گروه سیاسی: هرچه به روزهای پایانی مدت زمان جدید تعیین شده برای رسیدن به توافق هسته‌ای نزدیک‌تر می‌شویم شاهد اعترافات جزئی‌تر از سوی آمریکایی‌ها درباره برنامه هسته‌ای ایران هستیم؛ اعترافاتی که علاوه بر مشخص کردن نگاه طرف مقابل به مذاکرات هسته‌ای، با لحن تهدید و توهین‌آمیز نیز همراه است. به گزارش «وطن‌امروز»، هنوز چند روزی از اعتراف بزرگ جان کری، وزیر خارجه آمریکا مبنی بر موافقت نتانیاهو با تمدید توافق ژنو به رغم همه مخالفت‌های ظاهری وی نمی‌گذرد که باراک اوباما نیز اظهارات قابل توجهی درباره مذاکرات هسته‌ای با ایران ارائه کرد. رئیس‌جمهور آمریکا که روز دوشنبه در کاخ‌سفید با رویترز گفت‌وگو کرده است از محدودیت دست کم یک دهه‌ای فعالیت‌های هسته‌ای ایران برای حصول توافق سخن گفت. اوباما البته با عنوان کردن عبارت «بیشتر از 10 سال » و «یک دوره 2 رقمی»، بر احتمال افزایش مدت توقف فعالیت‌های هسته‌ای به بیشتر از 10 سال نیز صحه گذاشت. مدت زمانی که البته با شروطی قابل تاویل و تفسیر چون «مثبت بودن نتایج بازرسی» و «حصول اطمینان از عدم ساخت بمب اتم» همراه بود. اختلاف نظر میان آمریکا و اسرائیل که این روزها در برخی محافل رسانه‌ای نیز مطرح است از دیگر موضوعات مورد اشاره در سخنان اوباما بود. اختلافی ظاهری که در حقیقت با یک هماهنگی کامل و تنها برای پیشبرد اهداف طرفین در امتیازگیری بیشتر از ایران به نمایش گذاشته می‌شود. اوباما اما در مصاحبه خود با رویترز صراحتا از وحدت هدف آمریکا و اسرائیل در برنامه هسته‌ای ایران سخن گفت و در عین حال بر تاکتیکی بودن اختلافات و تفاوت روش‌های خود و نتانیاهو در قبال ایران برای نیل به آن هدف مشترک تاکید کرد. رئیس‌جمهور آمریکا چون گذشته سخنرانی خود را خالی از توهین و تهمت نسبت به ایران نگذاشت. وی فعالیت‌های ایران در منطقه را خطرناک و تفرقه‌افکنانه توصیف کرد. به گزارش فارس، رئیس‌جمهور آمریکا در بخشی از سخنان خود گفت: تمرکز ما باید بر این باشد که چطور ایران را از دستیابی به سلاح هسته‌ای بازداریم. به یاد داشته باشیم، زمانی که ما این توافق موقت را امضا کردیم، که برنامه ایران را متوقف کرد و غنی‌سازی سطح بالای آن را به عقب بازگرداند و در نتیجه امکان گریز هسته‌ای حین مذاکرات را کاهش داد، زمانی که توافق موقت را اعلام کردیم، نخست‌وزیر نتانیاهو همه‌جور ادعایی کرد. این یک توافق بد است، اینکه در نتیجه آن ایران در اثر تخفیف (تحریمی) 50 میلیارد دلار به دست می‌آورد و ایران به توافق پایبند نمی‌ماند اما هیچ‌کدام از آنها به واقعیت نپیوست. وی افزود: ما با بازرسی‌هایی که حتی از آنچه برخی حامیان توافق موقت اعلام کرده بودند هم سخت‌تر بود، دیدی بیشتر از آنچه آنها دارند انجام می‌دهند، به دست آوردیم. رئیس‌جمهور آمریکا ادامه داد: «بنابراین سوال این است: اگر ما واقعا داریم یک توافق را نهایی می‌کنیم، چرا منتظر نمانیم و نبینیم که آیا واقعا توافقی حاصل می‌شود یا نه؟ آیا ایران مفادی را که ما اعلام کرده‌ایم، می‌پذیرد؟ اگر ایران مفادی را بپذیرد که یک زمان گریز یک‌ساله را برای مدت 10 سال یا بیشتر، تضمین کند و در طول آن دوره ما بدانیم ایران در حال ساخت سلاح هسته‌ای نیست، با توجه به بازرسی‌هایی که داریم و اینکه اطمینان خواهیم یافت که ایران برنامه مخفی ندارد، آنوقت چرا نباید این توافق را بپذیریم، در حالی که می‌دانیم جایگزین‌ها، چه تحریم باشد و چه اقدام نظامی، اطمینان بیشتری درباره مساله ساخت سلاح هسته‌ای توسط ایران به ما نمی‌دهد؟ همانطور که مشخص است اوباما حتی در قبال توقف به تعداد سال‌های 2 رقمی باز هم از شرط و شروط قابل تاویل و تفسیر سخن گفته است.
هدف آمریکا و اسرائیل یکی است
اختلاف ظاهری اوباما و نتانیاهو که در حقیقت ابزار پیشبرد اهداف مشترک آنهاست مورد پرسش خبرنگار رویترز از اوباما قرار گرفت. اوباما در پاسخ به این سوال بر هدف مشترک آمریکا و اسرائیل تاکید کرد. وی در پاسخ به سوال رویترز در مورد اختلافش با نتانیاهو و سخنرانی وی در کنگره، گفت: «خب! اولا، من فکر می‌کنم باید اول عمق رابطه ایالات متحده و اسرائیل را درک کرد. در دولت من، میلیاردها دلار به حمایت از امنیت اسرائیل تخصیص یافته، از جمله برای برنامه گنبد آهنین که از آنها در برابر موشک‌هایی که در طول مرز به سوی‌شان شلیک شده، محافظت کرده است. همکاری‌های اطلاعاتی بی‌سابقه است و این را هم فقط ما نمی‌گوییم، این ارزیابی‌ای است که دولت نتانیاهو هم اعلام کرده است. این رابطه، ناگسستنی است. بنابراین، باید تصریح کنیم که روابط ما تا چه حد مستحکم است». وی افزود: «نکته دوم این است که ما واقعا هدفی مشترک داریم که آن کسب اطمینان از عدم دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای است. این چیزی است که من از زمانی که یک سناتور بودم، به آن متعهد بوده‌ام. این تعهدی است که من پیش از آنکه رئیس‌جمهور شوم، رسما اعلام کردم و در این چند سال هم هرآنچه درباره ایران انجام داده‌ام، در راستای همین سیاست بوده است. اما در مورد نحوه رسیدن به این هدف، اختلاف‌نظر اساسی وجود دارد؛ به طور خلاصه، درباره اینکه بهترین راه برای کسب اطمینان از اینکه ایران به سلاح هسته‌ای دست پیدا نکند، چیست».
بازرسی‌ها از هر اقدام نظامی موثرتر است
اوباما در بخش دیگری از سخنان خود بر تاثیر بازرسی‌های مدنظر آمریکا بر فعالیت‌های هسته‌ای ایران اشاره کرد و تاثیر آنها را بیشتر از هر اقدام نظامی دانست. اوباما گفت: «توافقی که داریم بر سر آن مذاکره می‌کنیم، می‌خواهد این اطمینان را به‌وجود آورد که بین زمانی که آنها بخواهند یک سلاح هسته‌ای داشته باشند، تا زمانی که واقعا بتوانند به آن دست یابند، دست‌کم یک سال فاصله باشد. وقتی این ظرفیت گریز یک‌ساله ایجاد شد، آنوقت مطمئن خواهیم بود که اگر قرار شد آنها متوقف نشوند، می‌توانیم برای متوقف کردن آنها دست به اقدام نظامی بزنیم.»وی افزود: «ما فعلا در میانه مذاکرات هستیم. آنچه ما دائما گفته‌ایم، این است که باید اجازه داد این مذاکرات پیش برود. اگر ایران با اینکه برنامه هسته‌ای خود را به تعداد سال 2 رقمی، در همین جایی که هست نگه دارد، یعنی در اصل عقب‌تر از آنچه الان هست، ببرد، اگر به اینجا برسیم و راهی هم برای راستی‌آزمایی بیابیم، آنوقت از هر روش دیگری نسبت به عدم دستیابی آنها به یک سلاح هسته‌ای، مطمئن‌تر خواهیم بود.» رئیس‌جمهور آمریکا افزود: «الان، ایران ممکن است با آن بازرسی‌های سختی که ما بر آن اصرار داریم، موافقت نکند. آنها شاید با اینکه توان غنی‌سازی‌شان در سطح پایینی باشد، یعنی چیزی که برای کسب اطمینان از زمان گریز دست‌کم یک‌سال لازم باشد، موافقت نکنند اما اگر آنها با این کار موافقت کنند، این از هر اقدام نظامی‌ای که ما بخواهیم انجام دهیم یا اسرائیلی‌ها بخواهند انجام دهند، موثرتر خواهد بود. اثر آن از تحریم‌ها هم به مراتب اثرگذارتر خواهد بود».
به دلایل انتخاباتی با نتانیاهو دیدار نمی‌کنم
در حالی که برخی رسانه‌ها علت عدم دیدار نتانیاهو و اوباما را، مذاکرات هسته‌ای ایران و اختلاف نظر این دو عنوان کرده بودند اما رئیس‌جمهور آمریکا این موضوع را رد کرد. اوباما دلیل عدم دیدارش با نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی را یک سیاست کلی انتخاباتی عنوان کرد. اوباما در پاسخ به این سوال که نظرش در رابطه با سخنرانی نتانیاهو در کنگره چیست، گفت: «می‌دانید، فکر می‌کنم نخست‌وزیر نتانیاهو در نگرانی‌هایش درباره ایران، صادق است. با توجه به سابقه ایران و فعالیت‌های بشدت تفرقه‌افکنانه و خطرناک این رژیم در منطقه، می‌توان نگرانی‌های اسرائیل درباره ایران را درک کرد. ما هم (نگران) هستیم اما آنچه ما دائما گفته‌ایم، این است که باید بر هدف نهایی خود که همان جلوگیری از دستیابی ایران به یک سلاح هسته‌ای است، متمرکز بمانیم.» وی ادامه داد: «رویکرد ما این است که فکر می‌کنیم اینکه هر نخست‌وزیر چند هفته مانده به انتخابات‌شان بیاید و در کنگره ما سخنرانی کند، اقدامی نادرست است. چراکه آنوقت این‌طور به نظر می‌آید که ما داریم جانبداری می‌کنیم.» او در پاسخ به این سوال که در صورت انتخاب نتانیاهو آیا با وی کار می‌کند، گفت: «قطعا، ما داریم در مورد موضوعات متعددی با وی کار می‌کنیم.»رئیس‌جمهور آمریکا در مورد اینکه آیا با او دیدار هم می‌کند، گفت: «حتما، همانطور که قبلا هم دیدار کرده‌ایم. تنها دلیلی که این بار با وی دیدار نمی‌کنم، این است که این سیاست کلی ما است که با افراد 2 هفته مانده به یک انتخابات، دیدار نکنیم. ما بیش از هر رهبر دیگری در جهان، با نخست‌وزیر نتانیاهو دیدار کرده‌ایم. با توجه به روابط مستحکمی که میان ایالات متحده و اسرائیل وجود دارد، انتظار دارم که همین رویه ادامه داشته باشد».
اتحاد بین‌المللی مثال‌زدنی علیه ایران ایجاد کردیم
رئیس‌جمهور آمریکا معتقد است در جریان مذاکرات با ایران توانسته یک اجماع بین‌المللی علیه تهران ایجاد کند. او گفت: «مذاکره‌کننده‌ها دارند با سرعت تمام پیش می‌روند. در نهایت مهم این بود که ما توانستیم اتحاد بین‌المللی مثال‌زدنی ایجاد کنیم که بگویند ایران باید ثابت کند به دنبال یک سلاح هسته‌ای نیست. اینکه بگویند شما می‌توانید ظرفیت بسیار محدود غنی‌سازی را برای کاربری صلح‌آمیز داشته باشید، آن هم مشروط به وجود روند بازرسی‌های سخت، تا ما از اینکه شما به دنبال رسیدن به ظرفیت گریز نیستید، اطمینان یابیم. الان هم بزرگ‌ترین چالش برای رسیدن به توافق، این است که ایران درک کند مسیر ورود مجدد به جامعه ملل، همین مسیر است.» وی افزود: «فکر می‌کنم مهم بود که به تمام طرف‌های داخل ایران این پیام روشن را می‌دادیم که ما اینجا مهاجم نیستیم. به دنبال این هستیم که اگر بتوانیم، مساله را به صورت دیپلماتیک حل کنیم اما با توجه به سابقه دخیل بودن ایران در برنامه‌های مخفی، سابقه حمایت ایران از تروریسم در منطقه و در سراسر جهان، با توجه به اظهاراتی که از سوی رژیم ایران مطرح می‌شود، از جمله اظهارات ضداسرائیلی و ضدیهودی، لازم است درک کنند که برای متقاعد کردن و اثبات کردن به جهان که آنها حاضرند برنامه هسته‌ای را دنبال نکنند، باید استانداردهای بالاتری را رعایت کنند». وی ادامه داد: «اگر آنها این کار را انجام دهند، که ما هم راه‌هایی بسیار سفت و سخت برای راستی‌آزمایی آن داریم، این بهترین مسیر برای ما خواهد بود. آنچه ما نباید انجام دهیم، مختل کردن و تضعیف مذاکرات است».