۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۵:۵۷

بازی خطرناک اوکراین

هنگامی‌که یولیا تیموشنکو را می‌بینید، انتظار دارید با یکی از زنان جذاب و موقر عرصه سیاست مواجه شوید اما امروز وقتی تیموشنکو را با آن لبخند تلخ مردانه و موج نارضایتی مشهود در چهره‌اش می‌بینید تمام آنچه در ذهن دارید، در یک آن از بین می‌رود. انقلاب نارنجی سال 2005 در اوکراین، یولیا تیموشنکو را به یک چهره جذاب بین‌المللی تبدیل کرد. او با توانایی خارق‌العاده‌اش در سخنرانی و هوشمندی بی‌نظیر در معادلات سیاسی اوکراین و آرایش ظاهری خاصی که دارد به نماد اوکراین پساکمونیستی تبدیل شد. اما حال پس از گذشت 4 سال، تیموشنکو بودن و تیموشنکو ماندن در اوکراین سخت شده و فشار اقتصادی وارد شده کمی اوضاع را برای مخالفان غرب سخت کرده است. چندی پیش تیموشنکو به پارلمان اوکراین رفت و سخنرانی بسیار مهمی انجام داد. او در مجلس اوکراین از سیاست‌های خود در دوران بحران مالی جهانی و اوضاع نابسامان کشورش دفاع کرد. اوکراین در دوران تیموشنکو به دلیل جهت‌گیری‌هایی که علیه غرب داشته تحت فشار فراوانی قرار گرفته و دولت تیموشنکو با یک بدهی 40 ميلیارد دلاری مواجه است. تیموشنکو ناچار است برای جبران بدهی‌های خود در تابستان لایحه جدیدی را برای افزایش مالیات‌ها و تعرفه قیمت انرژی مصرفی به مجلس این کشور ببرد؛ لایحه‌ای که می‌تواند موجب افزایش نارضایتی عمومی از دولت تیموشنکو شود و او را در صف‌آرایی جدید با مخالفان غربگرای خود قرار دهد و این به معنای کاهش محبوبیت او در انتخابات ریاست‌جمهوری 25 اکتبر خواهد بود. تیموشنکو مدت‌هاست برای پیروزی در این انتخابات برنامه‌ریزی می‌کند. تیموشنکو فشار بسیاری را در این روزها تجربه می‌کند و بیشترین این فشار‌ها نیز از جانب ویکتور یوشچنکو، رئیس‌جمهور غربگرای اوکراین است. یوشچنکو اخیرا با وخیم شدن وضع اقتصادی، نخست وزیر را متهم کرده که اوضاع اقتصادی اوکراین را به نابودی نزدیک می‌کند و با اصرار خود در روگردانی از نهاد‌های صاحب ثروت غربی چون صندوق بين‌المللي پول اوضاع سختی را برای شهروندان اوکراینی رقم زده است اما تیموشنکو همچنان استوار از سياست‌هاي خود دفاع و تاکید می‌کند، قرار نیست به ساز رئیس‌جمهور برقصد. اوضاع بد فعلی در عرصه اقتصاد جهانی موجب شده نهاد‌های طلبکار از اوکراین چون صندوق بين‌المللي پول برای جبران کسری‌ها، طلب‌های خود را مطالبه کنند و اوکراین نیز با انبوهی از بدهی‌های پرداخت نشده مواجه است. به اعتقاد ناظران، در این شرایط، با افزایش نرخ بیکاری در اوکراین، مردم این کشور شرایط سختی را تجربه خواهند کرد که البته این شرایط سخت و طاقت‌فرسا می‌تواند پیامد‌های مثبتی نیز برای تیموشنکو و طرفداران روسیه در اوکراین داشته باشد چرا که اصولا این جناح بنا بر تجربه تاریخی در شرایط سخت و طاقت‌فرسا جری‌تر شده و مقاومت بیشتری در تقابل با غربگرایان اوکراینی به نمایش می‌گذارد. اوکراین مدت‌هاست به صحنه منازعه طرفداران غرب و شیفتگان روسیه تبدیل شده است و در این میان بحث عضویت اوکراین در ناتو که با مخالفت جناح طرفدار روسیه همراه است به یک مساله اساسی در این کشور تبدیل شده که حساسیت‌های تاریخی و فرهنگی فراوانی را در میان مردم دامن زده است. تیموشنکو معتقد است، اصرار و پافشاری وی در حفظ استقلال تاریخی کشورش به یک جراحی فکری شباهت دارد که می‌تواند تحول بزرگی در روح و روان جامعه اوکراین بر جای بگذارد پس به تعبیر او پیکر بیمار و غربزده جامعه اوکراین که از این مریضی زمینگیر شده و نیاز به جراحی دارد، خیلی هم نمی‌تواند چهره محبوبی از جراح خود در ذهن داشته باشد. پس او با قدرت و بی‌توجه به تمام این اعتراض‌ها به مبارزه نرم خود با یوشچنکو و طرفدارانش ادامه می‌دهد و خیلی هم از اوضاع اقتصادی کشورش نگران نیست. تیموشنکو کسی بود که احساسات متمایل به روس را در اوکراین انقلابی ضد روس احیا کرد و روس‌ها نیز به خوبی از این نکته آگاهند. نزاع فعلی در اوکراین مدت‌ها آتش زیر خاکستر بود و پس از وقوع جنگ در گرجستان بود که بسیاری از خط‌کشی‌ها پررنگ‌تر شد. جنگ گرجستان موجب شد مسائل مهمی چون استقرار سپر موشکی آمریکا و عضویت اوکراین در ناتو به عنوان محل درگیری آمریکا و روسیه سایه جنگ سرد جدیدی را بر سر اوکراین بیندازد. از طرفی اروپایی‌های دلگیر از روسیه و متمایل به آمریکا نیز در این میان با اوکراین به صف‌بندی جدیدی رسیدند و مساله، پیچیدگی بیشتری پیدا کرد. تامین منافع ملی اوکراین در راستای همگرایی با روسیه و اروپا شعاری است که تیموشنکو پس از جنگ گرجستان در راس کار‌های خود قرار داده است. البته در این میان تامین نظر اروپا گاهی به ناراحتی روس‌ها و در راس همه ولادیمیر پوتین منجر شده است. پوتین از قرارداد اخیر تیموشنکو با اروپایی‌ها برای مدرن کردن زیرساخت‌های گازی این کشور چندان راضی به نظر نمی‌رسد و برای اعلام این نارضایتی، پرداخت یک وام 5 میلیارد دلاری به اوکراین را متوقف کرده است. پس به نظر می‌رسد، تامین منافع هر دو طرف خیلی هم کار ساده‌ای نیست و تصمیم‌های دشوارتری را در آینده پیش‌روی نخست‌وزیر اوکراین می‌گذارد. حال با این اوصاف اگر چه بسیاری تیموشنکو را به دلیل صراحت لهجه و مواضع قاطع وی می‌شناسند اما او مجبور شده در این روزها کمی هم جانب احتیاط را در موضع‌گیری‌ها رعایت کند. این احتیاط دلایل دیگری نیز دارد. بحث پیوستن اوکراین به ناتو باید سرانجام به همه‌پرسی مردمی گذاشته شود. آلمان و ایتالیا بازی جدیدی را برای نزدیکی به روسیه آغاز کرده‌اند و اینها کار را برای تیموشنکو سخت خواهد کرد و زنی که روزی نماد اوکراین پساکمونیستی محسوب می‌شد، حال راهی پرپیچ و خم و خطرناک را برای اثبات هویت خود پیش‌رو دارد. منبع: کوریره دلاسرا
ارسال نظر
captcha
پربیننده