برداشت‌های بی‌رویه از بستر رودخانه، معادن و خاک‌های کشاورزی مازندران، فاجعه حفره‌ای و گودال‌های بزرگی را در این عرصه‌ها ایجاد کرده است. به گزارش مهر، برداشت بی‌رویه و بی‌ضابطه شن و ماسه از بستر رودخانه‌ها و حتی مزارع، عامل بروز فجایع زیست‌محیطی جبران‌ناپذیر است. برخورداری از یک شهرک شن و ماسه تا حد زیادی مشکلات را برطرف می‌کند، موضوعی که در مازندران مورد توجه واقع شده و مقابله با برداشت‌های غیرمجاز نیز در دستور کار قرار گرفته است. دادستان مرکز مازندران در گفت‌وگو با مهر اعلام کرد: چندسالی است دستگاه قضایی برای موضوعات مختلف شعباتی ایجاد کرده و در حوزه منابع طبیعی قضات خاصی وجود دارند. حجت‌الاسلام اسدالله جعفری با عنوان اینکه نیاز استان در سال ۹۴ حدود ۱۸میلیون مترمکعب شن و ماسه و مصالح در بخش‌های مختلف عمرانی، شهری و مسکن است، گفت: حتما باید نیاز، شهرستان به شهرستان مشخص شود زیرا برداشت‌های برخی مناطق از خط قرمزها عبور کرده و در برخی مناطق برداشت‌ها کمتر بوده است. وی با بیان اینکه نیاز ما در سال ۹۳ حدود ۱۵ میلیون مترمکعب بود، گفت: این در حالی است که برای ۵ میلیون مترمکعب مجوز صادر می‌شود ولی باید با یک اطلاعات و آمار دقیق مجوز صادر شود زیرا برخی آمارها غیرواقعی است. وی با بیان اینکه دستگاه قضایی در حوزه سرمایه‌گذاری حمایت خوبی دارد، گفت: پدیده برداشت غیرمجاز شن و ماسه و تضییع حقوق بیت‌المال از جمله مشکلات است. حجت‌الاسلام جعفری تاکید کرد: باید سازوکارهای لازم برای تامین مصالح مورد نیاز استان صورت گیرد تا جلوی برداشت غیرمجاز گرفته شود.
ایجاد شهرک‌های شن و ماسه در مازندران
حجت‌الاسلام جعفری گفت: در شورای حفظ حقوق بیت‌المال به این نتیجه رسیدیم که در هر شهرستانی به تناسب نیاز منطقه، شهرک‌های شن و ماسه ایجاد شود و در ۱۱ شهرستان جانمایی شد که در 2 شهرستان ساری و نوشهر در سال آینده به‌صورت پایلوت اجرایی می‌شود. وی گفت: همه شرکت‌های شن و ماسه با مجوز اخذ شده در این شهرک‌ها فعال می‌شود زیرا اکنون یکی از مشکلات موجود فعالیت دلال‌های شن و ماسه است که سبب افزایش کاذب قیمت‌ها می‌شود. داریوش هندویی، رئیس خانه صنعت و معدن مازندران نیز با بیان اینکه بخش معدن مظلوم واقع شده است، گفت: در 4 اقلیم مازندران، معدن وجود دارد و بزرگ‌ترین معادن ما در دریاست و کافی است مواد معدنی از آن استحصال شود. در عین حال محمد محمدپورعمران، مدیرکل سازمان صنعت، معدن و تجارت مازندران، در گفت‌وگو با مهر اعلام کرد: برداشت 5/9 میلیون مترمکعب در حوزه واریزه کوهی و ۱۰ میلیون مترمکعب در حوزه منابع آبرفتی مجوز نیاز است و باید برداشت‌ها ساماندهی شود. وی بیان داشت: با قاطعیتی که دستگاه قضا دارد در حوزه دماوند با توافقی که صورت گرفته، بیش از ۱۰ معدن غیرمجاز را بستیم و با توافقی که با پیمانکار انجام دادیم، جلوی تخریب ۵۰ ساله دماوند را گرفتیم. وی با بیان اینکه از فعالیت همه معادن جلوگیری نمی‌شود، گفت: از برداشت‌های غیرمجاز توسط هر کسی که باشد، باید جلوگیری شود و کسی نباید جلوی قانون استنباط‌های خود را اعمال کند. مدیرکل سازمان صنعت و معدن مازندران یادآور شد: در اغلب پروژه‌های عمرانی باید مخلوط مناسبی داشته باشیم و باید از معادن کوهی استفاده شود زیرا میزان خاک موجود در آن کم است. وی افزود: برداشت خاک از زمین‌های کشاورزی بلا و فاجعه‌ای بر سر اراضی ما آورده و گورهای دسته‌جمعی ایجاد شده است.
وی گفت: این در حالی است که میزان برداشت از رودخانه نباید از سد تالوگ عبور کند زیرا تبدیل به مانداب و مرداب می‌شود و علاقه‌مندیم مردم و سازمان‌های مردم‌نهاد کمک کرده تا از منابع طبیعی حفاظت شود. وی با بیان اینکه در کشور سیرالئون گارد حفاظت رودخانه‌ها تشکیل شده است، گفت: به این امر در کشور ما بی‌توجهی شده است. محمد ابراهیم بخشکی، مدیرعامل آب منطقه‌ای مازندران گفت: برداشت‌های غیرمجاز آسیب‌های جدی به بستر رودخانه وارد می‌کند. وی تاکید کرد: اینکه رودخانه معدن باشد و به‌عنوان برداشت مصالح مورد استفاده قرار گیرد درست نیست، مگر آنجا که بار اضافی است که با تشخیص مدیر رودخانه باید برداشت انجام شود. یخکشی عنوان کرد: در جایی که می‌خواهیم از رودخانه برداشت کنیم به اندازه بار و آورد تجدیدپذیر برداشت کنیم، در غیراین صورت سبب تخریب می‌شود. وی تخریب پل‌ها، زمین‌های حاشیه و بستر رودخانه را از جمله آثار و پیامدهای این آسیب برشمرد و گفت: سیاست‌گذاری و ارائه راهکار باید مورد توجه قرار گیرد و در بحث مصالح نگاهی به شرایط مختلف داشته باشیم و لازم است سناریوی دیگری را مورد توجه قرار دهیم و حتی اگر لازم باشد منابع را از خارج استان تامین کنیم. کمال علیپور، دبیر مجمع نمایندگان مازندران نیز گفت: یکی از موضوعاتی که در زمینه مصالح ساختمانی وجود دارد، مصالح ساختمانی مرغوب است زیرا با جان انسان سروکار دارد. وی بیان داشت: معادن کوهی ما هم مرغوبیت کافی ندارد و هم خاک مصالح که برای پروژه‌های عمرانی استفاده می‌شود زیاد است. وی تاکید کرد: باید از برداشت بی‌رویه از رودخانه‌ها جلوگیری شود و اگر بخواهیم بهترین مصالح را استفاده کنیم باید به حوضچه‌های آب روان در معادن کوهی توجه شود. مدیرعامل بنیاد توسعه پایدار ایران نیز گفت: در کشور یک حلقه معیوب و مرگ وجود دارد که ریشه مشکلات را عمیق‌تر می‌کند. کوروش برارپور با بیان اینکه در جامعه جهانی تخریب محیط‌زیست ناشی از رشد جمعیت، فناوری و تغییر الگوی مصرف است، گفت: اما در ایران دلیل چهارمی با عنوان سوءمدیریت و قانونگذاری از دیگر عوامل تخریب طبیعت به شمار می‌رود. به گزارش مهر، در کنار تلاش دستگاه‌های مختلف برای جلوگیری از برداشت‌های غیرمجاز شن و ماسه، آیا وقت آن نرسیده که با تشکیل و استفاده از ظرفیت سازمان‌های مردم‌نهاد برای مبارزه با برداشت‌های غیرمجاز اقدام تا از عمق فاجعه در گوشه و کنار استان جلوگیری شود.