مرتضی اسماعیل‌دوست: مینی‌سریال فارگو، داستانی است از مواجهه خیر و شر، جایی که نیرویی اهریمنی با توجه به اتفاقی ناخواسته آدمی ساده‌لوح را که فاقد پیش‌آگاهی لازم است فریب داده و از طریق تزریق حسی شوم از انگاره پیشرفت به سوی گناهانی بسیار از جمله قتل می‌کشاند. لستر نایگارد، مردی با سیمایی ابلهانه بوده که در برابر طعنه‌های بسیار همسرش، لحظه‌ای تعادل خود را از دست داده و او را با ضربه‌ای به قتل می‌رساند. پیش‌زمینه این اقدام فاجعه‌آمیز، آشنایی کوتاهی با قاتلی حرفه‌ای با نام «لورن مالوو» بوده که به‌طور اتفاقی در درمانگاهی به او بذر عقده‌گشایی را می‌افکند. داستان در ژانویه سال 2006 رخ داده و سازندگان در هر بخش از سریال سعی دارند با عنوان‌سازی حقیقت ماجرای رخ‌داده در ایالت مینه‌سوتا، جهانی واقعی و همراهی‌بخش را برای بیننده بیافرینند. سریال فارگو براساس برداشتی از اثر ارزنده برادران کوئن (جوئل و ایتان) به همین نام بوده که در سال 1996 ساخته شد و در آن زمان همراه با تحسین منتقدان و کسب جوایزی بسیار از جمله نخل کارگردانی کن، جایزه بفتا و بهترین فیلمنامه اقتباسی و بهترین بازیگر زن شد. فیلم «فارگو»، نئو نوآری درباره مردی فروشنده ماشین بوده که برای کسب اخاذی از پدرزنش، نقشه ربایش همسر خود را با دو تن از عوامل حرفه‌ای در میان می‌گذارد و این داستان، قتل و جنایت‌هایی را در پی دارد. روایت بازیگوشانه برادران کوئن و فضای بصری برف در تقابل با عمق جنایت رخ‌داده، اثری فاخر را در تاریخ سینما می‌آفریند و نوع چیدمان رخدادها و خلق معمایی از احوال سرخوشانه شخصیت‌ها با فضای تبهکارانه، جهانی چندلایه می‌آفریند. آدام برنستین، کارگردان برنده جایزه امی برای سریال «30 راک» قسمت اول سریال فارگو را کارگردانی کرده است، او کارگردان اپیزودهایی از سریال‌های معروف
Breaking Bad، «خانه پوشالی» و «پرستار جکی» بوده است. همچنین مابقی قسمت‌ها را کارگردانی چون رندال آینهوون ساخته است. سریال فارگو در عین وامداری به فیلم ساخته‌شده به سمت واگویه‌ای از تغییر ماهیت شخص از نادانی به تباهی دارد و بدون خلق معمایی پیچیده سعی داشته به‌سادگی مخاطب را با رخدادی به ظاهر ساده اما عمیق از بازی انسان با سرنوشت جلب کند. اگر در فیلم فارگو، مشکلات مالی و طمع مرد موجب توطئه‌ای خودخواسته شده، در اینجا با اتفاقی آنی روبه‌رو هستیم که از پرخاشگری زن نسبت به ناتوانی مرد بابت مساله‌ای ساده چون تعمیر ماشین لباسشویی رخ می‌دهد اما طراحی پیش زمینه‌ای گذرا از حقارت مرد که از دوران کودکی شکل یافته، ما را به سیر دیگری از روایت دخیل میکند. جایی که حادثه‌ای کوچک، شعله‌ای می‌شود برای جوشش کینه و جبران طعنه‌ها نزد لستر که جنون خودانگارانه‌ای را در امروز بپا خاسته‌اش دنبال میکند. کونراد لورنز، پدر علم کردارشناسی معتقد بوده که پرخاشگری و وجود عصیان، یک نیروی نهفته در هر انسانی است که به‌تدریج در شخص تراکم یافته و طی شرایطی تخلیه می‌شود. بر این اساس قتل همسر، لستر را به ورطه‌ای دیگر از زیستن که تیرگی نگاه در آن نقشی اساسی دارد، کشانده و او با استفاده از تمهیدات پنهانکارانه‌ای خود را از دسترس قانون دور می‌نماید و چنان به رذالت می‌رسد که به همسر خود افترا زده و پای برادرش را به این بازی دهشتناک باز میکند. لستر در مسیر پیش آمده چنان خود را از تیررس اتهامات دور کرده و چنان در نقش جدید غوطه ور می‌شود که نه‌تنها در رفتاری پلید بلکه در ظاهر هم سعی در تغییر چیدمان دارد و به دنبال آن است تا سرکوب‌هایی را که از دوران طفولیت بر او رفته است، در میانسالی به شکلی دیگر جبران کند. تقابل هوشمندانه لستر با همکلاس آزاردهنده دوران کودکی‌اش به نام «سم» در اولین قسمت سریال بخشی از هویت جامانده از مردی است که عمری را با حقارت بسر برده و حال به دنبال جهانی دوباره برای خود است که نقطه‌ای چون مرگ همسر بر آن آغازی نهاده است. از طرفی مردی پلید چون لورن مالوو که همچون موجودی شیطانی در برابر مردی لرزان چون لستر قرار دارد، به‌خوبی انعکاس‌دهنده آیه‌ای آسمانی از نبرد همیشگی انسان با اهریمن است و آنجا که به ظاهر لستر جنایتکار به سمت موفقیت در حرفه و زندگی‌اش پیش می‌رود، تداعی‌گر همان احوال گمراهانی است که به روی دیگر قصه غافل مانده‌اند، چرا که خوشی‌ها و ناخوشی‌های دنیا، خیر و شر مطلق و واقعی نیستند و این خیر، نسبی است. سریال فارگو محصول شبکه FX بوده که سال 2014 در 10 قسمت به پخش رسید و حاصل آن 2 جایزه گرمی و کسب جوایز بهترین کارگردانی، بهترین انتخاب بازیگر و بهترین مینی سریال در جایزه امی (ملقب به اسکار تلویزیونی) بوده است. در سریال فارگو اگرچه عنوانی افتخاری با پسوند مدیریت تولید برای برادران آشنای کوئن اعلام شده است اما به نظر می‌رسد تنها ردپایی از آنها برای الهام‌یابی سازندگان سریال کافی بوده و آن برادران خلاق چندان تاثیری در روند شکل‌یابی سریال نداشته‌اند. بر این اساس از جهان سرخوشانه کوئنی‌ها با ظرافت‌های خاص فیلمنامه‌ای تنها ردپایی باقی است و جهان درونی شخصیت‌ها چندان بارور نشده است. همچنین برخی اتفاقات رخ داده در روند سریال شکلی عاریه‌ای و ناپخته داشته و امکان دیگر و کامل‌تری را برای آنها می‌توان تصور کرد. با این همه همچنان می‌توان لایه‌هایی از جهان سینمایی کوئنی‌وار را در سریال فارگو نیز جست‌وجو کرد. آنجا که اتمسفری سرد و بی‌روح به همراه تصویری متناقض و ناهمگون از احوال درون و برون آدم‌ها با لحنی کمیک رخ می‌دهد. سینمایی که شخصیت‌هایی بی‌خیال بر سر آزمون‌های اخلاقی قرار می‌گیرند و پوچی و حقارت لایه‌هایی تنیده را درهم می‌سازد. در سریال فارگو بیش از اتکا به وجوه مرتبط با ژانر جنایی که ایجاد روایتی پازل‌گونه در آن نقشی مهم دارد، سعی در بیان حالات منعکس‌یافته از پژواک انسانی سرکوب شده است. همچنین چهره ساده لوحانه لستر در میان برزخی رخ‌داده، سیمایی دوگانه می‌سازد و تلفیق مایه‌هایی از ژانرهای جنایی و کمدی ما را به سمت کمدی سیاهی می‌کشاند که تلخی و خوشی، آنها را در هم می‌پوشاند. در این میان وجود عناصری ناهماهنگ از احوال پنهانکارانه و واقعیت رخ‌داده و نیز سیمایی احمقانه در برابر کنش‌گری‌های سیاستمدارانه شخصیت‌ها و البته فضایی برفی و سپید و رویایی از شهر کوچک بمیجی در شهرستان بلترامی ایالت مینه سوتا که در برابر سایه افتاده از حسی مرگ‌گونه از قتل‌هایی متوالی قرار دارد، ما را به خصیصه‌هایی از عناصر گروتسک می‌کشاند که پایه آن براساس وجهی ناهماهنگ است. از طرفی نوآ هارلی، فیلمنامه‌نویس و داستان‌نویس این مجموعه سعی داشته تا لایه‌هایی از جهان ابزورد را در میان قسمت‌های ده‌گانه سریال فارگو به تبعیت از سینمای کوئنی‌ها جای دهد، آنجا که وجود مردی شرور چون سم به همراه خانواده‌ای نامتعادل و نیز مواجهه‌ای احمقانه از سوی دو مرد اعزامی از شهر فارگو در منطقه داکوتای جنوبی با قاتل سم و البته دو نیروی احمق شاغل در دایره FBI به چشم می‌خورد. شخصیت‌پردازی و نوع بازی‌ها در سریال فارگو از موارد ارزنده‌ای است. تصویری از حضور مرموز لورن مالوو، قاتلی با چشم‌هایی نافذ و رفتاری همراه با اعتماد به نفس که لایه‌ای عمیق از شخصیتی منفی را نمایان میکند و تداعی‌گر نقش شیطان در وجود آدم جهت رسیدن به آرزویی از گمراهی است، به‌خوبی توسط بازیگری چون بیلی باب تورنتون همراه می‌شود و در کنارش لستر با نقش‌آفرینی ارزنده مارتین فریمن قرار دارد که در این بازی هدفمند دچار درد غمگسارانه گمراهی شده است. در این سریال می‌توان ردی کمرنگ از آثار کوئن را با نگاهی جزئی‌گرایانه یافت. جایی که شخصیت خونسرد قاتلی چون لورن مالوو بسیار شبیه به شخصیت آنتون چیگور (خاویر باردم) در فیلم اسکاری «جایی برای پیرمردها نیست» است. از طرفی وجود زن لجباز لستر بسیار شبیه به جمله‌ای است که در ابتدای اولین ساخته مهجور برادران کوئن با نام «خون ساده» نقش بسته است که «دنیا پر است از آدم‌های غرغرو، اما حقیقت این است که هیچ کس نمی‌داند چه پیش خواهد آمد». از طرفی حضور افسر پلیسی چاق با روحیه جست‌وجوگرایانه به نام مالی سالورسون تا حدودی شبیه پلیس فیلم فارگو، مارج گاندرسون است. مالی با وجود بارداری در برابر سیل پلیس‌هایی ترسو و بی‌رمق، به دنبال ترسیم تابلویی از جنایات رخ داده بوده و پیگیری‌های او در نهایت موجب به دام افتادن تبهکاران می‌شود. مینی‌سریال فارگو اگرچه در مواردی دچار شعارگرایی در ارائه دیالوگ می‌شود اما در نهایت می‌تواند مسیری مناسب از تمایز جهان‌هایی سپید و سیاه را از دل روایتی ساده عیان کند. جایی که آدمی برای جبران تحقیر زندگی گذشته‌اش، وجوه پنهانی از شخصیت خود را نمایان میکند.