در آستانه برگزاری بیست و دومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب که برای سومین سال متوالی در مصلای امام‌خمینی (ره) برگزار می‌شود، اخبار مربوط به این رویداد هر روز داغ‌تر می‌شود. محمدحسین صفارهرندی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی برای افزایش ظرفیت برق نمایشگاه کتاب، شخصا نامه‌اي به وزیر نیرو نوشته و خواستار افزایش ظرفیت برق مصلای امام‌خمینی(ره) شده است. پس از مکاتبات دو وزیر در روزهای گذشته، شرکت توزیع نیروی برق منطقه‌ای تهران بزرگ، طرح خود را برای افزایش ظرفیت برق و روشنایی مصلی در جریان برگزاری نمایشگاه کتاب ارائه کرده و قرار است این طرح در مصلی اجرا شود. در نمایشگاه کتاب امسال، 200 نشست تخصصی برگزار شود. از دیگر سو، حمیدرضا قبادی، معاون اجرایی بیست و دومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب نیز خبر از افزایش 15 درصدی فضای ناشران داخلی داده است. او گفته است: تعداد صفحات کتاب‌های ناشران، آمار تولید کتاب و ناشر را نشان خواهد داد و طبیعی است ناشری که تعداد صفحات کتاب‌هایش بیشتر است، باید از متراژ غرفه بیشتری نسبت به دیگران برخوردار شود. در واقع ناشران بر اساس عملکردشان در تولید کتاب فضای نمایشگاهی خواهند داشت. آنچه در پی می‌آید، دیدگاه و انتظارات برخی ناشران نسبت به نمایشگاه بین‌المللی کتاب است که 16 تا 26اردیبهشت برگزار می‌شود.
فضای غرفه‌های کودک و نوجوان گسترش یابد
محسن یگانه، مدیر اجرایی انجمن فرهنگی ناشران کتاب کودک و نوجوان، مطالبات خود را اینگونه بیان می‌کند: طبعا ناشران انتظار دارند تا فضای غرفه‌های نمایشگاه بین‌المللی کتاب در قیاس با سال گذشته از وسعت بیشتری برخوردار باشد بویژه اینکه در سالن ناشران کودک و نوجوان، غرفه‌بندی درست انجام و بر اساس تقاضای ناشران، کتاب عرضه شود. مشکلی که سال گذشته در جریان برگزاری نمایشگاه کتاب وجود داشت به واقع کمبود فضا بوده است. هر چند اتفاقی که در بخش کودک و نوجوان افتاده این بود که با مساعدت وزارت ارشاد، افزایش صددرصدی به لحاظ فضای عمومی غرفهها انجام گرفته که اگر امسال این روند تداوم یابد بهتر است. وی می‌افزاید: در سال‌هایی که نمایشگاه کتاب در محل دائمی نمایشگاه‌ها برگزار می‌شد، کل سالن کودک و نوجوان به اضافه راهرو و جوانب دیگر 4500 متر بود اما سال گذشته این متراژ به نسبت کمتر در اختیار سالن کودک و نوجوان در مصلی قرار گرفت. یگانه متذکر می‌شود: به هرحال در سال‌های اخیر با وقوع اتفاقات خوبی در انجمن فرهنگی ناشران کتاب کودک و نوجوان مواجه بودیم، درحالی که در دیگر بخش‌ها چنین رشدی اساسا به چشم نمی‌خورد. البته فکر می‌کنم رشدی که به آن اشاره می‌کنم بستگی به فعالیت و عملکرد ناشران در طول فعالیت خود دارد. ما آماری از خریداران و مخاطبان کتاب پیش از سال 1370 تهیه کرده بودیم که در این تحقیق میدانی، کتابخانه‌ها، دانشجوها و افراد مقاطع علمی عمده مخاطبان آن را تشکیل داده بودند. او ادامه می‌دهد: همین تحقیق را سال 87 انجام دادیم و متاسفانه مشاهده کردیم، زنان خانه‌دار، عمده مخاطبان امروز را تشکیل می‌دهند که غالبا هم خواننده رمان‌های عشقی هستند. این مورد تاسف‌برانگیز و راکد تنها به بخش بزرگسال محدود نمانده بلکه ما در حیطه ادبیات کودک و نوجوان نیز شاهد تولید کتاب‌های انگشت‌شمار بوده‌ایم.
تدبیری برای ویترین فروش اندیشیده شود
مهدی شیزری، مدیر نشر ریحان با اشاره به اینکه در نمایشگاه کتاب امسال با نشر نیکراه به شکل مشترک در یک غرفه به عرضه کتاب‌های خود می‌پردازد، معتقد است: در جریان برگزاری نمایشگاه کتاب همواره دو مساله مورد توجه قرار می‌گیرد؛ نخست اینکه معمولا جای مناسب برای عرضه کتاب‌ها در نظر گرفته نمی‌شود و دیگر اینکه باید بدانیم نمایشگاه به مثابه یک فروشگاه بزرگ است. وی می‌گوید: در دیگر کشورهای دنیا، دست‌اندرکاران فرهنگی مثل ما هزینه نمی‌کنند تا چنین فروشگاهی را به صرف فروش برگزار کنند درحالی که اگر این هزینه در قالب یک ویترین در قطع‌های کوچک و بزرگ در سطح کشور باشد بهتر است و کتاب هم می‌تواند از این طریق بیشتر در اختیار مردم قرار گیرد اما متاسفانه دست‌اندرکاران فکری برای ویترین فروش نمی‌کنند. شیزری با اشاره به وضعیت نامناسب کتابخوانی در کشور تصریح می‌کند: از مشکلات موجود در حوزه فرهنگی این است که کتاب هرگز جزو سبد خانواده نبوده یا دست‌کم در سال‌های اخیر رویکرد مخاطب نسبت به کتاب و کتابخوانی اندک بوده است. اگر بخواهیم صادق باشیم باید بگوییم بخشی از این عدم استقبال نیز به نبود کتاب خوب با کیفیت مطلوب برمی‌گردد و همان طور که مشاهده می‌کنیم امروز خاصه در حوزه ادبیات کودک و نوجوان، کتاب‌های تالیفی جای خود را به کتاب‌های ترجمه داده‌اند. شاید به این خاطر که تصویرگری کتاب‌های تولیدی کودک و نوجوان مشمول هزینه زیادی می‌شود از اینها گذشته قانون کپی‌رایت در مملکت ما رعایت نمی‌شود بنابراین اقبال به سوی آثار ترجمه زیاد است. البته این نکته هم فراموش نشود که در عین داشتن تمام ضعف‌ها در حوزه ادبیات کودک و نوجوان، شاهد رشد زیادی در این عرصه بوده‌ایم. مدیر نشر ریحان اضافه می‌کند: یکی از دلایلی که اصولا حوزه نشر را در ایران با مشکل مواجه کرده، عدم مشارکت بخش خصوصی است. در عین اینکه ما همواره از داشتن تجربه دخالت بخش خصوصی برخوردار بوده‌ایم و در صورت میدان دادن بیشتر به بخش خصوصی می‌توانستیم آژانس‌های تولید کتاب تاسیس کنیم بنابراین نظرم این است که بخش خصوصی در عرصه چاپ و نشر فعالیت بیشتری داشته باشد تا بتوان از این رهگذر به تولید آثار کیفی مطلوب‌تری دست یابیم.
مکان مناسبی برای برگزاری نشست‌ها تخصیص داده شود
شهرام اقبال‌زاده، دبیر انجمن نویسندگان کودک و نوجوان نیز دیدگاهش را درباره این رویداد مهم چنین ابراز می‌کند: به نظر می‌رسد تبیین و اطلاع‌رسانی کافی و دقیق در نمایشگاه کتاب امسال مهم‌ترین انتظار اهالی فرهنگ است بویژه اینکه در وضعیت خدمات جانبی و همچنین غرفه‌بندی اشکالاتی که در گذشته وجود داشت، مرتفع شود. از اینها گذشته امیدوارم در نمایشگاه کتاب امسال مکان تثبیت شده و مطلوب‌تری برای برگزاری نشست‌های تخصصی کودک و نوجوان در نظر گرفته شود، زیرا این نشست‌ها در دو سال گذشته در نمایشگاه کتاب در مکان‌های مناسبی قرار نداشت. او ادامه می‌دهد: به عنوان مثال سال اول برگزاری نمایشگاه در مصلی، به این نشست‌های تخصصی چادرهایی را اختصاص داده بودند و سال دوم نیز مکان برگزاری این نشست‌ها در کنار غرفه‌های ساز و آواز بود که مخاطب عملا به دلیل پرسر‌و‌صدا بودن، چیزی از نشست متوجه نمی‌شد. البته امسال با رایزنی‌ای که با مسؤولان سرای اهل قلم داشته‌ایم، قرار شده مکان مناسب‌تری برای برپایی نشست‌ها به ما اختصاص داده شود و به احتمال زیاد جای ناشران دانشگاهی را خواهیم گرفت. اقبال‌زاده با اشاره به اینکه سالن کودک و نوجوان باید از ازدحام و دشواری‌ها به دور باشد، اضافه می‌کند: امیدوارم امسال نمایشگاه کتاب در تعامل بیشتری با ناشران کتاب کودک، انجمن فرهنگی ناشران و نویسندگان و شاعران برگزار شود. انجمن نویسندگان کودک و نوجوان امسال در نمایشگاه کتاب به برگزاری نشست‌های متعددی خواهد پرداخت که جایگاه عرفان و دین در ادبیات کودک و نوجوان، جایگاه وحشت از منظر روانشناسی اجتماعی، نقد و پژوهش، داستان، ترجمه و ... از جمله محور‌های این نشست‌ها خواهد بود.
در سالن کودک و نوجوان فقط کتاب فروخته شود
منصور جام‌شیر، مدیر نشر نگارینه و یکی از اعضای انجمن فرهنگی ناشران کتاب کودک و نوجوان نیز معتقد است: امیدوارم در نمایشگاه کتاب شاهد گسترش متراژ سالن کودک و نوجوان باشیم بویژه اینکه سال گذشته مخاطبان کتاب‌های کودک و نوجوان و اساسا خریداران کتابهایی از این دست، محلی برای استراحت و توقفگاه خوبی نداشتند. همچنین سال گذشته سالن کودک و نوجوان از داشتن راهنماهایی که بتوانند نشانی غرفهها را به بازدیدکنندگان دهند بی‌بهره بود و تمام وقت ما ناشران و غرفه‌داران به آدرس دادن می‌گذشت. امسال در این زمینه طرحی به وزارت ارشاد داده شده است که در صورت پذیرش وزارتخانه، راهنماها با لباس‌های فرم در هر سالن مستقر شوند. جام‌شیر اضافه می‌کند: سال گذشته در راهروی ورودی دو طرف سالن کودک و نوجوان هم غرفه‌هایی بنا کرده بودند که امسال با درخواست ما قرار است این غرفهها برداشته شود تا فضای گسترده‌تری برای رفت و آمد ایجاد شود زیرا از این طریق می‌توان امیدوار بود ورودی اصلی از تهاجم جمعیت خالی شود. او یادآور می‌شود: مساله بعدی برگزاری نمایشگاه در محل مصلاست و اینکه در این مکان اصولا امکانات گرمایش و سرمایش وجود ندارد. خوشبختانه نمایشگاه کتاب در فصل خوبی برگزار می‌شود و فعلا احتیاجی به این امکانات نیست اما نیمه‌ساز بودن اغلب ساختمان‌های داخل مصلی با گردش و ریزش غبار توأم است. سال گذشته خواستیم به این وضع سامانی دهیم که به دلیل دربر داشتن هزینه از عهده پوشاندن این ساختمان‌ها برنیامدیم. مسلما وجود این گرد و غبار برای سلامت کودکان و نوجوانان مضر است و باید فکری به حال این معضل شود. همچنین امسال قرار شده با توافق مجری پلان‌بندی سالن، از موکت استفاده نکنیم و از کف‌پوش‌های دیگری بهره ببریم. مدیر نشر نگارینه ادامه می‌دهد: واقعیت این است که من مخالف فروش محصولات فرهنگی دیگری به غیر از کتاب در سالن کودک و نوجوان هستم. متأسفانه سال گذشته در کنار عرضه کتاب، ما شاهد فروش محصولاتی چون خرمهره، فرفره و ... بودیم، چه بسا اگر هم قرار است سی‌دی‌هایی در این سالن عرضه شود همراه با کتاب باشد و به شکل جداگانه فروخته نشود. همان‌طور که گفتم اگر این عرضه به شکل کتاب سی‌دی یا کتاب پازل باشد اشکالی ندارد. اما پارسال متأسفانه شاهد بروز چنین مسائلی بودیم. حتی یک موسسه فرهنگی به فروش پوستر روی آورده بود که برای من واقعا تعجب‌‌آور بود. این در حالی است که ناشران کتاب کودک و نوجوان هر سال برای دریافت غرفه متحمل سختی‌های زیادی می‌شوند، پس نباید با دریافت غرفه به بهره‌برداری اقتصادی بپردازند و کالایی غیر از کتاب بفروشند. وی با ارائه یک راهکار می‌گوید: اگر سوبسیدهای کاغذ صرف فرهنگ‌سازی کتاب، ارائه و تأسیس کتابخانه شود مسلما در رونق بیشتر کتاب تأثیر می‌گذارد و باعث می‌شود تا کتاب از سبد فکری مردم حذف نشود. امروز با یک آماردهی میدانی مشاهده می‌کنیم درصد اندکی به کتاب فکر می‌کنند و اصولا دغدغه‌شان بر خرید کتاب استوار نیست.
تقسیم غرفهها با مساوات انجام شود
فریده خلعتبری، مدیر نشریه شباویز از جمله ناشران فعال کودک و نوجوان است. او درباره انتظارات خود از نمایشگاه کتاب امسال می‌گوید: آن چیزی که من به عنوان ناشر نیازمند آن هستم، مکان مناسب و در شأن کودکان این مرز و بوم است. سال گذشته سالن خوبی به ناشران کودک و نوجوان اختصاص نداشت. سالن ما نور کافی نداشت و پنل‌ها از استحکام چندانی برخوردار نبودند در حالی که مخاطبان این سالن که غالبا کودکان و نوجوانان هستند احتیاج به نور، فضا و زیبایی دارند. او ادامه می‌دهد: نکته دیگر درباره تقسیم‌بندی غرفهها میان ناشران است. امیدوارم امسال هم این تقسیم‌بندی و عرضه غرفه با مساوات همراه باشد. خلعتبری اضافه می‌کند: سال گذشته بخشی از سالن دارای موکت و بخش دیگری روی سنگ‌های شکسته بود که هر آن انتظار می‌رفت کودکان به زمین بیفتند. همچنین هیچ راهنما یا علامتی برای یافتن ناشران وجود نداشت. به هر حال امسال با 20 عنوان کتاب جدید در نمایشگاه کتاب حضور خواهیم داشت. همین‌طور قرار است تعدادی از کتاب‌های دوزبانه که سال پیش چاپ و عرضه شده بود را نیز در کنار این آثار در معرض نمایش بگذاریم.
متراژ غرفهها بر اساس شایستگی ناشران
داده شود
امیر‌علی بیک، گرداننده غرفه انتشارات مروارید در نمایشگاه کتاب امسال با تأکید بر وجود نظم بیشتر در نمایشگاه امسال معتقد است انتظار ناشران از دست‌اندرکاران برگزاری نمایشگاه کتاب این است که از یک هفته قبل برای چیدن غرفهها به ناشران اطلاع داده شود. همچنین برای بازدید‌های رسمی سران کشور از غرفهها، زودتر به ناشران اطلاع داده شود. نکته بعدی نبود راهنمای مستقر در سالن است که موجب سردرگمی مخاطب می‌شود، علاوه بر اینها امیدوارم متراژ غرفهها بر اساس لیاقت و شایستگی ناشران عرضه شود نه بر اساس روابط.
کتابی که نمی‌تواند عرضه شود، چرا مجوز می‌گیرد؟
وحدت رهروان، مدیر نشر میتراست. او در این‌باره می‌گوید: به عنوان یک ناشر انتظار دارم ضوابط کلی بر نمایشگاه کاملا رعایت و به هر ناشر، فضای مناسبی برای عرضه آثارش تخصیص داده شود. همچنین انتظار دارم کتاب‌های ارائه شده با محدودیت سال گذشته مواجه نشود. او می‌گوید: ما هر سال عنوان کتاب‌های عرضه شده در نمایشگاه کتاب را از پیش به وزارت ارشاد اعلام می‌کنیم و آنها هم می‌پذیرند اما در نمایشگاه، عرضه آنها با ممانعت همراه می‌شود. رهروان می‌گوید: این یک تناقض است و با این پرسش همراه است که اگر نمی‌توان کتابهایی از این دست را در نمایشگاه به معرض نمایش گذاشت پس چرا به آنها مجوز چاپ داده می‌شود؟
ضرورت حضور بخش خصوصی
محمد باشویی، یکی از دست‌اندرکاران نشر ماهی است و اینگونه درباره نمایشگاه کتاب اعلام نظر می‌کند: همواره به دخالت و فعالیت بخش خصوصی در حوزه نشر معتقد بوده‌ام، ضمن اینکه با نظراتی از این دست که کتاب مخاطب یا رونق ندارد، اساسا مخالفم، زیرا کتاب هم مانند هر کالای دیگری، مخاطبان خود را دارد. امروز مشاهده می‌کنیم به رغم افزایش ناشران و کتاب‌ها، ویترین‌های فروش اندکی برای عرضه کتاب وجود دارد و همین موجب کم‌رونقی این کالای فرهنگی می‌شود. بخش خصوصي را وارد ميدان كنيم
در آستانه برگزاری بیست و دومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب که برای سومین سال متوالی در مصلای امام‌خمینی (ره) برگزار می‌شود، اخبار مربوط به این رویداد هر روز داغ‌تر می‌شود. محمدحسین صفارهرندی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی برای افزایش ظرفیت برق نمایشگاه کتاب، شخصا نامه‌اي به وزیر نیرو نوشته و خواستار افزایش ظرفیت برق مصلای امام‌خمینی(ره) شده است. پس از مکاتبات دو وزیر در روزهای گذشته، شرکت توزیع نیروی برق منطقه‌ای تهران بزرگ، طرح خود را برای افزایش ظرفیت برق و روشنایی مصلی در جریان برگزاری نمایشگاه کتاب ارائه کرده و قرار است این طرح در مصلی اجرا شود. در نمایشگاه کتاب امسال، 200 نشست تخصصی برگزار شود. از دیگر سو، حمیدرضا قبادی، معاون اجرایی بیست و دومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب نیز خبر از افزایش 15 درصدی فضای ناشران داخلی داده است. او گفته است: تعداد صفحات کتاب‌های ناشران، آمار تولید کتاب و ناشر را نشان خواهد داد و طبیعی است ناشری که تعداد صفحات کتاب‌هایش بیشتر است، باید از متراژ غرفه بیشتری نسبت به دیگران برخوردار شود. در واقع ناشران بر اساس عملکردشان در تولید کتاب فضای نمایشگاهی خواهند داشت. آنچه در پی می‌آید، دیدگاه و انتظارات برخی ناشران نسبت به نمایشگاه بین‌المللی کتاب است که 16 تا 26اردیبهشت برگزار می‌شود.
فضای غرفه‌های کودک و نوجوان گسترش یابد
محسن یگانه، مدیر اجرایی انجمن فرهنگی ناشران کتاب کودک و نوجوان، مطالبات خود را اینگونه بیان می‌کند: طبعا ناشران انتظار دارند تا فضای غرفه‌های نمایشگاه بین‌المللی کتاب در قیاس با سال گذشته از وسعت بیشتری برخوردار باشد بویژه اینکه در سالن ناشران کودک و نوجوان، غرفه‌بندی درست انجام و بر اساس تقاضای ناشران، کتاب عرضه شود. مشکلی که سال گذشته در جریان برگزاری نمایشگاه کتاب وجود داشت به واقع کمبود فضا بوده است. هر چند اتفاقی که در بخش کودک و نوجوان افتاده این بود که با مساعدت وزارت ارشاد، افزایش صددرصدی به لحاظ فضای عمومی غرفهها انجام گرفته که اگر امسال این روند تداوم یابد بهتر است. وی می‌افزاید: در سال‌هایی که نمایشگاه کتاب در محل دائمی نمایشگاه‌ها برگزار می‌شد، کل سالن کودک و نوجوان به اضافه راهرو و جوانب دیگر 4500 متر بود اما سال گذشته این متراژ به نسبت کمتر در اختیار سالن کودک و نوجوان در مصلی قرار گرفت. یگانه متذکر می‌شود: به هرحال در سال‌های اخیر با وقوع اتفاقات خوبی در انجمن فرهنگی ناشران کتاب کودک و نوجوان مواجه بودیم، درحالی که در دیگر بخش‌ها چنین رشدی اساسا به چشم نمی‌خورد. البته فکر می‌کنم رشدی که به آن اشاره می‌کنم بستگی به فعالیت و عملکرد ناشران در طول فعالیت خود دارد. ما آماری از خریداران و مخاطبان کتاب پیش از سال 1370 تهیه کرده بودیم که در این تحقیق میدانی، کتابخانه‌ها، دانشجوها و افراد مقاطع علمی عمده مخاطبان آن را تشکیل داده بودند. او ادامه می‌دهد: همین تحقیق را سال 87 انجام دادیم و متاسفانه مشاهده کردیم، زنان خانه‌دار، عمده مخاطبان امروز را تشکیل می‌دهند که غالبا هم خواننده رمان‌های عشقی هستند. این مورد تاسف‌برانگیز و راکد تنها به بخش بزرگسال محدود نمانده بلکه ما در حیطه ادبیات کودک و نوجوان نیز شاهد تولید کتاب‌های انگشت‌شمار بوده‌ایم.
تدبیری برای ویترین فروش اندیشیده شود
مهدی شیزری، مدیر نشر ریحان با اشاره به اینکه در نمایشگاه کتاب امسال با نشر نیکراه به شکل مشترک در یک غرفه به عرضه کتاب‌های خود می‌پردازد، معتقد است: در جریان برگزاری نمایشگاه کتاب همواره دو مساله مورد توجه قرار می‌گیرد؛ نخست اینکه معمولا جای مناسب برای عرضه کتاب‌ها در نظر گرفته نمی‌شود و دیگر اینکه باید بدانیم نمایشگاه به مثابه یک فروشگاه بزرگ است. وی می‌گوید: در دیگر کشورهای دنیا، دست‌اندرکاران فرهنگی مثل ما هزینه نمی‌کنند تا چنین فروشگاهی را به صرف فروش برگزار کنند درحالی که اگر این هزینه در قالب یک ویترین در قطع‌های کوچک و بزرگ در سطح کشور باشد بهتر است و کتاب هم می‌تواند از این طریق بیشتر در اختیار مردم قرار گیرد اما متاسفانه دست‌اندرکاران فکری برای ویترین فروش نمی‌کنند. شیزری با اشاره به وضعیت نامناسب کتابخوانی در کشور تصریح می‌کند: از مشکلات موجود در حوزه فرهنگی این است که کتاب هرگز جزو سبد خانواده نبوده یا دست‌کم در سال‌های اخیر رویکرد مخاطب نسبت به کتاب و کتابخوانی اندک بوده است. اگر بخواهیم صادق باشیم باید بگوییم بخشی از این عدم استقبال نیز به نبود کتاب خوب با کیفیت مطلوب برمی‌گردد و همان طور که مشاهده می‌کنیم امروز خاصه در حوزه ادبیات کودک و نوجوان، کتاب‌های تالیفی جای خود را به کتاب‌های ترجمه داده‌اند. شاید به این خاطر که تصویرگری کتاب‌های تولیدی کودک و نوجوان مشمول هزینه زیادی می‌شود از اینها گذشته قانون کپی‌رایت در مملکت ما رعایت نمی‌شود بنابراین اقبال به سوی آثار ترجمه زیاد است. البته این نکته هم فراموش نشود که در عین داشتن تمام ضعف‌ها در حوزه ادبیات کودک و نوجوان، شاهد رشد زیادی در این عرصه بوده‌ایم. مدیر نشر ریحان اضافه می‌کند: یکی از دلایلی که اصولا حوزه نشر را در ایران با مشکل مواجه کرده، عدم مشارکت بخش خصوصی است. در عین اینکه ما همواره از داشتن تجربه دخالت بخش خصوصی برخوردار بوده‌ایم و در صورت میدان دادن بیشتر به بخش خصوصی می‌توانستیم آژانس‌های تولید کتاب تاسیس کنیم بنابراین نظرم این است که بخش خصوصی در عرصه چاپ و نشر فعالیت بیشتری داشته باشد تا بتوان از این رهگذر به تولید آثار کیفی مطلوب‌تری دست یابیم.
مکان مناسبی برای برگزاری نشست‌ها تخصیص داده شود
شهرام اقبال‌زاده، دبیر انجمن نویسندگان کودک و نوجوان نیز دیدگاهش را درباره این رویداد مهم چنین ابراز می‌کند: به نظر می‌رسد تبیین و اطلاع‌رسانی کافی و دقیق در نمایشگاه کتاب امسال مهم‌ترین انتظار اهالی فرهنگ است بویژه اینکه در وضعیت خدمات جانبی و همچنین غرفه‌بندی اشکالاتی که در گذشته وجود داشت، مرتفع شود. از اینها گذشته امیدوارم در نمایشگاه کتاب امسال مکان تثبیت شده و مطلوب‌تری برای برگزاری نشست‌های تخصصی کودک و نوجوان در نظر گرفته شود، زیرا این نشست‌ها در دو سال گذشته در نمایشگاه کتاب در مکان‌های مناسبی قرار نداشت. او ادامه می‌دهد: به عنوان مثال سال اول برگزاری نمایشگاه در مصلی، به این نشست‌های تخصصی چادرهایی را اختصاص داده بودند و سال دوم نیز مکان برگزاری این نشست‌ها در کنار غرفه‌های ساز و آواز بود که مخاطب عملا به دلیل پرسر‌و‌صدا بودن، چیزی از نشست متوجه نمی‌شد. البته امسال با رایزنی‌ای که با مسؤولان سرای اهل قلم داشته‌ایم، قرار شده مکان مناسب‌تری برای برپایی نشست‌ها به ما اختصاص داده شود و به احتمال زیاد جای ناشران دانشگاهی را خواهیم گرفت. اقبال‌زاده با اشاره به اینکه سالن کودک و نوجوان باید از ازدحام و دشواری‌ها به دور باشد، اضافه می‌کند: امیدوارم امسال نمایشگاه کتاب در تعامل بیشتری با ناشران کتاب کودک، انجمن فرهنگی ناشران و نویسندگان و شاعران برگزار شود. انجمن نویسندگان کودک و نوجوان امسال در نمایشگاه کتاب به برگزاری نشست‌های متعددی خواهد پرداخت که جایگاه عرفان و دین در ادبیات کودک و نوجوان، جایگاه وحشت از منظر روانشناسی اجتماعی، نقد و پژوهش، داستان، ترجمه و ... از جمله محور‌های این نشست‌ها خواهد بود.
در سالن کودک و نوجوان فقط کتاب فروخته شود
منصور جام‌شیر، مدیر نشر نگارینه و یکی از اعضای انجمن فرهنگی ناشران کتاب کودک و نوجوان نیز معتقد است: امیدوارم در نمایشگاه کتاب شاهد گسترش متراژ سالن کودک و نوجوان باشیم بویژه اینکه سال گذشته مخاطبان کتاب‌های کودک و نوجوان و اساسا خریداران کتابهایی از این دست، محلی برای استراحت و توقفگاه خوبی نداشتند. همچنین سال گذشته سالن کودک و نوجوان از داشتن راهنماهایی که بتوانند نشانی غرفهها را به بازدیدکنندگان دهند بی‌بهره بود و تمام وقت ما ناشران و غرفه‌داران به آدرس دادن می‌گذشت. امسال در این زمینه طرحی به وزارت ارشاد داده شده است که در صورت پذیرش وزارتخانه، راهنماها با لباس‌های فرم در هر سالن مستقر شوند. جام‌شیر اضافه می‌کند: سال گذشته در راهروی ورودی دو طرف سالن کودک و نوجوان هم غرفه‌هایی بنا کرده بودند که امسال با درخواست ما قرار است این غرفهها برداشته شود تا فضای گسترده‌تری برای رفت و آمد ایجاد شود زیرا از این طریق می‌توان امیدوار بود ورودی اصلی از تهاجم جمعیت خالی شود. او یادآور می‌شود: مساله بعدی برگزاری نمایشگاه در محل مصلاست و اینکه در این مکان اصولا امکانات گرمایش و سرمایش وجود ندارد. خوشبختانه نمایشگاه کتاب در فصل خوبی برگزار می‌شود و فعلا احتیاجی به این امکانات نیست اما نیمه‌ساز بودن اغلب ساختمان‌های داخل مصلی با گردش و ریزش غبار توأم است. سال گذشته خواستیم به این وضع سامانی دهیم که به دلیل دربر داشتن هزینه از عهده پوشاندن این ساختمان‌ها برنیامدیم. مسلما وجود این گرد و غبار برای سلامت کودکان و نوجوانان مضر است و باید فکری به حال این معضل شود. همچنین امسال قرار شده با توافق مجری پلان‌بندی سالن، از موکت استفاده نکنیم و از کف‌پوش‌های دیگری بهره ببریم. مدیر نشر نگارینه ادامه می‌دهد: واقعیت این است که من مخالف فروش محصولات فرهنگی دیگری به غیر از کتاب در سالن کودک و نوجوان هستم. متأسفانه سال گذشته در کنار عرضه کتاب، ما شاهد فروش محصولاتی چون خرمهره، فرفره و ... بودیم، چه بسا اگر هم قرار است سی‌دی‌هایی در این سالن عرضه شود همراه با کتاب باشد و به شکل جداگانه فروخته نشود. همان‌طور که گفتم اگر این عرضه به شکل کتاب سی‌دی یا کتاب پازل باشد اشکالی ندارد. اما پارسال متأسفانه شاهد بروز چنین مسائلی بودیم. حتی یک موسسه فرهنگی به فروش پوستر روی آورده بود که برای من واقعا تعجب‌‌آور بود. این در حالی است که ناشران کتاب کودک و نوجوان هر سال برای دریافت غرفه متحمل سختی‌های زیادی می‌شوند، پس نباید با دریافت غرفه به بهره‌برداری اقتصادی بپردازند و کالایی غیر از کتاب بفروشند. وی با ارائه یک راهکار می‌گوید: اگر سوبسیدهای کاغذ صرف فرهنگ‌سازی کتاب، ارائه و تأسیس کتابخانه شود مسلما در رونق بیشتر کتاب تأثیر می‌گذارد و باعث می‌شود تا کتاب از سبد فکری مردم حذف نشود. امروز با یک آماردهی میدانی مشاهده می‌کنیم درصد اندکی به کتاب فکر می‌کنند و اصولا دغدغه‌شان بر خرید کتاب استوار نیست.
تقسیم غرفهها با مساوات انجام شود
فریده خلعتبری، مدیر نشریه شباویز از جمله ناشران فعال کودک و نوجوان است. او درباره انتظارات خود از نمایشگاه کتاب امسال می‌گوید: آن چیزی که من به عنوان ناشر نیازمند آن هستم، مکان مناسب و در شأن کودکان این مرز و بوم است. سال گذشته سالن خوبی به ناشران کودک و نوجوان اختصاص نداشت. سالن ما نور کافی نداشت و پنل‌ها از استحکام چندانی برخوردار نبودند در حالی که مخاطبان این سالن که غالبا کودکان و نوجوانان هستند احتیاج به نور، فضا و زیبایی دارند. او ادامه می‌دهد: نکته دیگر درباره تقسیم‌بندی غرفهها میان ناشران است. امیدوارم امسال هم این تقسیم‌بندی و عرضه غرفه با مساوات همراه باشد. خلعتبری اضافه می‌کند: سال گذشته بخشی از سالن دارای موکت و بخش دیگری روی سنگ‌های شکسته بود که هر آن انتظار می‌رفت کودکان به زمین بیفتند. همچنین هیچ راهنما یا علامتی برای یافتن ناشران وجود نداشت. به هر حال امسال با 20 عنوان کتاب جدید در نمایشگاه کتاب حضور خواهیم داشت. همین‌طور قرار است تعدادی از کتاب‌های دوزبانه که سال پیش چاپ و عرضه شده بود را نیز در کنار این آثار در معرض نمایش بگذاریم.
متراژ غرفهها بر اساس شایستگی ناشران
داده شود
امیر‌علی بیک، گرداننده غرفه انتشارات مروارید در نمایشگاه کتاب امسال با تأکید بر وجود نظم بیشتر در نمایشگاه امسال معتقد است انتظار ناشران از دست‌اندرکاران برگزاری نمایشگاه کتاب این است که از یک هفته قبل برای چیدن غرفهها به ناشران اطلاع داده شود. همچنین برای بازدید‌های رسمی سران کشور از غرفهها، زودتر به ناشران اطلاع داده شود. نکته بعدی نبود راهنمای مستقر در سالن است که موجب سردرگمی مخاطب می‌شود، علاوه بر اینها امیدوارم متراژ غرفهها بر اساس لیاقت و شایستگی ناشران عرضه شود نه بر اساس روابط.
کتابی که نمی‌تواند عرضه شود، چرا مجوز می‌گیرد؟
وحدت رهروان، مدیر نشر میتراست. او در این‌باره می‌گوید: به عنوان یک ناشر انتظار دارم ضوابط کلی بر نمایشگاه کاملا رعایت و به هر ناشر، فضای مناسبی برای عرضه آثارش تخصیص داده شود. همچنین انتظار دارم کتاب‌های ارائه شده با محدودیت سال گذشته مواجه نشود. او می‌گوید: ما هر سال عنوان کتاب‌های عرضه شده در نمایشگاه کتاب را از پیش به وزارت ارشاد اعلام می‌کنیم و آنها هم می‌پذیرند اما در نمایشگاه، عرضه آنها با ممانعت همراه می‌شود. رهروان می‌گوید: این یک تناقض است و با این پرسش همراه است که اگر نمی‌توان کتابهایی از این دست را در نمایشگاه به معرض نمایش گذاشت پس چرا به آنها مجوز چاپ داده می‌شود؟
ضرورت حضور بخش خصوصی
محمد باشویی، یکی از دست‌اندرکاران نشر ماهی است و اینگونه درباره نمایشگاه کتاب اعلام نظر می‌کند: همواره به دخالت و فعالیت بخش خصوصی در حوزه نشر معتقد بوده‌ام، ضمن اینکه با نظراتی از این دست که کتاب مخاطب یا رونق ندارد، اساسا مخالفم، زیرا کتاب هم مانند هر کالای دیگری، مخاطبان خود را دارد. امروز مشاهده می‌کنیم به رغم افزایش ناشران و کتاب‌ها، ویترین‌های فروش اندکی برای عرضه کتاب وجود دارد و همین موجب کم‌رونقی این کالای فرهنگی می‌شود. ارسال نظر
پربیننده