
گروه بینالملل: آمریکا معتقد است جنگ میان غرب و روسیه فراتر از درگیری بر سر تمامیت ارضی اوکراین است. این جنگ اکنون تبدیل به حمله به نظم جهانی لیبرال غربی شده است؛ نظمی که آمریکا در پایان جنگ سرد بهسختی برای ایجاد آن براساس دموکراسی خود، حاکمیت قانون و بازارهای آزاد تلاش کرد. اگر چه روسیه قدم به این راه نگذاشته بلکه غرب را به چالش کشیده اما این چین است که برنده اصلی بحران میان غرب و روسیه خواهد بود. پایگاه اینترنتی اینسایدر در تحلیلی درباره تاثیرات ژئوپلیتیک جنگ میان آمریکا و روسیه بر منافع چین نوشت: روسیه قدم به راه نظم جهانی غربی نگذاشت، به جای آن اکنون نظم امنیتی اروپا بویژه کشورهای اروپای شرقی را به چالش میکشد. صحبت از یک جنگ سرد جدید در محافل سیاسی آمریکا آغاز شده است. روسها دیدگاههای مشابهی نیز مطرح کردهاند. کنستانتین سونین، استاد دانشکده عالی اقتصاد در روسیه درباره تفکر کرملین میگوید: روسیه اکنون در حال انجام یک ماموریت مقدس است. روسیه در حال حاضر در جنگ با آمریکاست. سیاستگذاران آمریکایی ظاهرا در تلاش برای اعمال تحریم علیه مسکو و احتمالا تسلیح اوکراین، چندان به تاثیر ژئوپلیتیک بلندمدت این مناقشه بر روابط با چین توجه نکردهاند. در صورتی که راهحل مشخصی برای جنگ اوکراین وجود نداشته باشد، برنده این بحران کشور چین خواهد بود. آنگونه که صندوق بینالمللی پول اعلام کرده، اکنون چین با توجه به برابری قدرت خرید، از آمریکا در مقام اقتصاد شماره یک جهان فراتر رفته است. پکن همچنین دست به یک طرح بزرگ تقویت قوای نظامیاش زده و به دنبال ظهور به عنوان قدرت مسلط بر منطقه خود است و روسیه به ظهور چین کمک میکند. اگر آمریکا و اروپا روابط خصمانه خود با روسیه را بهبود نبخشند ممکن است چین حتی زودتر از انتظار به جایگاه مقابله با آمریکا برسد. اقتصاد روسیه به سبب کاهش قیمت نفت و تحریمهای غرب ضربه دیده است. روسیه در تلاش برای مقابله با بحران اقتصادی خود، رو به آسیا آورده تا منابع طبیعی خود را فروخته، وامهایی را به دست آورده و توافقات نظامی جدید منعقد کند. در سپتامبر 2014 چاک هیگل، وزیر سابق دفاع آمریکا عنوان کرد: روسیه و چین مشترکا در حال توسعه سیستمهای تسلیحاتی جدید هستند. انتظار میرود در سال جاری تجارت روسیه با چین به 100 میلیارد دلار افزایش یابد در حالی که در سال 2014 این میزان 90 میلیارد دلار بود. منطق همگرایی روسیه و چین ساده است: چین نیازمند منابع است و روسیه آنها را در اختیار دارد. روسیه نیز نیازمند بازارها، سرمایهگذاری خارجی و پول است و چین آنها را در اختیار دارد. همچنین منافع ژئوپلیتیک دو کشور اشتراکاتی دارد. چین نمیخواهد آمریکاییها بر دریای چین جنوبی مسلط شوند. روسیه نیز نمیخواهد غرب به آنچه از نظر مسکو حوزه نفوذ روسیه محسوب میشود وارد شود. به طور خلاصه روسیه و چین خواهان جهانی نیستند که در تسلط آمریکا باشد. همزمان چین و روسیه به نوعی رقبای ژئوپلیتیک یکدیگر نیز هستند. روسیه با فروش نفت، گاز و دیگر منابع طبیعی به چین در کوتاهمدت منافعی را به دست میآورد اما ضعیفتر میشود. رهبران اروپا بهدرستی از بابت وضعیت اوکراین نگران هستند. باید راهحلی برای بحران اوکراین پیدا شود. در حال حاضر صحبتهای زیادی بویژه در واشنگتن درباره فضای پس از شوروی یعنی جمهوریهای متعلق به شوروی سابق که پس از سقوط شوروی مستقل شدند، وجود دارد. سیاستگذاران آمریکا و اروپا باید بدانند که فضای پس از شوروی همان فضای پیش از شوروی یعنی امپراتوری تزاری روسیه است. مسکو همچنان خود را قدرت مسلط منطقهای میداند که فرهنگ و تاریخ آن به روسیه منافعی ویژه بخشیده است. به گفته جو بایدن، معاون رئیسجمهوری آمریکا، ترسیم مجدد نقشه اروپا غیرقابل پذیرش است اما این حقیقت نیز وجود دارد که در صورت رخ دادن آن بازگرداندنش دشوار خواهد بود. اکثر متفکران راهبردی آمریکا با این مساله که چین و نه روسیه بزرگترین چالش ژئوپلیتیک علیه آمریکا در قرن 21 است، موافقند. راهبرد منطقی میگوید روسیه باید وزنه متقابلی علیه قدرت نوظهور چین باشد. با این حال در حال حاضر سیاست آمریکا و اروپا در حال هل دادن روسیه به آغوش چین است. چنین چیزی یک اشتباه ژئوپلیتیک است. اگر مناقشه روسیه و آمریکا بهبود نیابد این چین است که برنده این مناقشه خواهد بود.