کبری جعفری*: برنامه پنجم توسعه با همه مشکلات، کمبود‌ها و نقاط ضعف وکاستی خود سرانجام به سال پایانی خود نزدیک می‌شود و این روزها نمایندگان مجلس، کارشناسان و اهالی رسانه در بین اظهارنظرهای خود به برنامه ششم توسعه و بندها و مصوبات آن اشاره می‌کنند. برنامه‌های 5 ساله توسعه در کشور ما با توجه به شرایط سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی کشور و سیاست‌های ابلاغی مقام معظم رهبری و اهداف سند چشم‌انداز 1404 تدوین و نهایی می‌شود و به همین دلیل این برنامه‌ها از اهمیت خاصی چه در بعد تبیین راهکارها و چه در بعد شناخت آسیب‌ها و چالش‌های موجود در بخش‌های گوناگون کشور برخوردار است. اما نکته قابل توجه اینجاست که برای تدوین نهایی چنین برنامه‌هایی در کشور مطالعه و پژوهش و بازبینی نقاط ضعف و قوت برنامه‌های گذشته و تطبیق سیاست‌های اعمال نشده یک اصل ضروری و غیرقابل اجتناب است. در سال‌های گذشته با گسترش شهرنشینی در جامعه ایران و رشد آسیب‌های اجتماعی و همچنین شرایط اقتصادی، نشاط و شادی جامعه به نوعی تحت تاثیر این شرایط قرارگرفته و به صراحت می‌توان گفت امروزه مولفه تعریف شده و دقیقی به نام «نشاط» در جامعه وجود ندارد و در سال‌های گذشته هم، وضعیت نشاط و شادی در جامعه بشدت تحت تاثیر برخی عوامل حاشیه‌ای مانند شرایط اقتصادی، مهاجرت به شهرهای بزرگ و دغدغه‌های گوناگون مردم قرار گرفته و شاخص نشاط در سه لایه فردی، خانوادگی و اجتماعی در وضعیت نامشخصی است. این در حالی است که در بندها و مصوبات برنامه‌های توسعه درباره مقوله نشاط اجتماعی اشاره شده است: «بسط و گسترش روحیه نشاط، شادابی، امیدواری، اعتماد اجتماعی، تعمیق ارزش‌های دینی و هنجارهای اجتماعی از اولویت‌های کاری دولت‌ها به حساب می‌آید و برنامه‌ریزی در این زمینه باید در دستور کار سازمان‌های دست‌اندرکار مانند وزارت کشور، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، وزارت آموزش و پرورش و سایر سازمان‌ها و دستگاه‌های اجتماعی محور باشد.» علاوه بر این در بندها و مصوبات برنامه ششم توسعه هم به این مقوله اشاره شده است. با وجود چنین بند مهمی در قوانین برنامه‌های توسعه، پرسش اینجاست که چرا سازمان‌های اجتماع‌محور در سال‌های گذشته به این موضوع کم‌توجه بوده‌اند و چرا این برنامه در اولویت دولتمردان در ادوار گوناگون نبوده است؟!به نظر می‌رسد در شرایط کنونی با توجه به اهمیت موضوع نشاط و شادی عمومی در جامعه و نزدیک شدن به زمان اجرای برنامه ششم توسعه، فرصت مغتنمی است که ضمن ارزیابی نقاط ضعف برنامه‌های چهارم و پنجم توسعه و علل و عوامل اجرایی نشدن بندهای مربوط به نشاط اجتماعی یا به تعبیر دیگری اجرای دست و پا شکسته این قوانین در حوزه نشاط، به تدوین و ترسیم استراتژی واحد با تعریفی مشخص از نشاط در جامعه بپردازیم تا در آینده نزدیک با مشکلات گوناگونی در بحث نشاط و شادی در جامعه مواجه نباشیم. از طرف دیگر باید به این نکته توجه داشت که تنها تدوین یا افزودن بند و مصوبه‌ای در قانون درباره نشاط اجتماعی و تاکید بر عزم جدی برای اجرایی شدن آن نمی‌تواند اثرگذار باشد و 2 اصل آگاه‌سازی توده‌های گوناگون مردم و نخبگان نسبت به ضرورت این موضوع و تلاش مدیران و دست‌اندرکاران رسانه‌ای کشور برای تفهیم این استراتژی با استفاده از راهکار‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری ضروری و غیرقابل اجتناب است.