقل این انتظار وجود دارد که بار دیگر چنین خطاهای هزینهسازی تکرار نشود البته این واقعیت را دیگر همه در ایران متوجه شدهاند که گره زدن مذاکرات هستهای به مسائل انتخاباتی ایران آشی بود که جواد ظریف پخت آن را شروع کرد و اکنون خبرگزاری رویترز در حال هم زدن آن است.