
گروه بینالملل: هر دو را سیا بنیان نهاده است و هر دو متکی به دلارهای نفتی سعودی و پول کثیف مواد مخدر هستند اما تفاوتهایشان چنان است که به تخاصم کشیده است. تروریسم نوی داعش که به بازار آمد تروریسم کهنه طالبان حتی برای بسیاری از طالبهایی که از سنین پایین در مکتبخانههای وهابیون مسخ شده بودند، دل آزار شد، هم به لحاظ مادی و هم به لحاظ معنوی؛ البته اگر بشود نسبتی میان معنویت و اعتقادات ارتجاعی و خشن هر دو طیف تکفیری برقرار کرد. کمتر از یک سال پس از اوجگیری فتنه داعش در عراق و شام، حال دامنه این سازمان تروریستی مدرن بعثی- وهابی به حوزه نفوذ سنتی طالبان کشیده شده است. هرچند طالبان نیز برخلاف ادعای رهبرانش مبنی بر پرچمداری سنت اسلام سلفی، سابقه چندانی ندارد و حتی وقتی از دهه 1980 میلادی یک گروه جهادی تکفیری با مدیریت اسامه بن لادن، شاهزاده ناراضی سعودی و مامور سازمان سیا (با کد تیم عثمان) در جنگ با نفوذ کمونیسم شوروی در افغانستان شکل گرفت، هنوز اسمی از طالبان نبود. طی 3 دهه طالبها با سرمایهگذاری و تبلیغات سعودیها نوعی سازمان تروریستی غیرمتمرکز را در افغانستان و پاکستان براساس ایدئولوژی خشک و خشن وهابی و همچنین حساسیتهای بومی قوم پشتون که بیشترین جمعیت مناطق قبایلی شمال پاکستان و جنوب افغانستان را تشکیل میدهند، پدید آوردند. حالا داعش از راه رسیده که اگرچه یک الگوی بینالمللیتر از تروریسم وهابی را با سازماندهی تشکیلاتی بسیار کاملتر و بهروزتر ارائه میکند اما رهبرانش عملا بعثی و پانعرب هستند. وابستگی داعش به سیا، موساد و برخی چهرههای آل سعود بسیار بیشتر از طالبان است و به همان اندازه نفوذش در مناطق غیرعربنشین (بویژه غیرسنینشین) آسیا و آفریقا کمتر از طالبان یا دیگر شاخههای قدیمیتر القاعده است. در نتیجه در کشوری مثل افغانستان که بیشتر جمعیتش را بویژه در مناطق تروریستزده، پشتونها تشکیل میدهند، داعش با پسزمینه بشدت عربیاش نمیتواند طالبان را به سرعت پس بزند. البته هرازگاهی شنیده میشود که یکی از دهها شاخه و صدها گروهک زیرمجموعه طالبهای افغانستان و پاکستان با ابوبکر بغدادی بیعت کردهاند. مثلا این هفته رئیس شورای ولایتی بادغیس خبر از پیوستن طالبان این ولایت افغانستان به گروه داعش داد. گفته شده حدود ۵۷ گروه طالبان بادغیس که در مجموع بیش از یکهزار تن هستند، در دیداری با هیات ۱۲ نفره تروریستهای داعش در بخش بالامرغاب این ولایت، به آنان پیوستهاند. در مقابل طالبان افغانستان نیز برای محدود کردن این ریزشها به داعش اعلان جنگ داده است. اختلاف 2 گروه تروریستی از ابتدای این هفته به اوج خود رسید. زمانی که داعش در بزرگترین قدرتنمایی خود در افغانستان، مسؤولیت تعدادی از حملات انفجاری در شهر جلالآباد استان ننگرهار در شرق کشور را با دستکم 35 کشته و بیش از 100 مجروح برعهده گرفت و در مقابل طالبها آن را محکوم کردند. 2 روز پیش نبی جان ملاخیل، رئیس پلیس هلمند در جنوب افغانستان در مصاحبه با رادیو «مشعل» مدعی شد اطلاعاتی در دست دارد که ثابت میکند این دو گروه تروریستی با یکدیگر وارد جنگ شدهاند. اختلافات دامنهدار در حاشیه جنگ هم به چشم میخورند. ابوبکر السامرایی معروف به ابوبکر البغدادی- سرکرده گروه تروریستی داعش- ملاعمر، رهبر طالبان را «فردی احمق و جنگسالاری بیسواد» خواند و افزود داعش طی 2 سال گذشته بیش از آنچه طالبان در 10 سال گذشته پیشروی کرده، دستاورد داشته است. تروریستهای داعش 21 فوریه 2015 پرچم سیاه خود را جایگزین پرچم سفید طالبان در منطقه چرخه در استان لوگر افغانستان کردند. آنها که در حال حاضر مستقیما با دلارهای سعودی و شیوخ خلیجفارس تغذیه میشوند، از نظر مالی کاملا بر طالبان برتری دارند. مثلا در بادغیس قرار بر این شده هر نیروی تازه پیوسته به داعش در ماه، حدود ۱۲۰۰ دلار آمریکایی حقوق بگیرد. پس از حملات هولناک جلالآباد حتی اشرف غنی، رئیسجمهور افغانستان نیز به پیشوار تقابل 2 طرف رفت و اعلام کرد: «چه کسی مسؤولیت حمله هولناک امروز در ننگرهار را برعهده گرفت؟ طالبان مسؤولیت این حمله را برعهده نگرفت، داعش آن را پذیرفت». به نظر میرسد جنگ طالبان با نسخه تروریستی جدیدتر و فراگیرتر خود سرآغازی برای فرسایش تدریجی این گروه باشد اما در عین حال نباید فراموش کرد که داعش نمیتواند در کشورهای غیرعربی چندان دوام آورد.