میکائیل دیانی: دولت یازدهم با شعار «چرخش سانتریفیوژها؛ همزمان با چرخش چرخ اقتصاد کشور» روی کار آمد و همه توقع داشتند بعد از روی کار آمدن روحانی این اتفاق محقق شود. روحانی و تیم همراهش نیز همه سرمایه‌گذاری خود را روی این حوزه انجام دادند و مبتنی بر نگاه خود به پیشرفت تمام تخم‌مرغ‌های خود را در سبد سیاست خارجه، آن هم روی مذاکرات هسته‌ای قرار دادند.
چند ماه مذاکره منجر به بیانیه اقدام مشترک ما بین ایران و 1+5 شد. روحانی درباره این توافق در نامه‌ای به رهبر انقلاب اعلام کرد حق غنی‌سازی به رسمیت شناخته شد و سد تحریم‌ها ترک برداشت و همچنین به همه ملت ایران در باب این موفقیت عظیم تبریک گفت اما طرف غربی در گفت‌وگوهای مکرر اعلام کرد ساختار تحریم‌ها به قوت خود باقی است و هیچ حق غنی‌سازی برای ایرانی‌ها به رسمیت شناخته نشده است. با گذشت چند ماه مشخص شد بیش از آنکه روحانی و همراهانش حقیقت را بگویند، این طرف غربی است که راست می‌گوید، چرا که کم‌کم تاسیسات هسته‌ای ایران تعطیل شد اما تحریمی برداشته نشد و این خود موجبات دلسردی مردم و بدبینی هر چه بیشتر به مذاکرات و طرف‌های مذاکره‌کننده غربی را ایجاد کرد. حالا یک سال و چند ماه از راهی که دولت رفته، گذشته و 22 بهمن و شعارهای آن شاید مصداق خوبی برای بررسی توجه و حمایت مردم از آنچه تاکنون طی شده، باشد. جست‌وجو را از خبرگزاری‌های دولت شروع می‌کنیم؛ رسانه‌هایی که در این مدت همه اقدامات را معطوف به حل مشکلات اقتصادی مردم بیان می‌کردند. رسانه‌های رسمی دولت که باید تلاش‌شان را کرده باشند تا مگر دستنوشته‌ای یا شعاری در حمایت از مسیر یک سال و نیمه دولت بیابند؛ ناکام بودند. این عدم حمایت درباره مشی دولت در مذاکرات هسته‌ای بیشتر از همه به چشم می‌آمد.
«نارضایتی» مردم از مذاکرات بی‌فایده 18ماهه در عین پلمب تاسیسات هسته‌ای حالا دیگر به یک اعتراض عمومی بدل شده است. فهم این مساله برای دولتی‌ها آنقدر هم سخت نیست. کافی است عکس‌ها و فیلم‌های راهپیمایی‌های این 2سال در هیات وزیران بازبینی شود تا رئیس‌جمهور به نتیجه رفراندومی که مدنظرش بود، بیشتر فکر کند.
شعارهایی که توسط همه طیف‌های مردمی در راهپیمایی 22 بهمن 93 سردست گرفته شد، بیشتر از همیشه ضدآمریکایی بود. «توافق خوب لغو همزمان همه تحریم‌ها»، «توافق نکردن بهتر از توافق بد است»، «گرگ، گرگ است فقط قصد دریدن دارد»، «توافق سیاسی، نیرنگ آمریکایی»، «نه تحریم نه ذلت، مذاکره با عزت»، در دست راهپیمایان دیده می‌شد.
جمعی از راهپیمایان که از حوالی خیابان وصال وارد خیابان انقلاب شدند دستنوشته‌هایی درباره پیاده‌روی محمدجواد ظریف و جان‌‌کری، وزرای خارجه ایران و آمریکا در دست داشتند که روی آن نوشته شده بود: « آقای ظریف! شما با وزیر خارجه شیطان بزرگ قدم زدید، فقط خواستیم بگوییم ما بی‌سوادیم اما فهمیده‌ایم آمریکا قابل اعتماد نیست». روند شکل‌گیری مذاکرات در دوره مسؤولیت محمدجواد ظریف به نحوی بوده است که در ابتدا به دلیل اهمیت رفع تحریم‌ها برای مردم از اهمیت برخوردار بود. شعار «چرخیدن چرخ زندگی مردم» از سوی حسن روحانی نیز در همین راستا تحلیل می‌شد. موافقت ابتدایی مردم با مذاکرات و البته توافقنامه ژنو - که هیچ‌گاه متن ترجمه صحیح فارسی آن از سوی وزارت امور خارجه به رسانه‌ها داده نشد - به دلیل اهمیت این مذاکرات در رفع تحریم‌ها بود. حالا اما 15 ماه است سایه سنگین توافق ژنو به دلیل عدم اتخاذ دیپلماسی صحیح چرخ زندگی را تحت تاثیر قرار داده است و مردم به انتظار نتیجه نهایی مذاکرات باید تا تیرماه نیز برای بار چندم صبر کنند.
همین مساله موجب شده است بسیاری از ایرانیان با ناامیدی و نارضایتی به مذاکرات بنگرند. 22 بهمن 93 یک نفر هم در حمایت از «مذاکرات هسته‌ای جواد ظریف» شعار نداد. حتی دانشجویان و اساتید دانشگاه نیز نتوانستند از این مذاکرات حمایت کنند. با اینکه آنها در طول چند ماه گذشته بر انجام و رسیدن به یک «توافق خوب» اصرار داشته‌اند اما مسیر فعلی مذاکرات را در راستای رسیدن به این نوع از توافق درست نمی‌دانند. انتقادهای دانشجویان پس از پیاده‌روی ظریف با جان کری بیشتر هم شده است.
در تجمعی که جمعه گذشته در مقابل وزارت امور خارجه برگزار شد شعارهایی مانند «فرزندان انقلابی؛ آمریکا شیطان است» و «توافق خوب هسته‌ای حق مسلم ماست»، «با کری بودن بهتر است یا باکری بودن؟»، «نه سازش نه ذلت، مذاکره با عزت»، «ایرانی می‌میرد ذلت نمی‌پذیرد»، «آمریکا شیطان است دشمن قرآن است»، «ای دانشجو ما با هم متحد می‌شویم تا برکنیم ریشه استکبار»، «راه سعادت ماست قرآن جهاد شهادت» و
« نتیجه دیپلماسی لبخند، نفت 40 دلاری» از سوی تجمع‌کنندگان بیان شد و پلاکاردهایی با محتواهایی مانند «نتیجه توافق ژنو؛ 110 هزار میلیارد تومان ضرر اقتصادی در بورس» و «آقای ظریف! ویزای آقای ابوطالبی چه شد؟» در دست دانشجویان دیده می‌شد. از سال گذشته و پس از فراخوان رئیس‌جمهور برای حمایت از توافق ژنو حتی یک استاد دانشگاه نیز در حمایت از این توافق ناکام سخن نگفته است؛ به گونه‌ای که برخی طرفداران دولت هم حتی می‌گویند حاضر نیستند آبروی علمی خود را هزینه این توافق بسیار بد کنند، اگرچه افرادی چون زیباکلام و شیرزاد بالکل اصل انرژی هسته‌ای را «ضرر» تلقی کرده‌اند و در حمایت از «هرتوافقی بهتر از عدم توافق است» سخنرانی کردند؛ سخنرانی‌ای که حتی جریان اصلاح‌طلبی هم نسبت به موضع منفعلانه آن واکنش نشان داد. توافق ژنو به‌رغم نداشتن موافق اما منتقدان زیادی دارد. دانشجویان و اساتید دانشگاه از منتقدان جدی «مذاکرات به این شکل» هستند و با خوش‌بینی به مذاکرات نمی‌نگرند. در این میان اساتیدی هم بوده‌اند که به خاطر انتقاد از توافق ژنو راهی دادگاه نیز شده‌اند اما گفته‌اند دست از اعتراض برنخواهند داشت حتی اگر 8 ـ 7 سال آب خنک بخورند. سعید زیباکلام همین هفته گذشته با اعلام این موضوع در جمع اعضای انجمن‌های اسلامی اعلام کرد: «حتی اگر این حرف‌ها منجر به 8 ـ 7 سال زندان باشد باز حرف خود را می‌زنم و حاضرم در میدان ولیعصر یا توپخانه 74 ضربه شلاق را بخورم». او و بسیاری دیگر از نخبگان که واقعیت موجود را بیان می‌کنند این توافق را بد می‌دانند. حالا و پس از 22 بهمن پرواضح است که یک اجماع ملی از مردم و نخبگان در عدم حمایت از مسیر فعلی مذاکرات و اعتراض به دیپلماسی فاقد عزت شکل گرفته است.