گروه سیاسی: باراک اوباما، رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا بار دیگر اما با لحنی صریح‌تر بر برداشته شدن مرحله به مرحله تحریم‌های ایران تاکید کرد. به گزارش «وطن امروز»، چگونگی لغو تحریم‌های ایران در مذاکرات هسته‌ای، از ابتدا یکی از پربحث‌ترین موضوعات مطرح بود. طرفین مذاکره اظهارات کاملا متناقضی در این باره اتخاذ کرده‌اند. در حالی که مذاکره‌کنندگان ایرانی بر اساس سیاست تعیین شده کلان نظام، بر لغو یکباره همه تحریم‌ها در همان روز توافق تاکید دارند، مسؤولان آمریکایی از صدر تا ذیل به مرحله‌ای بودن برداشته شدن تحریم‌های ایران اشاره می‌کنند. چاشنی حمله نظامی به ایران، قبل، حین و پس از مذاکرات نیز موضوعی است که هیچگاه از ادبیات دولتمردان آمریکایی خارج نشده است. اکنون به نظر می‌رسد در کنار سایر ابهامات و اختلاف‌نظرهای موجود در مذاکرات هسته‌ای، چگونگی لغو تحریم‌های ایران یکی از مهم‌ترین مناقشات فی‌مابین باشد. رئیس‌جمهور آمریکا در آخرین اظهار نظر خود درباره مذاکرات هسته‌ای رفع تحریم‌ها علیه ایران را مرحله‌ای دانست و در انتقاد از برخی مواضع سناتورهای جمهوریخواه درباره بیانیه لوزان گفت: برخی سناتورها می‌گویند جان کری در تفسیر توافق سیاسی کمتر از رهبرعالی ایران مورد اعتماد است. به گزارش تسنیم، باراک اوباما در کنفرانس مطبوعاتی در حاشیه نشست سران سازمان کشورهای آمریکایی در پاناماسیتی در پاسخ به سوالی درباره سخنان اخیر مقام معظم رهبری درباره تفاهم هسته‌ای گفت: من همیشه به‌صراحت گفته‌ام که هنوز کاری انجام نداده‌ایم، آنچه به دست آمده است چارچوب سیاسی است که راستی‌آزمایی بی‌سابقه‌ای فراهم کرد. این چارچوب راه‌های ایران برای دستیابی به سلاح هسته‌ای را می‌بندد و به‌ازای آن تحریم‌ها را به‌صورت مرحله‌ای برمی‌دارد و در صورت تخلف، آنها را اعمال می‌کند. باراک اوباما در پایان کنفرانس خبری در پاناما به خبرنگاران گفت: توافق، بهترین راه برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای است.
قدرت بازگرداندن سریع تحریم‌ها را داریم
اوباما در بخش دیگری از سخنان خود به شرایط بعد از شکست توافق هسته‌ای هم اشاره کرد. وی تاکید کرد آمریکا قدرت بازگرداندن سریع تحریم‌ها را دارد. رئیس‌جمهور آمریکا گفت: ما ظرفیت بازگشت سریع تحریم‌ها را در صورت شکسته شدن هرگونه توافق، حفظ می‌کنیم. به همین علت است که کار موجود بین مقطع کنونی و پایان ژوئن بسیار مهم خواهد بود تا ما بتوانیم این توافق را بیازماییم. در ادامه خبرنگاری پرسید: «شما در آمریکا کار متقاعد کردن نمایندگان کنگره در 2 موضوع سیاست خارجی را پیش‌رو دارید؛ یک کار به چارچوب توافقنامه با ایران مربوط می‌شود و احتمالاً کار دیگر به تصمیم لازم برای برداشتن نام کوبا از فهرست کشورهای حامی تروریسم مربوط می‌شود. اظهارات اخیر آیت‌الله خامنه‌ای رهبر عالی ایران تردیدهایی را درباره محقق شدن توافقنامه ایجاد کرده است. سناتور شومر که همپیمان شماست می‌خواهد کنگره درباره برداشتن تحریم‌ها رأی بدهد. احتمال دارد در تصمیم مربوط به کوبا اختیارات ریاست جمهوری به کار آید. پرسش من این است که اکنون سرمایه سیاسی زیادی لازم است تا یکی از این کارها انجام شود چه رسد به اینکه شما بخواهید 2 موضوع ایران و کوبا را با هم انجام دهید، آیا شما لقمه بزرگ‌تر از دهانتان برنداشته‌اید؟» باراک اوباما در پاسخ به این خبرنگار درحالی که لبخندی به لب داشت، به‌صراحت گفت: خیر! شاید از پاسخ من متعجب شوید اما من به هریک از این دو موضوع به‌نوبت خواهم پرداخت. درباره کوبا باید بگویم که در آمریکا حمایت بسیار زیادی از سیاست ما در قبال کوبا وجود دارد. در کوبا هم حمایت زیادی از سیاست ما در قبال این کشور وجود دارد. اوباما در ادامه پس از توضیح مواضع خود درباره کوبا به پرسش مربوط به ایران پاسخ داد. رئیس‌جمهور آمریکا در پاسخ به پرسش درباره ایران گفت: درباره ایران باید بگویم من همیشه به‌صراحت و روشنی گفته‌ام هنوز کار ما تمام نشده است. آنچه ما توانسته‌ایم به آن دست یابیم یک چارچوب سیاسی بین 1+5 و ایران بود که باعث راستی‌آزمایی بی‌سابقه از آن چیزی شد که در ایران در 2 دهه آینده رخ می‌دهد، به‌طرز قابل توجهی سانتریفیوژهای ایران را کاهش می‌دهد، مسیرهای دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای را می‌بندد و به‌ازای آن خواستار برداشتن تحریم‌ها به‌شیوه‌ای مرحله‌ای می‌شود که به ما اجازه می‌دهد اگر ایران توافقنامه را نقض کند دوباره آنها را اعمال کنیم. چارچوب سیاسی ما همین است و این چارچوب فقط چیزی نیست که آمریکا و ایران درباره‌اش توافق کرده باشند بلکه دیگر کشورهای عضو 1+5 نیز با این چارچوب سیاسی موافقت کردند.
احتمال بازگشت به عقب وجود دارد
رئیس‌جمهور آمریکا در کنار اشاره به دستیابی به یک چارچوب سیاسی به احتمال بازگشت به عقب در مذاکرات نیز اشاره کرد. باراک اوباما افزود: چیزی که همیشه روشن بوده این است که ایران درباره این موضوع سیاست خود را داشته است. آنها تندروهای خود را دارند. آنها صداهای مخالف خود را دارند مبنی بر اینکه در مساله‌ای به پیش بروند یا خیر! همان‌طور که ما در کشورمان این مسائل را داریم. برای من جای تعجب نیست که رهبر عالی ایران یا افراد دیگر در ایران تلاش کنند توافق را به‌طریقی توصیف کنند که از موضع سیاسی‌شان محافظت کند اما من می‌دانم که در دستیابی به توافق سیاسی چه‌چیزهایی مورد بحث قرار گرفت. چیزی که من گفته‌ام این است که احتمال برگشت به عقب وجود دارد، این احتمال وجود دارد که این توافقنامه در ادامه به‌شیوه‌ای نباشد که باعث رضایت ما شود تا ما بتوانیم راستی‌آزمایی کنیم که ایران به سلاح هسته‌ای دست نمی‌یابد! وی ادامه داد: ما ظرفیت بازگشت سریع تحریم‌ها را در صورت شکسته شدن هرگونه توافق، حفظ می‌کنیم. به همین علت است که کار موجود بین مقطع کنونی و پایان ژوئن بسیار مهم خواهد بود تا ما بتوانیم این توافق را بیازماییم. ما نباید درباره معنی یک توافقنامه گمانه‌زنی کنیم؛ یا یک سند وجود دارد که طی آن ایران با جامعه بین‌المللی توافق می‌کند و طبق آن مجموعه‌ای از اقدامات باید انجام شود یا اینکه چنین سندی وجود ندارد. بخشی از چالش در کل این روند این است که مخالفان هرگونه توافق با ایران (مخالفان داخلی در آمریکا)، به‌صورت مداوم تلاش کرده‌اند بدون آنکه توافق را ببینند آن را توصیف کنند. اکنون اگر ما بتوانیم به یک توافقنامه نهایی دست یابیم که مطابق با توافقنامه سیاسی باشد، چنین توافقی به‌نظر من، بهترین راه برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای است، البته من می‌گویم «اگر» چون هنوز توافقنامه نهایی نشده است. این چیزی که می‌گویم فقط نظر من نیست. این نظر افرادی مثل ارنست مونیز، وزیر انرژی آمریکاست که فیزیکدان ام‌آی‌تی و در این باره فردی مطلع است. این نظر شمار زیادی از کارشناسان هسته‌ای است که توافقنامه را بررسی کردند.
روش من در مذاکرات از حمله نظامی موثرتر است
برتری روش دیپلماتیک آمریکا برای مقابله با ایران بر همه گزینه‌ها و حتی گزینه نظامی از دیگر موضوعات مورد اشاره اوباما در این نشست بود. رئیس‌جمهور آمریکا اظهار داشت: شاید شما به‌ندرت شاهد نظر اکثریت افراد یک رشته باشید که می‌گویند این توافق یک رویکرد واقع‌گرایانه، امکان‌پذیر و جدی برای قطع کردن مسیرهای دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای است. این افراد می‌گویند احتمال موفقیت این روش نه تنها بیشتر از احتمال موفقیت ناشی از حفظ تحریم‌های کنونی یا اعمال تحریم‌های اضافی است بلکه احتمال موفقیت آن از رویکرد نظامی برای حل مشکل نیز بیشتر است. این نظر اختصاصی من نیست بلکه نظر افرادی است که حتی با دولت وابستگی ندارند. برخی از این افراد حتی درباره توانایی ما برای رسیدن به توافق تردید داشتند. این افراد به توافق نگاه کردند و گفتند: اگر بتوانیم به این توافق دست یابیم کاری درست خواهد بود. باراک اوباما ادامه داد: در داخل آمریکا مسائل و فشار سیاسی وجود دارد، همه ما از این مساله اطلاع داریم. نخست‌وزیر اسرائیل عمیقاً مخالف است. به‌نظر من او به‌صراحت مخالفت خود را بیان کرد. من بارها پرسیده‌ام که گزینه جایگزین چیست که براساس آن احتمال دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای کمتر شود؟ من هنوز هیچ پاسخ خوبی به این پرسش دریافت نکرده‌ام! پرسشی که هفته آینده مطرح خواهد شد این خواهد بود که نقش مناسب کنگره در یک توافق نهایی چه خواهد بود؟ من نه تنها با باب کورکر بلکه با بن کاردین عضو ارشد دموکرات سنا صحبت کردم. من می‌خواهم با این افراد کار کنم تا کنگره بتواند به این توافق در زمانی که به دست می‌آید، نگاه کند.