
حفر چاههای غیرمجاز برای کشاورزی محصولات پرآب در حالی به خشکسالی استان گلستان دامن زده است که به گفته کارشناسان، عمق آبهای زیرزمینی استان به ۱۵۰ متر افت داشته است. به گزارش مهر، خشکسالی در سالهای اخیر باعث شده کشاورزان بیش از گذشته به حفر چاههای غیرمجاز ترغیب شوند و در خیلی موارد هم هیچ سیستم نظارتی در این باره وجود نداشته است. چاههای غیرمجاز در استان گلستان حدود ۴۷ درصد از چاههای کل استان را تشکیل میدهد این در حالی است که از سال ۱۳۸۶ در سطح استان برای مصارف کشاورزی مجوز حفر چاه جدید نیز صادر نمیشود. هرچند به گفته مسؤولان، چاههای غیرمجاز استان بیشتر دارای عمق و میزان آبدهی کم و اکثرا اراضی تحت پوشش کمتر از
۲ تا ۳ هکتار دارد اما دلنگرانی بابت حفر این چاهها روز به روز بیشتر میشود. کاهش آبهای سطحی و عدم توسعه کشاورزی باعث شده استفاده از آبهای زیرزمینی بهصورت بیرویهای افزایش پیدا کند و سفرههای آبهای زیرزمینی پایینتر رود. آمارهای کشوری نشان میدهد در سالهایی که میزان بارندگی کم بوده، آب مورد نیاز با حداکثر برداشت از منابع زیرزمینی تامین شده است. در واقع ما بدون تغییر در شیوه آبیاری با الگوی کشت و درست در دورههای خشکسالی، بیشترین فشار را به منابع آب زیرزمینی، رودخانهها و تالابها وارد کردهایم. بخش کشاورزی بیش از ۹۰ درصد و براساس برخی آمارها تا ۹۴ درصد آب کشور را مصرف میکند و با وجود این سهم بالا، راندمان مصرف آب در این بخش بسیار پایین و کمتر از ۴۰ درصد گزارش میشود. یک کارشناس ارشد مهندسی منابع آب با بیان اینکه سطح آبهای زیرزمینی در استان کاهش یافته، گفت: بهتر است با تغذیه مصنوعی، سطح آبهای زیرزمینی افزایش یابد. عبدالرضا یوسفی در گفتوگو با مهر اظهار کرد: همه ما آب را در سطح میبینیم، این در حالی است که با افت آب زیرزمینی از شرق تا غرب استان مواجه هستیم. در حال حاضر به طور متوسط نسبت به گذشته ۱۵۰ متر افت آب سطح زیرزمینی داریم. اگر در گذشته برای بهرهبرداری از آب ۲۰ متر لولهگذاری میشد، اکنون باید حدود ۸۰ متر لولهگذاری شود. یوسفی با اشاره به اینکه اکنون حدود ۴۰ هزار حلقه چاه آب داریم و روز به روز بر متقاضیان آن افزوده میشود، اظهار کرد: عمق حفاری چاهها ۳۵۹ متر است که حدود ۲۰۰ متر عمق آبهای زیرزمینی پایین رفته است. یوسفی با بیان اینکه قنات، شاهکار صنعت آب است که از ۲ هزار و ۵۰۰ سال قبل به ایرانیان نسبت داده شده، تصریح کرد: در گذشته بیش از ۷۷۰ رشته قنات داشتیم که اکنون این مقدار به کمتر از ۲۰۰ قنات رسیده است. یک کارشناس ارشد جنگلداری گفت: تخریب جنگلها و قطع درختان موجب کاهش جدی سطح آبهای زیرزمینی شده و اگر این روند ادامه پیدا کند در سالهای آینده همین ذخیره آبهای زیرزمینی را هم از دست خواهیم داد. مریم رضایی در گفتوگو با مهر ادامه داد: نگهداری آب یکی از اثرات مهم جنگلها و مراتع است و اگر جنگلها و مراتع از پوشش گیاهی خوبی برخوردار باشند، آب حاصل از بارندگی در زمین نفوذ کرده و موجب تغذیه آبهای زیرزمینی میشود. وی با اشاره به تاثیر جنگل بر اقلیم منطقه، تامین و بحران آب در استان افزود: بحران آب که علت آن کاهش بارندگیها و در نتیجه تخریب طبیعت و قطع درختان است، باعث شده استان گلستان شرایط خوبی از لحاظ منابع آبی نداشته باشد. وی ادامه داد: با پایین رفتن سطح آب، زمین نشست کرده و زمینی که نشست میکند قابلیت این را ندارد که در صورت بارندگی آب را جذب کند. رضایی افزود: متاسفانه در حال حاضر تعدادی از افراد سودجو با حفر چاههای غیرمجاز بدون اخذ مجوز اقدام به برداشت از منابع آب زیرزمینی میکنند و این مساله باعث بههم خوردن تعادل ورودی و خروجی منابع آب زیرزمینی میشود.