مرتضی اسماعیل‌دوست: امسال نیز از ماه‌های پیش، تکاپوی فیلم‌ها برای رسیدن به لیست کاندیداهای اکران نوروزی به حرکت درآمده و تلاش برای یافتن مسیری در میان فیلم‌های ردیف شده در قطار اکران به جریان افتاد چرا که اکران نوروزی همیشه جزو یکی از بهترین زمان‌ها برای به نمایش درآوردن آثار طی سال است و تهیه‌کنندگان سینمایی، ایام تعطیلات نوروزی و فراغ‌بال تماشاگران را به‌عنوان نشانه‌ای در جهت جلب نظر مخاطب در نظر می‌گیرند. در میان فیلم‌های نوبت اکران معمولا آثار جشنواره فجر از اولین اولویت‌ها برای حضور در این آوردگاه نمایش خواهد بود و در میان گزینه‌ها البته به فیلم‌هایی هم می‌توان رسید که خارج از جریان جشنواره ساخته شده یا در میان فیلم‌های برگزیده نبوده‌اند اما امید به نقش‌آفرینی در چرخه سینمای ایران دارند. بحث چگونگی انتخاب فیلم‌ها برای این مقطع اکران و پذیرش فیلم‌هایی با بافت و ویژگی‌های خاص ایام نوروز و اینکه چه آثاری را می‌توان در این دسته‌بندی قرار داد، خود نیاز به بحثی مجزا دارد. به‌طور حتم فیلم‌های ایام نوروز همراه با سرسبزی بهار و نو شدن طبیعت و بهروزی مردم، باید فیلم‌هایی باشد که همراه با نگاهی فرحبخش بوده و به این جریان فرخنده متصل شود و از طرفی آغاز سال سینمایی را همراه با فروشی مطلوب به آینده آن امیدوار کند. در انتخاب فیلم‌های سالیان پیش همیشه حرف و حدیث‌هایی مبنی بر چگونگی انتخاب فیلم‌ها بوده است، به‌طوری که گزینش‌گران مسؤول در این راستا، متهم به انتخاب فیلم‌هایی با نگره‌ای خاص و تحت حمایت قرار دادن فیلمسازی شناخته‌شده بودند. امسال این روند با کمترین انتقادات ممکن همراه بود و شاید تا امروز که چند روزی به اکران فیلم‌ها مانده است، هنوز به این روند واکنش آنچنانی نشان داده نشده است. پس از گمانه‌زنی‌های اولیه در نهایت فیلم‌های «روباه» ساخته بهروز افخمی، «ایران‌برگر» ساخته مسعود جعفری‌جوزانی، «طعم شیرین خیال» به کارگردانی کمال تبریزی، «رخ دیوانه» ساخته ابوالحسن داوودی و «استراحت مطلق» جدیدترین ساخته عبدالرضا کاهانی انتخاب شدند. البته در میان این 5 فیلم گزینش‌شده برای نوروز، اعلام شد که یکی از فیلم‌ها با سهمیه قرعه‌کشی برگزیده شده و نام این فیلم روباه افخمی بوده است. حال جدای از چگونگی روند این مسیر و نوع صلاحیت فیلم‌های برگزیده، اگر نگاهی اجمالی در جهت شناسایی این آثار داشته باشیم بهتر می‌توانیم با چشم‌انداز بهار سینمای ایران آشنا شویم.
ایران‌برگر
فیلمی ساخته‌شده از کارگردانی قدیمی که سال‌هاست از ساخت آثار سینمایی فاصله گرفته است و در این گذار به سمت سریال‌سازی و اثری تاریخی چون «در چشم باد» رفته بود و حال نامش پس از 16 سال با ایران‌برگر بر سردر سالن‌های سینمایی می‌نشیند. فیلمنامه محمدهادی کریمی و حضور بازیگرانی چون علی نصیریان، محسن تنابنده، حمید گودرزی، احمد مهرانفر، میرطاهر مظلومی، فریبا متخصص، سحر جعفری‌جوزانی و محمدرضا هدایتی و فضای کمدی فیلم، انتظار فروش بالایی را برای آن ایجاد کرده است، شرایطی که برای اخراجی‌های ده‌نمکی نیز با ساختاری کمدی و با رویکرد اتحاد فضای سیاسی ایران پیش آمد. «ایران‌برگر» با نگاهی طنز به مسائل انتخابات در روستایی خیالی می‌پردازد و البته نگاهی به فضای سیاسی ایران دارد.
طعم شیرین خیال
کمال تبریزی این بار به سمت طبیعت‌گرایی رفته و همچون نارنجی‌پوش مهرجویی، دوربین خود را به سمت نگاهی انتقادی از مواجهه مردم با شرایط محیط‌زیست قرار داده است. فیلم با تلفیق فضایی رئال با تخیل ساخته شده از جهان پویانمایی، سعی کرده با نگاهی غیرجدی به این شرایط ناهنجار هشداری دهد. کارنامه طنازانه کارگردان و حضور بازیگرانی شناخته‌شده چون شهاب حسینی و نازنین بیاتی می‌تواند گیشه را به نفع فیلم طعم شیرین خیال کند. داستانی از خاطره خواستگاری دختری دانشجو با نام شیرین توسط استادی دوستدار طبیعت که ماجراهایی را رقم می‌زند.
روباه
فیلمی ضدجاسوسی با نگاه امروز افخمی. فیلمسازی که در کارنامه کاری خود فیلمی در همین ژانر با نام «روز شیطان» را در سال 1373 ساخته بود. از این کارگردان آثاری تماشاگرپسند همچون عروس و شوکران به یاد مانده است و حالا موضوعی از عملیات جاسوسی نیرویی فرستاده‌شده از سوی اسرائیل برای ترور دانشمندان هسته‌ای ایران، فیلمی دیگر را برای افخمی رقم زده است. در این فیلم جلال فاطمی در نقش جاسوس ظاهر شده و حمید گودرزی و مرجان شیرمحمدی نقش‌های دیگر را بازی می‌کنند. به این بازیگران، افرادی چون بابک حمیدیان و آرش مجیدی را هم باید افزود. باید دید «روباه» در فضای بهاری سینما چه سرانجامی خواهد یافت.
استراحت مطلق
فضای این سال‌های فیلم‌های کاهانی با شخصیت‌هایی مستاصل در استراحت مطلق هم ادامه خواهد داشت و البته فیلمساز با حضور رضا عطاران و همسرش در این فیلم سعی کرده به سمت رابطه‌هایی نزدیک ورود پیدا کند. همین نوع ارتباطات رفتاری و کلامی در این فیلم موجب دور شدن از شرایط حضور در جشنواره فجر شده بود و نشست رسانه‌ای و اعتراضات بسیار فیلمساز، فیلم را مورد توجه قرار داد. با این حال باید منتظر اکران فیلم جدید کاهانی بود که پس از فاصله ساخت فیلمی اکران نشده چون «وقت داریم حالا» که در سفر فرانسوی فیلمساز حاصل شد، جدیدترین رونمایی از فیلمسازی است که معمولا حاشیه‌های بسیاری دارد. البته نتیجه فروش فیلم‌های اخیر کاهانی همراه با موفقیت بوده است و استراحت مطلق با برگ برنده‌ای چون عطاران حتما شانس زیادی خواهد داشت.
رخ دیوانه
فیلم برگزیده جشنواره فیلم فجر که بیشترین جوایز را درو کرد البته به‌عنوان فیلم برگزیده تماشاگران هم انتخاب شد. رخ دیوانه با این شرایط و با موضوعی جوان‌پسند می‌تواند از گزینه‌های پرفروش سال 94 باشد و بر این اساس می‌توان ابوالحسن داوودی را به‌عنوان فیلمسازی مخاطب‌پسند شناخت که برخلاف فیلم‌های پرفروش سالیان اخیر، شرایط یادشده را با وجود فیلمی ساختارمند و فیلمنامه‌ای جزئی‌نگر به‌دست خواهد آورد. فیلم رخ دیوانه روایت‌هایی را از چند جوان مطرح می‌کند که در یک قرار اینترنتی با یکدیگر آشنا شده و به‌دنبال شرط‌‌بندی در مسیری پیچیده و دلهره‌‌آور، مسیری جدید از زندگی را در پیش می‌گیرند. در این فیلم طناز طباطبایی، صابر ابر، ساعد سهیلی و نازنین بیاتی به‌عنوان بازیگرانی شناخته‌شده حضور دارند و محمدرضا گوهری، فیلمنامه رخ دیوانه را پایه‌گذاری کرده است.