عبدالباری عطوان*: مقامات عربستان‌سعودی حساسیتی خاص به هر غیرعربستانی دارند که از سیاست‌های عربی و داخلی این کشور انتقاد می‌کند، حتی اگر انتقاد وی منصفانه باشد. از سوی دیگر، هر انتقادی از سوی مردم عربستان با مجازات‌های زندان، شلاق و پرداخت جریمه نقدی سنگین مواجه می‌شود. من این سخنان را به علت 2 مساله به رشته تحریر درآوردم؛ مساله اول به موضع شرم‌آور اتحادیه عرب و نبیل العربی، دبیر کل این نهاد مربوط می‌شود که بر اثر مداخله عربستان سعودی، این اتحادیه به کاگریت والتسروم، وزیر خارجه سوئد اجازه نداد در نشست افتتاحیه وزیران کشورهای عضو این نهاد سخنرانی کند، زیرا این وزیر از نقض حقوق بشر و حقوق زنان در کشورهای عربی از جمله عربستان سعودی انتقاد کرد. دبیرکل اتحادیه عرب شخصا دعوتنامه را برای مارگریت والتسروم ارسال کرده بود، چون سوئد جرات پیدا کرد و آمریکا و اسرائیل را به چالش کشید و کشور فلسطین را به رسمیت شناخت. سوالی که اکنون مطرح می‌شود این است که اگر وزیر خارجه سوئد 10 دقیقه درباره وخامت وضع حقوق بشر در کشورهای عربی سخن می‌گفت، چه زیانی به عربستان و وزیران خارجه عرب وارد می‌شد؟ وی در این اظهارات به چه مساله جدیدی اشاره و چه رازی را فاش می‌کرد؟! ما همچنان از پادشاه جدید عربستان‌سعودی توقع داشتیم به گونه‌ای رفتار کند که انتقادهای غرب از وضع حقوق بشر در کشورش به پایان برسد و حکم عفو رائف بدوی (وبلاگ‌نویس عربستانی که به اتهام آنچه اهانت به دین اسلام خوانده شده به یکهزار ضربه شلاق و جریمه نقدی محکوم شده است) و کسانی را که بدون محاکمه یا محاکمه سیاسی و صوری در زندان به سر می‌برند، صادر کند. ما اینجا عربستان را سرزنش نمی‌کنیم که از سخنرانی وزیر خارجه سوئد جلوگیری کرد بلکه از دبیر کل اتحادیه عرب انتقاد می‌کنیم که این توهین را پذیرفته است. اگر وی ریاست نهاد دموکراتیک منطقه‌ای یا بین‌المللی را به عهده داشت که به حقوق بشر احترام می‌گذاشت بر سخنرانی وزیر خارجه سوئد تاکید می‌کرد و اگر نمی‌توانست این مساله را عملی کند از سمت خود استعفا می‌داد اما در حقیقت نبیل العربی چنین اقدامی نکرده است و این اقدام نشان می‌دهد، چرا مردم کشورهای عربی به اتحادیه عرب اهمیت نمی‌دهند. مساله دوم که به حساسیت بیش از حد مقامات عربستانی اشاره می‌کند بیانیه عادل الطریفی، وزیر اطلاع‌رسانی عربستان است که پس از نشست شورای وزیران عربستان به ریاست ملک سلمان بن عبدالعزیز پادشاه این کشور، ایراد کرد. وی در این بیانیه گفت ریاض، مداخله در امور داخلی خود را رد می‌کند. این بیانیه نتیجه ناخشنودی عربستان از عملکرد برخی رسانه‌ها درباره احکام این کشور ضد رائف بدوی، وبلاگ‌نویس عربستانی است. ما درباره حق عربستان در مخالفت با هرگونه مداخله در امور داخلی خود هرگز بحث نمی‌کنیم به شرط اینکه این کشور در وهله اول این مساله را مراعات کند و از مداخله در امور دیگران کاملا خودداری کند، زیرا انتقاد از حکم دادگاه عربستان ضد یک وبلاگ‌نویس عربستانی با مساله حمایت مالی، نظامی و رسانه‌ای از گروه‌های شبه‌نظامی کاملا متفاوت است. ما اینجا صراحتا درباره مداخله عربستان در امور شماری از کشورها از جمله یمن، سوریه و عراق سخن می‌گوییم ما اینجا میزان اخلاقی بودن این مداخله را مطرح نمی‌کنیم بلکه اصل مداخله در امور دیگران را بررسی می‌کنیم. رائف بدوی نه‌تنها به علت توهین به اسلام زندانی شده است بلکه وی شبکه لیبرالی را راه‌اندازی کرده است که در آن بالا بردن سقف آزادی بیان در عربستان و احترام گذاشتن به حقوق بشر درخواست شده است. اگر بدوی به اسلام توهین کرده، می‌تواند به اشتباه خود اذعان و از آن توبه کند، زیرا دین ما دین رحمت است اما بیشتر حکومت‌های کشورهای عربی چنین کاری در مقابل مخالفانشان انجام نمی‌دهند. در همین حال ما درباره اظهارات وزیر اطلاع‌رسانی عربستان مبنی بر استقلال و شفافیت دستگاه قضایی این کشور اختلاف نظر و اسناد و دلایل مغایر این اظهارات را در دست داریم و کافی است اشاره کنیم پس از جنجالی که به علت شلاق زدن رائف بدوی به پا شده است مقامات عربستان از ادامه اجرای این حکم ضد بدوی عقب‌نشینی کرده‌اند.
*تحلیلگر برجسته مسائل خاورمیانه