۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۳:۳۹

جهانی‌شدن ادبیات دفاع‌مقدس چگونه محقق می‌شود؟

زهرا خسروی از جمله مترجمانی است که در جشنواره‌های مختلف از جمله کتاب سال دفاع‌مقدس به‌عنوان سر گروه همکاری داشته و در کنار آن به کار ترجمه هم می‌پردازد. به گزارش فارس، وی در یادداشتی پیرامون ترجمه مواردی را مطرح کرده است. این مترجم می‌نویسد: غالب جنگ‌های دنیا به دلیل تصاحب قدرت و کشورگشایی است و در آنها خبری از ارزش‌ها و مقدسات نیست. جنگ تحمیلی ایران از معدود جنگ‌هایی است که انگیزه‌ای جز دفاع از وطن و ارزش‌های اسلامی ندارد. دوران 8 سال دفاع‌مقدس امت سرافراز ایران در حفظ و حراست از نظام مقدس اسلامی و پاسداری از مرز ملی عزت و شرف این مرز و بوم به مثابه یکی از حساس‌ترین برهه‌های حیات راستین این ملت، همچون نگینی تابناک، تا همیشه بر تارک تاریخ حماسه، ایثار و پایداری آزادگان جهان می‌درخشد. دفاع‌مقدس ایران در برابر تجاوز همه‌جانبه دشمنان اسلام، در تاریخ افتخارآفرین مبارزات حق‌طلبانه یک ملت همواره فروزان خواهد ماند. ادبیات داستانی دفاع‌مقدس همانند دیگر آثار ادبی هنگامی پایدارتر و ماندگارتر خواهد ماند که به زبان‌های زنده دنیا ترجمه شود تا دفاع‌مقدس ایران در اذهان مردم سایر کشورها نیز آنگونه که هست نقش بندد. همانگونه که آثار فرهنگی دیگر کشورها بر مردم ما تاثیرگذار است ما نیز می‌توانیم فرهنگ خود را منتقل کنیم، به شرط آنکه راه درست را بدانیم، فرهنگ کشور مقابل را بشناسیم و مناسب سرمایه‌گذاری کنیم و دست به تولید کتب ارزشمند از دو بعد محتوا و ساختار بزنیم تا اینگونه کتب قابلیت بیشتری برای ترجمه‌شدن داشته باشد. آثار داستانی که مردان بزرگ ایران را از ابعاد گوناگون به تصویر می‌کشد و نشان می‌دهد اینان به زندگی علاقه‌مند بوده‌اند، به خانواده‌شان عشق می‌ورزیدند و عاشقانه زیستند و عاشقانه هم به شهادت رسیدند، می‌تواند بسیار جذاب و خواندنی باشد. آن گروه از نوشته‌هایی که ابعاد انسانی را در جنگ مد نظر قرار می‌دهد نیز قابلیت خوبی برای ترجمه‌شدن دارد. متاسفانه دفاع‌مقدس در اذهان مردم بعضی کشورهای غربی به‌گونه‌ای خشن و بی‌رحمانه شکل گرفته است. آثار دفاع‌مقدس باید به‌گونه‌ای باشد که این تصویر نادرست را از اذهان پاک کند. دفاع‌مقدس ایران در افکار عمومی سایر ملل از جایگاه واقعی برخوردار نیست. دشمنان این مرز و بوم نیز با تبلیغات مخرب سعی کرده‌اند این جنگ را در اذهان ملت‌ها، جنگی خشونت‌آمیز و بی‌رحمانه شکل دهند و تفکرات منفی را در این زمینه گسترش دهند لذا مسؤولان و سیاست‌گذاران فرهنگی با فعالیت‌های برون‌مرزی باید تلاش کنند تا مظلومیت ایران در جنگ تحمیلی و انگیزه مردم ایران در این دفاع‌مقدس برای جهان شفاف و روشن شود. در کشور ایران کمتر به این مهم پرداخته شده است و طی چند سال اخیر ترجمه کتب ادبیات داستانی دفاع‌مقدس نزد چند ناشر معدود اهمیت پیدا کرده است. نویسندگان و ناشران متعهد ایران می‌توانند از طریق خلق آثار ارزشمند و ترجمه این آثار به زبان‌های گوناگون در حوزه دفاع‌مقدس پاسخگوی این سوالات بی‌جواب باشند. مهم‌ترین اقدام در ترجمه کتب دفاع‌مقدس، رایزنی فرهنگی ایران در خارج از کشور است. آنچه مسلم است تا زمانی که تدابیر مسؤولان ایرانی در خارج از کشور به فعلیت نرسد، جهانی‌شدن امکان‌پذیر نیست. تا زمانی که ادبیات فارسی توسط کشورهای خارجی ناشناخته باشد، نمی‌توان انتظار داشت کتب دفاع‌مقدس جهانی شود. گام اول در ترجمه کتب دفاع‌مقدس، انتخاب کتاب مناسب در این حوزه است. این انتخاب باید دور از هرگونه ساده‌گزینی و شتابزدگی باشد. در این حوزه باید بهترین کتب هم به لحاظ محتوا و هم از نظر ساختار با دقت کافی و حساسیت لازم انتخاب شود. هنگامی که کتاب برای ترجمه انتخاب می‌شود، فرهنگ و ادبیات کشور مقصد باید مدنظر قرار گیرد. مثلا وقتی می‌خواهیم داستانی را به زبان عربی ترجمه کنیم باید در نظر داشت چه نثری باید ترجمه شود، چرا که نثر رایج در کشورهایی چون اردن، لبنان و عربستان متفاوت است. گام دوم در ترجمه این کتب، انتخاب مترجم متخصص در این حوزه است. مترجم این کتب باید با فرهنگ دفاع‌مقدس آشنا باشد و به اصطلاحات جبهه و جنگ اشراف کامل داشته باشد تا بتواند معادل مناسب را در زبان مقصد انتخاب کند. مترجم اینگونه آثار باید با فضای اجتماعی مبدأ و مقصد بیگانه نباشد و در جریان تغییرات ادبیات هر دو کشور قرار گیرد.
 

ارسال نظر
captcha