میهمان ناخوانده، تعبیر تحفه همسایگان ایران یعنی همان ریزگردهاست که امسال پیش از موعد هر ساله در اولین ماه سال بار سفر به کرمانشاه را بسته و۷ روز هوای غیراستاندارد با وضعیت هشدار را رقم زده است. به گزارش مهر، ریزگردها معضلی گلوگیر است که سال‌هاست نفس کشیدن با طعم خاک را به کرمانشاهیان تحمیل کرده و مردم استان با شروع فصل گرما از هجوم آن در امان نیستند. البته امسال در زمستان هم کرمانشاهیان از هجوم ریزگردها در امان نبوده و پس از ۱۰ سال برای اولین بار هوای زمستانی کرمانشاه با هجوم ریزگردها از نقطه هشدار رد شد که یکی از مهم‌ترین عوامل آن را می‌توان کاهش بارندگی‌ها در منطقه دانست. طی سالیان گذشته برای مقابله با این درد و معضل گلوگیر جلسات متعددی برگزار شده و نظرات فراوانی در این باره داده شده است اما آنچه هم‌اکنون و پس از اظهارنظرهای متعدد و جلسات مختلف حاصل شده است همان نقطه صفری است که در روزهای اول بروز این پدیده در آن واقع بودیم. در تمام این سال‌‌ها تنها شاهد راهکارهایی از سوی صاحب‌نظران و مسؤولان برای کاهش اثرات این پدیده بر انسان‌ها بودیم که از آن جمله می‌توان به ممانعت از بیرون آمدن کودکان و سالمندان در زمان هجوم ریزگردها یا فروش و عرضه ماسک‌های فیلترداری که تهیه آن به لحاظ قیمتی برای خیلی از مردم ممکن نیست اشاره کرد. اما آنچه نگران‌کننده‌تر از همه این موارد است، اثرات مخرب ریزگردها بر محیط‌زیست این مناطق است. یکی از مهم‌ترین بخش‌های زیست‌محیطی در مناطق غربی ایران بویژه کرمانشاه جنگل‌های زاگرس است که خود یکی از مهم‌ترین اکوسیستم‌های گیاهی در ایران محسوب می‌شود، چرا که بسیاری از این جنگل‌ها در شرایط سخت خشکسالی نیز دوام آورده‌اند اما همین جنگل‌ها که به ریه‌های ایران معروفند در مقابل ریزگردها و آثار مخرب آن تاب مقاومت ندارند. اگرچه مقابله ریشه‌ای با پدیده گردوغبار و ریزگردها که منشأ آنها کشورهای همسایه ایران است، در گرو تحولات بین‌المللی و منطقه‌ای است و موقعیت کنونی منطقه به لحاظ سیاسی، رسیدن به راه‌حل سهل‌الوصول را بسیار سخت کرده است اما هیچکدام از این دلایل مانع از این امر نمی‌شود که برای مدیریت و کاهش تبعات گردوغبار به صورت جدی اهتمام نکرد، بنابراین با توجه به نظرات کارشناسان در این رابطه اثرات مخرب ریزگردها برای محیط‌زیست این مناطق به اندازه‌ای است که روش‌های مدیریتی و کنترلی برای کاهش تبعات خطرناک آن باید در کوتاه‌ترین زمان ممکن عملیاتی شود. همانگونه که گفته شد تبلیغ و توزیع دستگاه‌های فیلتراسیون برای منازل و بویژه اماکن عمومی پرتردد در شهرهای درگیر با آلودگی هوا، توزیع رایگان یا لااقل کم‌هزینه اقلام دارویی و محافظتی مثل اسپری‌های ویژه، ماسک‌های استاندارد، تعطیلی مراکز آموزشی و ادارات در روزهایی که هجمه ذرات گردوغبار به حد هشدار و خطرناک برسد و... می‌تواند از راهکارهای کوتاه‌مدت و سریع برای مقابله با این معضل آن هم در جوامع انسانی باشد و مسؤولان امر باید ابتدا راهکاری برای کاهش اثرات این پدیده بر محیط‌زیست که خود بر سلامت جوامع انسانی نیز موثر است بیندیشند.
مقابله با ریزگردها اقدامات اورژانسی می‌طلبد
مالچ‌پاشی در مناطقی از کشورهای همسایه که محل شکل‌گیری ریزگردها هستند همچنین ایجاد فضای سبز در این مناطق می‌تواند راه‌حلی برای کاهش این معضل باشد. به هرحال آنچه مشخص است مردم و محیط‌زیست کرمانشاه و سایر استان‌های غربی و جنوب غربی کشور حتی در اولین ماه سال و در فصل رویایی بهار نیز به سختی نفس می‌کشند و ۷ روز غیراستاندارد را در اولین ماه سال تجربه کردند. لازم به ذکر است، پیگیری راهکارهایی مانند موارد یادشده بسیار ضروری و حیاتی شده است لذا کرمانشاهیان سفر خانم ابتکار، رئیس سازمان محیط‌زیست کشور به استان را برای چاره‌اندیشی این معضل، به فال نیک گرفته و منتظر تحقق قول‌های او در این باره هستند که شاید طعم تلخ تنفس با خاک را فراموش و دوباره موسم بهار را نوید سال خوبی بدانند. رئیس سازمان محیط‌زیست کشور در سفری که امسال به کرمانشاه داشت، درباره راهکارهای این سازمان برای حل معضل ریزگردها در منطقه گفت: حل این مشکل در گرو مشارکت کشورهای منطقه و همسایه غربی ایران است. وی تصریح کرد: منشأ اصلی کانون ریزگردها در کشورهای همسایه و حوزه خلیج‌فارس بوده که متاسفانه هم‌اکنون در شرایط مناسبی از نظر امنیتی قرار ندارند و زمینه اعزام هیات‌های مذاکره‌کننده برای رفع این معضل را دارا نیستند. ابتکار خشکسالی کشورهای منطقه را عامل این معضل دانست و گفت: برای رفع این معضل مشارکت و همکاری این کشورها ضرورت دارد. ابتکار گفت: درصدد هستیم با کمک صندوق‌های بین‌المللی و صندوق ملی محیط‌زیست برای رفع این معضل تلاش کنیم که هم‌اکنون نیز اقدامات خوبی صورت گرفته است. وی ادامه داد: مقداری از گردوغبار نیز منشأ داخلی دارد که در این رابطه نیز محیط‌زیست موظف به شناسایی کانون‌های بحران برای مقابله توسط سازمان جنگل‌ها و مراتع است. ابتکار افزود: یکی از دیگر برنامه‌های محیط‌زیست در کشور بحث تجهیز و توسعه امکانات هواشناسی برای مقابله با گردوغبار است که این مهم در همه استان‌های دارای گردوغبار در حال انجام است. وی گفت: مقرر شده در سال ۹۴ طرح‌های داخلی مقابله با گردوغبار در نقاط کانون گردوغبار داخلی اجرایی شود. ابتکار افزود: برای مقابله با ریزگردها دولت طرح‌ها و مصوبات ویژه‌ای در نظر گرفته است.