۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۷:۲۱

روایت ساده از داستان پیچیده

امیر نریمانی: برخلاف تعریف رایج، سینمایی و متداول سینما مبنی بر کارکرد سرگرمی آن، سال‌هاست که تصویر و مدیوم سینما تعریف پنهان و نقش تعیین‌کننده‌ای در بازی‌ها و معادلات جهانی دارد. برای یادآوری نقش پنهان سینما که دول قدرتمند در پس تعریف متداولش مشخص کرده‌اند نیازی نیست به گذشته‌ای دور برگردیم چرا که این نقش در جنگ اول خلیج‌فارس در سال 1990و لشکر‌کشی سال 2001 به افغانستان تحت عنوان جنگ برای آزادی
Operation Enduring Freedom و حمله به عراق در سال 2003 تحت عنوان «آزادسازی عراق» به وضوح قابل رویت است تا جایی که قبل از روشن شدن موتور ماشین جنگی، موتور دوربین‌های استودیوهای هالیوود در جهت اهداف تعیین شده در قالب امنیت ملی روشن شده بود تا زمینه را برای موجه جلوه دادن جنگی بزرگ و پرهزینه برای جهانیان و به‌طور خاص برای مردمی که امنیت و مالیات برایشان از اهمیت بالایی برخوردار است آماده کنند.کارگردانان اسمی و گاه کمترشناخته‌شده هالیوودی با کمک گرفتن از قاب‌های سینمایی سرشار از افکت و تکنیک، داستان‌های حماسی و اکشن خود را براساس اهداف مشخص‌شده برای مخاطب روایت می‌کنند تا جایی که قهرمانان فیلم‌های مهیج‌شان با قدرت و کمترین آسیب جسمی و روحی، رشادت‌های زیادی برای حفظ امنیت مردم کشور خود انجام می‌دهند؛ این همان خط داستانی و کلیتی است که در اکثر تولیدات سینمای جنگی هالیوود می‌توان دید. اما آنچه فیلم «تک‌تیرانداز آمریکایی» را از سایر تولیدات جنگی سال‌های اخیر متمایز می‌کند توجه و هدفگذاری هوشمندانه‌ای است که برای آن در نظر گرفته شده است. این فیلم،  مخاطب و مردم داخل کشور آمریکا را هدف قرار می‌دهد و در پی اقناع ذهن مردم آمریکا برای توجیه حضور بیش از یک دهه‌ای ارتش این کشور در عراق و افغانستان و مخارج هنگفت جنگی است که هزینه‌اش را مردم این کشور با پرداخت مالیات تقبل می‌کنند. فیلمی که با تاکید بر اهمیت خانواده در جامعه آمریکا و لزوم حفاظت و مراقبت از اعضای خانواده در مدیوم کوچک‌تر و حفاظت از منافع ملی در مدیوم بزرگ‌تر و با کمک گرفتن از نماد‌ها، دیالوگ‌های هدفمند و ذهنیت‌های شکل گرفته در  مخاطب داخل روایت می‌شود. اگر از اشتباهات فاحش تاریخی حوادث برج‌های دوقلوی آمریکا با تاثیرپذیری و حضور نقش اول داستان در عراق، زمان نسبتا طولانی فیلم، پلان‌های اضافه‌ای که با حذفشان خدشه‌ای به کلیت داستان وارد نمی‌شود و پایان‌بندی شتابزده و بی‌نتیجه‌اش بگذریم، می‌توان فیلم  «تک‌تیراندازآمریکایی» را فیلمی هوشمندانه با تکیه بر نشانه‌ها و نمادهای بصری، ذهنی و تاریخی و به دور از هیجانات و قاب‌های پراکشن و تکنیکال سینمای هالیوود دانست چه آنجا که ملیت «مصطفی» تک‌تیرانداز عراقی را سوری معرفی می‌کند و چه آنجا که «مصطفی» را در حالی که خود را برای آخرین نبرد آماده می‌کند در اتاقی می‌بینیم که عکسی از او به همراه تیرانداز ایرانی بر سکوی قهرمانی بر دیوار اتاقش نقش بسته است. استفاده از دیالوگ‌های حساب‌شده و روایت ساده و قابل باور، مخاطب را در موقعیتی قرار می‌دهد که تا آخر فیلم و به همراه نقش اول و قهرمان داستان به انتظار شکار تک‌تیرانداز می‌نشیند و در لحظه اصابت تیر به سر مصطفی نفس عمیقی از سر رضایتمندی و آسودگی خیال می‌کشد. دیالوگ‌های رد و بدل شده بین سرباز مجروح در فروشگاه، تصاویر مستندگونه حضور قهرمان فیلم در بین مجروحان جنگ که عضوی از بدن خود را از دست داده‌اند و گفت‌وگوی قهرمان فیلم با همسرش، بعد از بازگشت از جنگ که نیازش به خلوت کردن برای دقایقی با خود را گوشزد می‌کند؛ نگاه‌ زیرپوستی، هوشمندانه و نمادینی است که در پی سیاست‌های کلان امنیت ملی آمریکا برای توجیه حضور نظامی این کشور در خاورمیانه بویژه افغانستان و عراق در سالیان گذشته و تصمیمات احتمالی پیرامون سوریه و ایران برای افکار عمومی داخل کشور آمریکا تعیین شده است. آنچه در فیلم «تک‌تیرانداز آمریکایی» گذشت روایتی ساده و در عین حال هوشمندانه و سرشار از نشانه و نماد است برای توجیه حضور نظامی آمریکا درمنطقه خاورمیانه و پیامدهایی که تا سالیان سال کشورهای منطقه و حتی خود آمریکا را درگیر خود خواهد کرد.

ارسال نظر
captcha
پربیننده