شادی رستمی: بوفالو دومین اثر کاوه سجادی حسینی است که امسال در جشنواره فجر حضور داشت. ایده این فیلم از چند سال قبل همراه وی بوده و به نام ضد نور مجوز گرفته است. نام فعلی به این مفهوم انتخاب شده که بوفالو حیوانی است که به همه چیز بسیار بی‌تفاوت است و بی‌توجه از مزارع رد می‌شود. بوفالو در عین حال طماع است و به سراغ تمساح می‌رود تا آن را بخورد ولی آخر در دام می‌افتد. تم اصلی بوفالو هم همین طمع است.
بوفالو قرار بوده پر تعقیب و گریز و معماگونه باشد. پس از چند سال فقدان فیلم‌های حادثه‌ای، بوفالو با خلاصه‌ای از این دست ما را امیدوار می‌کند: زن و شوهری(هومن سیدی و سهیلا گلستانی) پس از یک دزدی بزرگ به بندر انزلی می‌گریزند و قصد دارند از کشور فرار کنند که سر و کارشان به یک غواص قدیمی به نام بهرام
بوفالو (پرویز پرستویی) می‌افتد.
افسوس که پس از دیدن این فیلم درمی‌یابیم که از نقاط ضعف فراوانی لطمه خورده و نمی‌تواند در حد و اندازه‌های یک اثر استاندارد مطرح شود.
بوفالو ابتدا با ریتم تندی آغاز می‌شود و مطلعی پرکشش و هیجان‌انگیز دارد اما به ناگهان متوقف شده و نامتوازن و کسالت‌بار می‌شود. منطق سجادی برای بسیاری از اتفاقات قصه غیرقابل همذات‌پنداری یا حتی درک صحیح است. بیننده حتی نمی‌فهمد پیمان براساس چه منطق و نیتی خودش را به آب زده. اگر کارگردان قصد داشته داستان اصلی را پس از یک واقعه فرعی روایت کند، روش جالبی برای حذف کاراکتر انتخاب نکرده است. بوفالو به کمبود داستان دچار است و دیالوگ کم می‌آورد. همه اجزای اثر در نوعی کسالت و کمبود دست و پا می‌زنند و در نهایت به عذاب مخاطب می‌رسند به طوری که بسیاری فیلم را در میانه ترک کردند آن هم در مقطعی که به بهایی گزاف و زحمتی فراوان بلیت تهیه کرده بودند. فیلمنامه قرار بوده به اثری قصه‌گو مبدل شود اما حاصل فیلمی است گنگ، بی‌سر و ته و از فقدان جذابیت‌های لازم برای همراه کردن بیننده رنج می‌برد. کارگردان بی‌آنکه زمینه لازم برای مطرح کردن معما را بچیند، بیننده را در میان شک و تردید و سوال‌های بی‌جواب رها کرده و نه‌تنها اصراری بر پاسخگویی ندارد بلکه با کش دادن بیش از حد اثر او را خسته می‌کند. وی انگیزه‌ای به زن و شوهر نمی‌دهد و مرتب بیننده را نه با حل معما و لذت کشف بلکه بی‌جواب ماندن پرسش‌های اساسی سردرگم رها می‌کند. سجادی خود اظهار داشته که به عمد با حذف مولفه‌های دراماتیک خواسته روابط کاراکترها به طور متفاوتی پیش برود و بیشتر بعد انسانی داشته باشد اما این نوع تقابل انسانی به عقیده نگارنده سبب انحراف فیلم از مسیر اصلی‌اش شده است. فیلمی در ژانر حادثه‌ای – معمایی عنصر تعلیق می‌طلبد که بوفالو فاقد آن است. همچنین کمترین حس غافلگیری به بیننده نمی‌بخشد. تناسبی در انتخاب بازیگر وجود ندارد و کارگردان نتوانسته از این بازیگران خوب نقش‌آفرینی‌های مناسب دریافت کند. انگار همه چیز دست به دست هم داده تا بوفالو را نابود کند. اگر واقعا کارگردان طبق ادعای خودش قصد داشته به مرداب جان بدهد و در مقام کاراکتر اصلی قرارش دهد، به‌رغم نو بودن ایده، چندان در این عمل موفق نشده است. اگر هدف جان‌بخشی به طبیعت است نباید یک فضای راکد و ساکن را در یک داستان تعقیب و گریز قرار داد آن هم در کنار بازیگران کارکشته‌ای که همه از آنها تصور ذهنی دارند. چنین عملی از کارگردان سبب شده بازیگران ضرب داستان مورد نظرش را بگیرند و خود راکد و بی‌حرکت باشند. سیدی و گلستانی شمایل یک زن و شوهر را ندارند و بده بستان میانشان خوب درنیامده است. پردازش کاراکترها چنان ضعیف است که نقش‌آفرینی‌ها را تحت تاثیر قرار می‌دهد و از ریخت می‌اندازد. پرویز پرستویی که در چند سال اخیر ستاره‌ای کم‌فروغ بوده پس از مدت‌ها با فیلمی بازگشته که متاسفانه گوشه‌ای از بازی‌های فوق‌العاده‌اش را یادآوری نمی‌کند و تنها حسرت بر جا می‌گذارد. او به حمایت از کارگردان برمی‌خیزد و تمام‌قد از فیلمنامه که موردعلاقه‌اش است دفاع می‌کند اما این سبب نمی‌شود بوفالو در نظر مخاطب اثری دیدنی جلوه کند. شاید به این جهت که کم و بیش المان‌هایی از سینمای اروپای شرقی را در خود دارد و با تکیه بر آن مولفه‌ها سعی دارد ادای آنچه را که نیست دربیاورد و همین سبب افت شدید آن می‌شود. اگرچه کارگردان و همایون اسعدیان در مقام تهیه‌کننده اینطور وانمود میکنند که در پی فتح گیشه نیستند اما به نظر می‌رسد بوفالو با لحن و نوع روایت و بازی‌های کم‌رمق حتی نتواند کف فروش را پر کند. حتی حضور پرستویی نیز به نجات فیلم نخواهد آمد چرا که او در این چند سال پای هر فیلمنامه‌ای می‌ایستد موفق از آب درنمی‌آید.
رخی که خیلی هم دیوانه نبود
«رخ دیوانه» بهترین اثر از دید مخاطبان بوده و در انتهای فیلم از رضایتی که بر چهره تماشاگران نقش بسته بود می‌شد به تاثیر فیلم پی برد. داوودی کارگردانی است که به سبب آثار اغلب کمدی‌اش شهرت دارد، آثاری چون من زمین را دوست دارم، جیب‌برها به بهشت نمی‌روند، سفر جادویی و نان، عشق، موتور1000 که همگی از جایگاه خوبی نزد مخاطب برخوردارند. پس از ساخت تقاطع که اثری جوان‌پسند و اجتماعی بود او با زادبوم و اکنون رخ دیوانه نشان می‌دهد که در میانسالی در پی کاویدن دغدغه‌های نسل جوان است. رخ دیوانه نامش را از حرکتی در شطرنج گرفته که به روایت عوامل شعار اثر است: وقتی رخ تنها می‌شه و دیگه هیچ مهره‌ای نیست که کمکش کنه، آخرین راه‌حل رو انتخاب می‌کنه، خودش رو نابود می‌کنه تا بازی مساوی بشه.فیلم داستان چند جوان را روایت می‌کند که در اینترنت با یکدیگر آشنا می‌شوند و در خارج از فضای مجازی قرار می‌گذارند که این قرار سبب رخ دادن اتفاقی هولناک شده و بر زندگی همه‌شان تاثیر می‌گذارد. با دیدن نام بازیگران و کارگردان، بی‌شک اعتبار و بازی‌های متفاوتشان بیننده را برای کاری متفاوت و خاص آماده می‌کند. به‌راستی شروع رخ دیوانه بی‌نظیر است. خود خود سینماست. راوی، پیروز، یکی از کاراکترهای اصلی (امیر جدیدی) است و از تمام اتفاقات تا به انتها مطلع و دانای کل است. داستانی را که روایت می‌شود بارها نقض می‌کند و به این شکل با گره‌افکنی و رودست زدن داستان را جذاب می‌کند. اینکه هر کاراکتر داستان مجزایی داشته باشد، از نمونه‌های کمیاب و در عین حال تاثیرگذار سینمای ما است که شاید شبیه آن را در کافه ستاره سامان‌مقدم و تقاطع از خود داوودی دیده باشیم که با مونتاژ موازی 5 خرده‌روایت را با هم جلو برده و به طرز هولناکی به هم متصل کرد. این فرم در تدوین کار را به مراتب راحت‌تر می‌کند. فیلم توفانی شروع می‌شود. معرفی‌ها جذاب، هیجان‌انگیز و بعضا کمیک‌اند و به خوبی نبض بیننده را به دست می‌گیرند. استفاده از جلوه‌های خاص تصویری، نمایش تکنولوژی‌های نوین ارتباطی، نام بردن و نمایش دادن انواع المان‌های جوان‌پسند، تسلط نسبی محمدرضا گوهری و داوودی را در نگارش فیلمنامه نشان می‌دهد. تا لحظه شکل‌گیری بحران نیز همه چیز خوب است اما متاسفانه فیلم دچار سکته می‌شود و برج انتظارات بیننده فرو می‌ریزد. داوودی آنچه را که با دقت و ظرافت پیش برده بود به یک‌باره نابود می‌کند و برای جمع کردن و شکل دادن به آن متحمل زحمت زیادی می‌شود که در نهایت به پیشبرد و بهبود اثر کمکی نمی‌کند. کاراکترها در راستای ادامه داستان شخصی خود هیچ کوششی نمی‌کنند، گویی اهدافشان را جایی در میانه راه رها میکنند و تبدیل به عروسک کوکی می‌شوند. ورود کاراکتری بی‌هدف مانند پدر غزل (بیژن امکانیان) به داستان کاملا بیجا و اضافی است و حتی داستان پرآب چشمش بیننده را تحت تاثیر قرار نمی‌دهد. اصلا با حذف او یا مادر ماندانا چه اتفاقی برای شالوده کار می‌افتد؟ اگر حضور آنها بسیار ضروری بوده می‌شد با چند جمله اشاره‌ای کرد و منظور را رساند اما سکانس‌های کشدار این دو فیلم را به کل از ریتم انداخته است. تأسی از سریال‌های ترکی سبب شده تجاوز و هتک حرمت در این فیلم نیز جایگاهی بیابد و به کاراکتری ربط داده شود. رخ دیوانه در دقایق میانی به ملغمه‌ای هفت جوش تبدیل می‌شود که هرکس در آن ساز خود را می‌زند، عنان کاراکترها از دست بیننده و کارگردان در می‌رود، داستان از حس و حال افتاده و حتی اپیزودبندی هم سبب تفکیک نمی‌شود. داوودی در بعد معمایی داستان اهمال کرده و چنان بحث اخاذی و کلاهبرداری را از آب درآورده که به سرعت می‌توان به هویت فرد مورد نظر پی برد. در این مورد می‌توان «رخ دیوانه» را با «رز زرد» داریوش فرهنگ مقایسه کرد که داستانی مشابه داشت و کپی مو به موی فیلمی هالیوودی با نام «دانم تابستان گذشته چه کردهای؟» بود. در آن زمان بسیاری بر فرهنگ تاختند و فیلم او را فاقد ارزش‌های هنری دانستند و فیلم هم در اکران خیلی موفق نبود ولی اکنون پس از سال‌ها به نظر می‌رسد برخی بینندگان هم به کپی‌های دست‌چندم علاقه و اعتقاد پیدا کرده‌اند. رفت‌وآمد نامناسب کاراکترها به متن اثر و حرف‌های نشانه‌دار آنها سبب می‌شود مخاطب سینماشناس به‌سرعت دست سازنده را بخواند و در بهترین حالت منتظر پایانی درست و درمان بنشیند. اگرچه کارگردان جز ساخت یک فیلم معمایی- حادثه‌ای در پی شناساندن خطرهای اجتماع به نسل جوان و نمایش فرصت‌ها و تهدیدهاست اما در کمال تاسف رخ دیوانه ساده‌انگارانه‌تر از آنی است که سبب انتقال پیام شود. شاید از دیدگاه روانشناسی بتوان گفت شروع پرشور، هیجان و بی‌قید اثر از درونیات نسل جوان امروز سرچشمه می‌گیرد و این شور در میانه راه به سردرگمی و یاس مبدل می‌شود ولی چنین تحلیل‌هایی در ظرف اثری ساده و سینمایی نمی‌گنجد. البته اینگونه نیست که رخ دیوانه مطلقا حرفی برای گفتن نداشته باشد. هر یک از جوان‌های گروه نماینده و متعلق به یک قشر از جامعه است و تقابل این افراد و آشکار کردن اهداف، شیوه تصمیم‌گیری و احساساتشان هر یک می‌تواند دستمایه فیلمی جداگانه قرار گیرد.